نمونه سوالات مبحث 19 – حل تشریحی سوالات مبحث نوزدهم

برای  دانلود رایگان نمونه سوالات مبحث 19 نظام مهندسی عمران، برق، مکانیک و دیگر رشته ها برای آزمون به سایت جامعی رسیده اید. در ادامه ما بیش از 40 نمونه سوالات مبحث ۱۹ ویرایش 1404 رایگان که مربوط به صرفه جویی در مصرف انرژی تمدید و ارتقا پایه است، همراه با حل تشریحی آورده ایم.

---

📝 نمونه سؤالات مبحث ۱۹ (صرفه‌جویی در مصرف انرژی)

1- طبق مبحث ۱۹، شهر تهران (مناطق مرکزی و شمالی) جزء کدام یک از گروه‌های اقلیمی زیر دسته‌بندی می‌شود که الزامات عایق‌کاری خاصی را می‌طلبد؟

1. گرم و مرطوب

2. معتدل و مرطوب

3. سرد (✅)

4. گرم و خشک

• راه‌حل: بر اساس نقشه‌های تقسیم‌بندی اقلیمی مبحث ۱۹، بخش عمده تهران در گروه اقلیمی سرد قرار می‌گیرد که دارای الزامات سختگیرانه‌ای برای عایق‌کاری است.

---

2-ضریب انتقال حرارتیک دیوار، چه معنایی در زمینه صرفه‌جویی انرژی دارد؟ (نمونه سوالات مبحث 19 مکانیک)

1. نشان‌دهنده میزان حرارت ذخیره‌شده در دیوار است.

2. نشان‌دهنده مقاومت حرارتی  دیوار است.

3. نشان‌دهنده مقدار حرارت تلف‌شده از واحد سطح دیوار در واحد اختلاف دما است. (✅)

4. نشان‌دهنده چگالی مصالح مورد استفاده است.

• راه‌حل: ضریب انتقال حرارت  معیاری است که نشان می‌دهد چه مقدار انرژی حرارتی از سطح واحد یک جداره به ازای اختلاف دمای واحد، تلف می‌شود. هرچه  کوچکتر باشد، عملکرد حرارتی بهتر است.

---

مطلب مرتبط: خلاصه مبحث 19 

---

3- الزامی‌ترین بخش ساختمان که طبق مبحث ۱۹ باید عایق‌کاری شود تا بیشترین تأثیر در کاهش کلی اتلاف انرژی را داشته باشد، کدام است؟

1. سقف

2. کف زیرین

3. دیوارهای خارجی (✅)

4. پنجره‌ها

• راه‌حل: دیوارهای خارجی ساختمان معمولاً بزرگترین سطح تماس با محیط بیرون را دارند و عایق‌کاری آن‌ها بیشترین نقش را در کاهش کلی اتلاف حرارت ایفا می‌کند.

---

4- طبق مبحث ۱۹، در مناطق سرد و بسیار سرد، استفاده از کدام نوع پنجره برای کاهش اتلاف حرارت و جلوگیری از شبنم‌زدگی حداقل الزامی است؟ (نمونه سوالات مبحث 19 مکانیک)

1. پنجره‌های تک جداره

2. پنجره‌های دوجداره (✅)

3. پنجره‌های دوجداره با گاز آرگون

4. پنجره‌های دوجداره یا بیشتر با قاب فلزی ساده

• راه‌حل: برای رسیدن به ضریب انتقال حرارت مجاز در مناطق سرد، حداقل استفاده از شیشه‌های دوجداره برای کاهش تبادل حرارتی و جلوگیری از شبنم‌زدگی الزامی است.

---

5- هدف اصلی از الزامات مبحث ۱۹ در خصوص هوابندی (Air-tightness) ساختمان چیست؟

1. جلوگیری از نفوذ حشرات موذی

2. کاهش اتلاف حرارت ناشی از نشت هوا و بهبود کیفیت هوای داخل (✅)

3. افزایش استحکام سازه‌ای ساختمان

4. جلوگیری از ورود آب باران به داخل ساختمان

• راه‌حل: هوابندی درزها و شکاف‌ها به طور مستقیم از نشت هوای گرم یا سرد به بیرون و بالعکس جلوگیری کرده و به حفظ دمای مطلوب و صرفه‌جویی انرژی کمک می‌کند.

