این مقاله تحت عنوان خلاصه مبحث 19، به سراغ فرمول و نکات مهم مبحث صرفهجویی در مصرف انرژی رفته ایم. این مقاله برای آنهایی است که میخواهند خیلی کلی با این مبحث آشنا شوند. نکات مهم مبحث 19 نیز برای جمع بندی برای افرادی که کتاب را به اتمام رسانده اند مناسب است. در هر صورت مطالعه خلاصه مبحث نوزدهم صرفهجویی در مصرف انرژی برای تمامی داوطلبین و مهندسین حیطه ساختمان گزینه خوبی است. این کتاب جزو اصلی ترین منابع آزمون نظام مهندسی برق است.
نکات مهم مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان (ویژه رشته عمران)
- مقاومتهای حرارتی حداقل لازم برای جدارهای پوسته خارجی ساختمان
- میزان حداکثر نشت هوای مجاز تحت اختلاف فشار ۵۰ پاسکال (آببندی و هوابندی ساختمان)
- حداقل رده برچسب انرژی و راندمان برای تجهیزات گازسوز
- حداقل بازدهی (راندمان) برای تجهیزات در سیستمهای گرمایشی و سرمایشی
نکات مهم مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان (ویژه رشته معماری)
| شماره صفحه | مفاد صفحه |
| 11 | پنجره با عملکرد حرارتی و سرمایشی بهبودیافته: این صفحه به تعریف و مشخصات پنجرههایی میپردازد که در کاهش تبادل حرارت نقش مؤثری دارند. موضوعات حداقل دمای تنظیمی سامان |
| 21 | سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (BMS): این بخش به معرفی و کاربرد سیستمهای هوشمند برای کنترل و بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانها میپردازد. و انواع سنسور اندازهگیری |
| 43 | ردهبندی بازدهی انرژی ساختمانها |
| 44 | زمانبندی الزام دستی ابی به رده بازدهی انرژی در ساختمانهای جدیداالحداث |
| 49 | دستهبند ی اقلیمی شهرهای مركز استانهای ایران جدول :2-3-19 |
| 55 | جدول :3-3-19 دستهبندی رده بازدهی انرژی ساختمان بر اساس نسبت R |
| 65 | جدول :1-5-19 حداقل میزان مجاز مقاومت حرارتی (Value-R (بخشهای پوسته خارجی غیرنورگذر در 2 اقلیمهای مختلف (W/k. |
| 71 | جدول -5-19 :2 الزامات پوسته خارج ی نورگذر به روش تجویری برای اقلی مهای مختلف |
| 80 | (رعایتحداقلبازدهیتجهیزاتسرمایشوگرمایشمرکزیبراساسمقادیرزیرالزامیاست |
| 81 | جدول :4-5-19 حداقل بازدهی مجاز برای تجهیزات سرمایش و گرمایش غیرمركزی |
دستهبندی اقلیمی بر اساس روز درجه سرمایش و گرمای ش
نکات مهم و جمع بندی و خلاصه مبحث نوزدهم
دوستان عزیز، برای خرید کتاب مبحث 19 میتوانید از ازبیلت بوک اقدام کنید. . اگر چیزی ذهنتان درگیر کرده میتوانید به پشتیبانی در تلگرامرجوع کنید یا به شماره 02188831021دفتر مرکزی تماس بگیرید. شما میتوانید تک تک منابع آزمون نظام مهندسی برق را از ازبیلت بوک خریداری کنید. خلاصه مبحث 19 را از ازبیلت دانلود کنید.
دانلود چک لیست مبحث 19 مقررات ملی ساختمان جهت طراحی عایق کاری حرارتی پوسته ساختمان-روش تجویزی
دانلود چک لیست مبحث 19 مقررات ملی ساختمان جهت طراحی عایق کاری حرارتی پوسته ساختمان-روش کارکردی
دانلود چک لیست مبحث 19 مقررات ملی ساختمان جهت کنترل اجرای عایق کاری حرارتی ساختمان
۱. خلاصه مبحث 19 (صرفه جویی در مصرف انرژی) بخش لامپهای کممصرف
تعریف: لامپ کممصرف به لامپی گفته میشود که راندمان آن بیش از ۴۰ لومن بر وات باشد.