---

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 15

---

6- طبق مبحث ۱۹، لوله‌های آب گرم و سیستم‌های حرارتی که از فضاهای گرم‌نشده عبور می‌کنند، باید چه اقدامی برای آن‌ها صورت پذیرد؟ نمونه سوالات مبحث ۱۹ ویرایش 1404 رایگان مکانیک

1. رنگ‌آمیزی شوند.

2. عایق‌کاری حرارتی شوند. (✅)

3. با روکش فلزی پوشانده شوند.

4. فقط در صورت طولانی بودن مسیر عایق شوند.

• راه‌حل: عایق‌کاری حرارتی لوله‌های حامل سیال گرم در فضاهای گرم‌نشده برای جلوگیری از هدر رفت انرژی حرارتی و حفظ دمای سیال در طول مسیر انتقال ضروری است.

مطلب مرتبط: حل تشریحی نمونه سوالات مبحث 3 

---

 7- در سیستم رتبه‌بندی مصرف انرژی ساختمان‌ها طبق مبحث ۱۹، بهترین رده مصرف انرژی که نشان‌دهنده کمترین میزان مصرف است، کدام حرف است؟ (نمونه سوالات مبحث 19 برق)

1. رده A (✅)

2. رده G

3. رده D

4. رده C

• راه‌حل: رده‌بندی مصرف انرژی ساختمان‌ها از A (بهترین عملکرد) تا G (بدترین عملکرد) طبقه‌بندی می‌شود و رده A نشان‌دهنده کمترین میزان مصرف انرژی است.

---

8-اصلی‌ترین تمرکز الزامات مبحث ۱۹ در خصوص سیستم‌های روشنایی ساختمان‌ها چیست؟

1. زیبایی ظاهری چراغ‌ها

2. استفاده از چراغ‌های LED به طور انحصاری

3. محدود کردن توان مصرفی روشنایی بر واحد سطح (✅)

4. رنگ نور مورد استفاده (کلوین)

• راه‌حل: مبحث ۱۹ بر محدود کردن حداکثر توان الکتریکی مجاز برای روشنایی در واحد سطح (وات بر متر مربع) تمرکز دارد تا از مصرف بی‌رویه انرژی جلوگیری شود.

---

9- منظور از «پل حرارتی» (Thermal Bridge) در مبحث ۱۹ چیست و چه تأثیری بر عملکرد حرارتی ساختمان دارد؟ (نمونه سوالات مبحث 19 برق)

1. محلی است که عایق‌کاری در آن ضخیم‌تر است و اتلاف حرارت را کاهش می‌دهد.

2. محلی است که به دلیل قطع شدن یا ضعیف بودن عایق‌کاری، اتلاف حرارت از آن نقطه افزایش می‌یابد. (✅)

3. نقطه‌ای در ساختمان است که تجهیزات گرمایشی در آن نصب می‌شود.

4. محلی است که دیوارهای داخلی به هم می‌رسند و تأثیری بر انرژی ندارد.

• راه‌حل: پل حرارتی محلی است که به دلیل تغییر مصالح یا قطع شدن لایه عایق، مقاومت حرارتی در آن به شدت کاهش یافته و مسیر آسانی برای انتقال حرارت ایجاد می‌شود.

---

10-انجام ممیزی انرژی (Energy Audit) در ساختمان‌های موجود، طبق مبحث ۱۹ چه هدفی را دنبال می‌کند؟

1. تنها برای ساختمان‌های دولتی اجباری است.

2. تعیین میزان مصرف انرژی فعلی و ارائه راهکارهای اصلاحی برای کاهش مصرف است. (✅)

3. فقط جهت برآورد هزینه‌های گرمایش و سرمایش انجام می‌شود.

4. ارتباطی به الزامات مبحث ۱۹ ندارد.

• راه‌حل: ممیزی انرژی فرآیندی است که مصرف انرژی ساختمان را تحلیل کرده و فرصت‌های صرفه‌جویی در انرژی را شناسایی می‌کند تا ساختمان به الزامات یا استانداردهای مبحث ۱۹ نزدیک‌تر شود.

  ---

11- آیا ساختمانی واقع در جابهار با زیربنای مفید ۲۷۰ مترمربع برای بهره‌گیری از انرژی خورشیدی مناسب است؟ (نمونه سوالات مبحث 19 معماری)

۱) در صورتی که مساحت جدار‌های نورگذر آن بیش از ۳۰ مترمربع باشد مناسب است.

۲) در صورتی که مساحت جدار‌های نورگذر آن در جهت جنوب شرقی تا جنوب غربی بیش از ۱۴ مترمربع باشد مناسب است.

۳) در صورتی که مساحت جدار‌های نورگذر آن در جهت جنوب شرقی تا جنوب غربی کمتر از ۱۴ مترمربع باشد مناسب است.

۴) مناسب نیست.

منبع:
س ۱۲- گزینه ۴- مبحث ۱۹ صفحه ۲۰- بند ۲-۲-۲-۱

طبق مبحث ۱۹ ویرایش 1404

بهره گیری از انرژی خورشیدی: م ۱۹ ص ۳۰

انرژی خورشیدی: م ۱۹ ص ۲۳۰

مطلب مرتبط: حل تشریحی خلاصه مبحث 3

---

12- کدام گزینه در خصوص محل قرارگیری پوشش کم‌گسیل (Low-Emissivity Coating) در شیشه‌های دوجداره صحیح است؟ (نمونه سوالات مبحث 19 عمران)

۱) در بین شیشه دو جداره و بر سطح هر دو شیشه الزامی است.

۲) در بین شیشه دو جداره و روی شیشه‌ای که در طرف داخل فضا قرار دارد.

۳) در سطح بیرونی شیشه خارجی.

۴) در بین شیشه دو جداره و روی شیشه‌ای که در طرف خارج فضا قرار دارد.

🖼️ توضیحات مربوط به تصویر و منبع
شیشه کم گسیل: م ۱۹ ص ۲۲۱ و ۲۲۳

محل قرارگیری پوشش کم گسیل: م ۱۹ ص ۲۲۳

پاسخ: س ۱۱- گزینه ۴- مبحث ۱۹ صفحه ۲۲۳ شکل سمت چپ (به شکل سمت چپ تصویر توجه کنید که قرارگیری پوشش در سطح داخلی شیشه خارجی برای مناطق گرمسیر را نشان می‌دهد.)

13-برای عایقکاری لوله‌ای به قطر داخلی یک اینچ، از عایقی با ضریب انتقال حرارت سطحی از فرمول زیر استفاده  میشود. این لوله برای کدام دما مجاز است؟

۱) برای دمای تا حدود ۱۸۰ درجه سلسیوس مجاز است.

۲) برای آب سرد و آب گرم مجاز است.

۳) تنها برای آب سرد مجاز است.

۴) تنها برای آب گرم مجاز است.

این عایق برای استفاده در لوله آب گرم و سرد مصرفی مجاز است، زیرا ضریب انتقال حرارت آن (۰.۹) کمتر از ۲.۴۶ میلیمتر (برای آب گرم) و ۰.۸۵ میلیمتر (برای آب سرد) است. (توجه: در اینجا معیار مقاومت حرارتی (یا ضریب انتقال حرارت) بر اساس حداقل مقاومت حرارتی لازم است.

---

14- قابلیت کلی پوسته‌ی خارجی و جدار‌های داخلی در ذخیره‌ی انرژی و تأثیرگذاری بر نوسان‌های دما و بار گرمایی و سرمایی فضای کنترل شده ساختمان به چه نحو گروه‌بندی می‌شود؟  نمونه سوالات مبحث 19 نظام مهندسی عمران نظارت 1402

۱) به چهار گروه بستگی به میزان نیاز به صرفه‌جویی انرژی دسته‌بندی می‌شود.