۲. خلاصه مبحث 19 بخش نحوه صرفهجویی در مصرف انرژی روشنایی
برای صرفهجویی در مصرف انرژی روشنایی، دو عامل اصلی باید در نظر گرفته شود:
- میزان شدت روشنایی فضاها: نورپردازی باید متناسب با نیاز هر فضا باشد.
- نحوه کنترل روشنایی: استفاده از سیستمهای کنترل مناسب برای خاموش و روشن کردن چراغها.
۳. نکات مهم مبحث 19 دستهبندی ساختمانها بر اساس نوع انرژی مصرفی
ساختمانها از نظر نوع انرژی مصرفی به دو بخش تقسیم میشوند:
- غیربرقی: ساختمانهایی که کمتر یا مساوی ۴۰ درصد از انرژی مصرفی آنها برای گرمایش، سرمایش، تهویه و تهویه مطبوع از نوع برقی است.
- برقی: ساختمانهایی که بیش از ۴۰ درصد از انرژی مصرفی آنها برای گرمایش، سرمایش، تهویه و تهویه مطبوع از نوع برقی است.
مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 19
۴. نکات مهم مبحث 19 الزامات روشنایی در فضاهای مختلف
فضاهای پرتردد ساختمانهای عمومی: باید حداقل یک منبع روشنایی با لامپهای کممصرف وجود داشته باشد. اگر بیش از یک منبع روشنایی در فضا باشد، کلید لامپهای کممصرف باید در ورودیهای فضا نصب شود.
آشپزخانهها: توصیه میشود از لامپهای کممصرف استفاده شود. کلید روشنایی اصلی آشپزخانه باید در نزدیکترین نقطه نصب شود. این الزام شامل روشناییهای صرفاً تزئینی نمیشود.
سیستمهای روشنایی در سقفهای دارای عایق حرارت: تمامی سیستمهای روشنایی که درون سقفهای دارای عایق حرارت نصب شدهاند و از لامپهای کممصرف استفاده نمیکنند، باید دارای رفلکتورهایی باشند که مانع از اتلاف انرژی روشنایی به صورت گرما در سقف شوند.
مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 15
۵. سیستمهای کنترل فضاها
هر فضایی که با دیوار جداکننده تا زیر سقف محصور شده باشد، باید یک کلید جداگانه داشته باشد. این کلید یا سیستم کنترل باید:
- برای افراد مجاز قابل دسترس باشد.
- در محلی نصب شده باشد که بتوان چراغهای آن فضا را توسط آن روشن و خاموش کرد و روشن یا خاموش بودن چراغها از محل کلید قابل رؤیت باشد.
6.سیستمهای کاهش میزان روشنایی
در فضاهای محصور با مساحت ۹۰ متر مربع یا بیشتر و با بار روشنایی بیش از ۱۲ وات بر متر مربع که توسط بیش از یک منبع روشن میشوند، باید کنترلهایی وجود داشته باشد که بتوان بار روشنایی چراغها را تا نصف کاهش داد. این کاهش باید به گونهای باشد که سطح روشنایی یکنواختی در تمام فضا حفظ شود.
برای دستیابی به این کاهش یکنواخت، یکی از روشهای زیر باید استفاده شود:
- استفاده از کاهندههای نور (دیمر) برای کنترل همه سیستمهای روشنایی.
- کنترل ردیفهای زوج و فرد چراغها توسط دو کلید جداگانه.
- تأمین کلید مستقل برای لامپ وسط در سیستمهای سه لامپی.
- تأمین کلید مستقل برای هر لامپ یا هر مجموعه از لامپها.
موارد استثناء
رعایت این الزامات در موارد زیر ضروری نیست:
- چراغهایی که توسط سیستمهای تشخیص حضور (سنسورهای حرکتی) کنترل میشوند.
- چراغهای راهروها.
- چراغهایی که با سیستمهای زماندار قابل تنظیم هستند و به صورت خودکار خاموش میشوند.