۲) با استفاده از ارزش حرارتی ناخالص ساختمان.

۳) با استفاده از جرم سطحی مؤثر و ابعاد سطح زیربنای کل ساختمان.

۴) با استفاده از جرم سطحی مفید ساختمان.

📚 منبع و توضیحات مربوط به جواب
پاسخ: س ۳۴- گزینه ۲

منبع: مبحث ۱۹ – بند ۱-۴-۱۰-۱ و جدول ۱-۴ – صفحات ۲۲۶ و ۲۲۷

توضیحات:
این سؤال از مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، در بند ۱-۴-۱۰-۱ درباره‌ی اینرسی حرارتی در صفحه ۲۲۶ و جدول ۱-۴ دیوار‌های مفید در صفحه ۲۲۷ طرح گردیده است.

متن مرتبط از مبحث ۱۹:

اینرسی حرارتی

قابلیت کلی پوسته‌ی خارجی و جدار‌های داخلی در ذخیره‌ی انرژی، تأثیر پس دادن آن و تأثیرگذاری بر نوسان‌های دما و بار گرمایی و سرمایی فضاهای کنترل شده ساختمان (اینرسی حرارتی ساختمان) با استفاده از جرم سطحی مفید ساختمان گروه‌بندی می‌شود (رجوع به پیوست ۲).

---

15-کدام گزینه در خصوص یک ساختمان کم‌انرژی صحیح نیست؟ ( نمونه سوالات مبحث ۱۹ ویرایش 1404 رایگان عمران)

پاسخ صحیح (گزینه‌ی ناصحیح)
پاسخ: س ۵- گزینه ۲

توضیح: این سؤال در مورد ساختمان‌های کم‌انرژی در مبحث ۱۹ است. گزینه‌ی ناصحیح (پاسخ سؤال) گزینه‌ی ۲ می‌باشد.

16-برای محاسبه‌ی درصد فضاهای بهره‌مند از روشنایی طبیعی با روش تجویزی، عرض فضای بهره‌مند از نور طبیعی برای نماهای شیشه‌ای چقدر در نظر گرفته می‌شود؟ اگر ارتفاع پنجره کمتر از ارتفاع کف تا زیر سقف فضای داخل باشد، آیا سطح زیر پنجره در ضریب انعکاس متوسط وزن یافته سطوح داخلی تأثیرگذار است؟
۱) همان عرض اتاق – بله

۲) ۰.۶ عرض اتاق – خیر

۳) همان عرض اتاق – خیر

۴) ۰.۶ عرض اتاق – بله

📚 منبع و توضیحات مربوط به جواب
پاسخ: س ۲۵- گزینه ۲

منبع: مبحث ۱۹ – بند ۱-۴-۷-۲ و توضیحات – صفحه ۸۷ و ۸۸

توضیحات:
این سؤال از مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، از توضیح بند ۱-۴-۷-۲ صفحه ۸۷ و توضیح صفحه ۹۰، حمل اول صفحه طرح گردیده است.

بخش اول سؤال (عرض فضای بهره‌مند):

برای نماهای شیشه‌ای، عرض فضای بهره‌مند از نور طبیعی همان عرض اتاق است. (رد گزینه‌های ۲ و ۴)

توجه: در پاسخنامه ارائه شده در تصویر، گزینه ۲ به عنوان پاسخ صحیح مشخص شده که با متن مبحث ۱۹ مغایرت دارد. بر اساس توضیحات خود منبع سؤال: “برای نماهای شیشه‌ای، عرض فضای بهره‌مند از نور طبیعی همان عرض اتاق است.” این بدان معناست که گزینه‌های ۱ و ۳ (همان عرض اتاق) از نظر بخش اول صحیح هستند. اما بر اساس کلید سوال ارائه‌شده در تصویر، گزینه ۲ پاسخ اعلام شده است.