توصیهها برای فضاهای با نور طبیعی
- برای فضاهای محصور با مساحت بیش از ۲۰ متر مربع که در طول روز از نور طبیعی کافی بهرهمند میشوند، توصیههای زیر ارائه شده است:
- حداقل یک سیستم کنترل نور مصنوعی داشته باشند که سیستمهای روشنایی را فقط در قسمتی که از نور طبیعی بهره میبرد، کنترل کند.
- این سیستم کنترل باید حداقل ۴۰ درصد لامپهای روشنایی موجود در آن فضاها را کنترل نماید.
- کنترل سایر روشناییهای فضاهایی که از نور طبیعی بهره نمیبرند، میتواند به هر روش مجاز دیگری انجام شود.
برای موفقیت در آزمون نظام مهندسی برق این مبحث را قورت بدهید.
موارد استثناء برای رعایت مفاد مربوط به کاهش روشنایی
در شرایط زیر، الزامی به رعایت موارد مربوط به کاهش یکنواخت بار روشنایی تا نصف (که پیشتر ذکر شد) وجود ندارد:
اگر نسبت سطح شیشه یا بخش نورگیر به سطح کل (عمودی یا افقی) کمتر از ۰.۲ برای سطوح عمودی و ۰.۰۲ برای سطوح افقی باشد. این یعنی اگر میزان نور طبیعی ورودی به فضا بسیار کم باشد، نیازی به این سیستمها نیست.
اگر موانع طبیعی یا مصنوعی (مانند درخت، ساختمانهای اطراف و…) مانع از رسیدن نور روز به پنجرهها یا نورگیرها شوند.
کنترل خاموش کردن روشنایی
در هر طبقه از یک ساختمان، تمام سیستمهای روشنایی باید توسط یک کلید مرکزی دستی قابل کنترل باشند.
برای ساختمانهای اداری، میتوان به جای کلید دستی، از سیستمهای اتوماتیک مانند:
سیستم تشخیص حضور (سنسورهای حرکتی)
سیستمهای زمانبندی شده
یا هر سیستم اتوماتیک قابل کنترل دیگری استفاده کرد.
موارد عدم الزام به رعایت ضابطه کنترل مرکزی خاموش کردن روشنایی
رعایت این ضابطه (کنترل مرکزی خاموش کردن روشنایی) در موارد زیر ضروری نیست:
ساختمانها یا فضاهای مستقل با متراژ کمتر از ۱۰۰ متر مربع.
روشنایی راهروها، لابیها و فضاهای ورودی در ساختمانهای بلند (مانند ساختمانهای مسکونی، هتلها و…). این فضاها معمولا به روشنایی مداوم نیاز دارند.
سیستمهای روشنایی با حداکثر ۰.۵ وات بر متر مربع، مانند روشنایی اضطراری که معمولاً به دلایل ایمنی پیشبینی شدهاند.
فروشگاهها و مجتمعهای تجاری، رستورانها، مساجد، تئاترها، سینماها و ساختمانهای مشابه. این اماکن به دلیل کاربری خاص خود، نیازهای روشنایی متفاوتی دارند.