تصحیح بر اساس مبحث ۱۹: بر اساس بند ۱-۴-۷-۲ (مبحث ۱۹، ویرایش 1404 ، صفحه ۸۷) که به روش تجویزی اشاره دارد: «در صورتی که درصد پنجره‌ها در نمای مورد نظر کمتر از ۴۰% مساحت جدار باشد، عرض فضای بهره‌مند از نور طبیعی برابر ۶۰% عرض اتاق در نظر گرفته می‌شود.» (این مورد، گزینه ۲ و ۴ را از نظر عرض اتاق صحیح می‌کند.)

بخش دوم سؤال (تأثیر سطح زیر پنجره):

ضریب انعکاس متوسط وزن یافته سطوح داخلی (دیوارها، کف و سقف) در نیمه‌ای از اتاق، محدود به جز سطح دیوار زیر پنجره است.

نتیجه: سطح زیر پنجره در محاسبه‌ی ضریب انعکاس متوسط وزن یافته تأثیرگذار نیست. (انتخاب «خیر»)

نتیجه‌گیری بر اساس کلید سؤال ارائه‌شده: اگر گزینه ۲ (۰.۶ عرض اتاق – خیر) را به عنوان پاسخ صحیح بپذیریم، به این معناست که:

عرض فضای بهره‌مند: ۰.۶ عرض اتاق

تأثیر سطح زیر پنجره: خیر (تأثیرگذار نیست)

---

17- آیا ساختمانی واقع در جابهار با زیربنای مفید ۲۷۰ مترمربع برای بهره‌گیری از انرژی خورشیدی مناسب است؟ ( نمونه سوالات مبحث ۱۹ ویرایش 1404 رایگان مکانیک)

۱) در صورتی که مساحت جدار‌های نورگذر آن بیش از ۳۰ مترمربع باشد مناسب است.

۲) در صورتی که مساحت جدار‌های نورگذر آن در جهت جنوب شرقی تا جنوب غربی بیش از ۱۴ مترمربع باشد مناسب است.

۳) در صورتی که مساحت جدار‌های نورگذر آن در جهت جنوب شرقی تا جنوب غربی کمتر از ۱۴ مترمربع باشد مناسب است.

۴) مناسب نیست.

📚 پاسخ تشریحی:
پاسخ صحیح: گزینه ۴

منبع: مبحث ۱۹ (ویرایش 1404 ) – صفحه ۲۰ – بند ۲-۲-۲-۱

توضیح: بند ۲-۲-۲-۱ در مبحث ۱۹ تعیین می‌کند که بهره‌گیری از انرژی خورشیدی در ساختمان‌ها برای فضاهای با زیربنای مفید بیش از ۲۰۰ مترمربع الزامی نیست. از آنجا که زیربنای مفید ساختمان مورد نظر ۲۷۰ مترمربع است (بیشتر از ۲۰۰ مترمربع)، الزامی برای بهره‌گیری از انرژی خورشیدی ندارد و طبق ضوابط کلی مبحث ۱۹، در این محدوده، این ساختمان مناسب تلقی نمی‌شود یا الزامی برای اجرای آن وجود ندارد (در واقع، اجباری نیست).

مطلب مرتبط: حل تشریحی نمونه سوالات آزمون نظام مهندسی

---

18-برای محاسبه‌ی درصد فضاهای بهره‌مند از روشنایی طبیعی با روش تجویزی، عرض فضای بهره‌مند از نور طبیعی برای نماهای شیشه‌ای چقدر در نظر گرفته می‌شود؟ اگر ارتفاع پنجره کمتر از ارتفاع کف تا زیر سقف فضای داخل باشد، آیا سطح زیر پنجره در ضریب انعکاس متوسط وزن یافته سطوح داخلی تأثیرگذار است؟  (نمونه سوالات مبحث ۱۹ ویرایش 1404 برق)
۱) همان عرض اتاق – بله

۲) ۰.۶ عرض اتاق – خیر

۳) همان عرض اتاق – خیر

۴) ۰.۶ عرض اتاق – بله

📚 پاسخ تشریحی:
پاسخ صحیح: گزینه ۲

منبع: مبحث ۱۹ (ویرایش 1404 ) – صفحه ۸۷ – بند ۱-۴-۷-۲

توضیح: این بند جزئیات مربوط به استفاده از روشنایی طبیعی برای صرفه‌جویی در مصرف برق را مشخص می‌کند:

عرض فضای بهره‌مند: در روش تجویزی، اگر درصد مساحت پنجره کمتر از ۴۰% مساحت جدار باشد، عرض فضای بهره‌مند از نور طبیعی برابر ۶۰% عرض اتاق در نظر گرفته می‌شود.

سطح زیر پنجره: سطح دیوار زیر پنجره در محاسبه‌ی ضریب انعکاس متوسط وزن یافته سطوح داخلی (برای تعیین میزان روشنایی) تأثیرگذار نیست.

19- سیستم کنترل و نظارت پوسته خارجی ساختمان به ترتیب ساده تا پیچیده بر اساس روش طراحی در کدام گزینه صحیح است؟ ؟ نمونه سوالات مبحث 19 برق

الف) تجهیزات، مولدها، نیاز انرژی، کارایی انرژی  (پاسخ صحیح) ب) مولدها، تجهیزات، نیاز انرژی، کارایی انرژی ج) نیاز انرژی، کارایی انرژی، تجهیزات، مولدها د) روش طراحی تأثیری در سهولت کنترل و نظارت ندارد

20- برای ساختمان مطابق با مبحث ۱۹ (EC)، حداقل رده برچسب انرژی یا راندمان برای دستگاه پکیج گازسوز کدام رده انرژی است؟

الف) A ب) B ج) C د) A+ (پاسخ صحیح)

21-  در گروه‌بندی کلی، پنجره‌ها از دیدگاه عملکرد حرارتی، کارایی کدام نوع پنجره بالاتر و سایر گزینه‌ها است؟

۱. آلومینیومی گرماشکسته دوجداره ۲. یوپی‌وی‌سی دوجداره ۳. یوپی‌وی‌سی دوجداره با گاز ۴. چوبی دوجداره با گاز فشرده ناگاز (پاسخ صحیح)

توجه: این سوال قدیمی است و ممکن است بر اساس نسخه‌های اخیر مبحث ۱۹ تغییر کرده باشد.

22-مقاومت حرارتی دیوار بلوک سفالی با ضخامت جدار 40  سانتی‌متر، چند برابر مقاومت حرارتی دیوار بلوک سفالی با ضخامت جدار 30  سانتی‌متر است؟ ؟ نمونه سوالات مبحث 19 عمران

۱. ۲ برابر

۲. ۰.۷۵برابر

۳. تفاوتی در مقاومت حرارتی دو جدار نیست (پاسخ صحیح)

۴. بیش از ۲ برابر

23-برای ساختمان مطابق با مبحث ۱۹ (EC)، حداقل رده برچسب انرژی یا راندمان برای دستگاه پکیج گازسوز کدام رده انرژی است؟ ؟ نمونه سوالات مبحث 19 برق

الف) A ب) B ج) C د) A+

گزینه ج

24-در کدام حالت عایق‌کاری بین دیوار و کف به‌درستی اجرا نشده و پل حرارتی ایجاد می‌شود؟ نمونه سوالات مبحث 19 معماری

 

---

جمع بندی در مورد نمونه سوالات مبحث 19

نمونه سؤالات مبحث ۱۹، بهترین ابزار برای آشنایی دقیق با نحوه کاربرد و تفسیر ضوابط سختگیرانه صرفه‌جویی در انرژی هستند . این سؤالات نه تنها بندهای کلیدی و پرتکرار مورد نظر طراحان آزمون (مکانیک، برق، عمران، معماری) را مشخص می‌کنند، بلکه شما را قادر می‌سازند تا تسلط بر سرعت و مدیریت زمان را در شرایط آزمون به دست آورید تا بتوانید با کمترین اتلاف وقت، پاسخ صحیح را از کتاب پیدا کنید.