مطلب مرتبط: خلاصه مبحث 15
پرسشهای کلیدی و خلاصه شده مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان:
- هدف اصلی: چرا مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان (صرفه جویی در مصرف انرژی) تدوین شده است؟ چه مشکلی را حل میکند؟
- شاخص U-Value: “شاخص انتقال حرارت (U-Value)” به چه معناست و چه تأثیری بر انتخاب مصالح و طراحی ساختمان دارد؟
- اهمیت عایقکاری: چرا عایقهای حرارتی در ساختمانها تا این حد حیاتی هستند؟
- تفاوت عایقبندی: تفاوتهای کلیدی بین عایقبندی حرارتی دیوارها و پنجرهها چیست؟ آیا هدف هر دو یکسان است اما روشها متفاوت؟
- انرژیهای تجدیدپذیر: انرژیهای تجدیدپذیر چه نقشی در کاهش ردپای کربن و مصرف انرژی ساختمانها ایفا میکنند؟
- الزامات اقلیمی: حداقل استانداردهای عایقبندی حرارتی برای دیوارهای خارجی در مناطق آبوهوایی مختلف ایران چگونه تعریف میشود؟
- پنجرههای دوجداره: مکانیزم دقیق کاهش مصرف انرژی توسط پنجرههای دوجداره چیست؟
- تهویه طبیعی: تهویه طبیعی چه کمکی به بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانها میکند و چگونه باید طراحی شود؟
- سیستمهای گرمایش و سرمایش: سیستمهای گرمایشی و سرمایشی بهینه برای مناطق سردسیر چه ویژگیهای منحصربهفردی باید داشته باشند؟
- کاهش پلهای حرارتی: برای به حداقل رساندن نقاط ضعف حرارتی (پلهای حرارتی) در ساختمان، چه مصالح و روشهای اجرایی پیشنهاد میشود؟
- جهتگیری ساختمان: چگونه میتوان با انتخاب جهتگیری مناسب ساختمان، مصرف انرژی را به حداکثر رساند؟
- طراحی در اقلیم گرم و خشک: برای بهینهسازی مصرف انرژی در یک منطقه گرم و خشک، چه تمهیدات طراحی خاصی باید در نظر گرفت؟
- طراحی روشنایی کممصرف: چگونه یک سیستم روشنایی با مصرف بهینه برای یک ساختمان اداری طراحی میشود؟
- سیستمهای خورشیدی آب گرم: نحوه استفاده از سیستمهای خورشیدی برای تأمین آب گرم مصرفی در ساختمانهای مسکونی چگونه است؟
- بهسازی ساختمانهای قدیمی: چه راهکارهایی برای بهبود چشمگیر عملکرد انرژی یک ساختمان قدیمی و موجود وجود دارد؟
- نقش هوابندی: چرا هوابندی (airtightness) در ساختمانها، به اندازه عایقکاری حرارتی مهم است و چه روشهایی برای اطمینان از هوابندی صحیح پوسته خارجی ساختمان وجود دارد؟
- پلهای حرارتی: “پل حرارتی” دقیقاً چیست و چه اثرات منفی بر عملکرد انرژی ساختمان دارد؟ چگونه میتوان در طراحی و اجرا از ایجاد آنها جلوگیری کرد؟
- طراحی غیرفعال: مفهوم طراحی غیرفعال (Passive Design) در مبحث ۱۹ چیست و چه المانهایی از آن در ساختمانسازی به کاهش مصرف انرژی کمک میکنند؟ (مثلاً سایهبانها، تهویه طبیعی، مصالح با جرم حرارتی بالا)
- نور روز (Daylighting): چگونه میتوان از نور روز طبیعی به صورت مؤثر در طراحی داخلی ساختمانها بهره برد تا نیاز به نور مصنوعی و در نتیجه مصرف برق کاهش یابد؟
- سیستمهای بازیافت حرارت: سیستمهای بازیافت حرارت (Heat Recovery Systems) در تهویه مطبوع چگونه کار میکنند و چه نقشی در افزایش راندمان انرژی ساختمان دارند؟
- تحلیل هزینه-فایده: سرمایهگذاری اولیه برای رعایت الزامات مبحث ۱۹ (مانند عایقکاری پیشرفته یا سیستمهای هوشمند) چه توجیه اقتصادی دارد و بازگشت سرمایه آن چگونه محاسبه میشود؟
- گواهینامههای انرژی: چه گواهینامهها یا استانداردهای بینالمللی انرژی (مانند LEED یا BREEAM) با مبحث ۱۹ (صرفه جویی در مصرف انرژی) همپوشانی دارند و چه تفاوتهایی با آن دارند؟
- تأثیر بر محیط زیست: رعایت مبحث ۱۹ چه تأثیری بر کاهش آلودگی هوا و گازهای گلخانهای دارد؟
- مصالح پایدار: چه نوع مصالح ساختمانی پایدار و دوستدار محیط زیست میتوانند به رعایت بهتر مبحث ۱۹ و کاهش مصرف انرژی کمک کنند؟
- آینده مبحث ۱۹: با توجه به تغییرات اقلیمی و پیشرفت تکنولوژی، چه تحولاتی را در ویرایشهای آینده مبحث ۱۹ پیشبینی میکنید؟
خلاصه مبحث 13 و خلاصه مبحث 3 را نیز بخوانید.
اصول کلی و خلاصه مبحث 19 نام برده می شود.
طراحی بهینه ساختمان:مبحث 19 بر اهمیت طراحی بهینه ساختمانها تاکید دارد. این طراحی شامل انتخاب مصالح مناسب برای دیوارها، سقف، کف و پنجرهها، و همچنین استفاده از روشهای ساخت و ساز مناسب برای کاهش تبادل حرارتی ناخواسته است.
عایقبندی حرارتی:عایقبندی حرارتی از اصول اساسی در مبحث 19 است. این مبحث توصیه میکند که از مواد عایق حرارتی با کیفیت بالا در ساختمانها استفاده شود تا از هدررفت حرارت در فصول سرد و ورود گرما در فصول گرم جلوگیری شود.
سیستمهای گرمایش و سرمایش بهینه:مبحث 19 توصیه میکند که سیستمهای گرمایش و سرمایش با کارایی بالا و مصرف انرژی کم در ساختمانها نصب شوند. استفاده از سیستمهای تهویه مطبوع با قابلیت کنترل دقیق دما و رطوبت نیز از جمله توصیههای این مبحث است.
استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر:این مبحث بر اهمیت استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مانند پنلهای خورشیدی و سیستمهای گرمایشی خورشیدی تاکید دارد. استفاده از این منابع نه تنها به کاهش مصرف انرژی کمک میکند، بلکه آلودگیهای زیستمحیطی را نیز کاهش میدهد.
کنترل و مدیریت مصرف انرژی:مبحث 19 توصیه میکند که سیستمهای کنترل و مدیریت مصرف انرژی در ساختمانها نصب شوند تا مصرف انرژی بهطور دقیق مورد بررسی و کنترل قرار گیرد. این سیستمها میتوانند به کاهش هدررفت انرژی و افزایش بهرهوری انرژی کمک کنند.
فرمول های_مبحث_۱۹ را دانلود کنید.
گونهبندی عوامل ویژه تعیینکننده مبحث 19 (صفحه 28)
این مبحث برای تعیین الزامات صرفهجویی در انرژی، ساختمانها را بر اساس چهار عامل اصلی دستهبندی کرده است:
- گونهبندی کاربری ساختمانها (صفحه 190): ساختمانها به چهار گونه اصلی تقسیم میشوند که این تقسیمبندی بر اساس تداوم استفاده، شدت اختلاف دمای داخلی و خارجی، و اهمیت تثبیت دما تعیین شده است.
- گونهبندی مناطق کشور از نظر انرژی (صفحه 178 تا 188): مناطق مختلف کشور بر اساس میزان نیاز به انرژی (گرمایی و سرمایی) به سه دسته تقسیم شدهاند:
- مناطق با درجه انرژی سالانه کم
- مناطق با درجه انرژی سالانه متوسط
- مناطق با درجه انرژی سالانه زیاد
- گونهبندی تعداد طبقات و زیربنا (صفحه 30): ساختمانها بر اساس تعداد طبقات و مساحت زیربنا به دو دسته تقسیم میشوند:
- ساختمانهای 9 طبقه و کمتر با زیربنای کمتر از 2000 متر مربع.
- سایر ساختمانها (بیش از 9 طبقه یا زیربنای بیشتر از 2000 متر مربع).
- گونهبندی شرایط بهرهگیری از انرژی خورشیدی: این بخش، ساختمانها را به دو گروه دارای امکان بهرهگیری مناسب و محدودیت در استفاده از انرژی خورشیدی تقسیم میکند.
- گونهبندی استفاده از ساختمانهای غیرمسکونی:
- استفاده منقطع: استفاده از ساختمان به گونهای که در طول شبانهروز، حداقل 10 ساعت وقفه در کنترل دما وجود داشته باشد.
- استفاده مداوم: استفاده از ساختمان که شامل تعریف استفاده منقطع نباشد.
تعیین گروه ساختمانها (صفحه 31)
با توجه به گونهبندیهای بالا، ساختمانها در چهار گروه اصلی از نظر اولویت صرفهجویی در انرژی قرار میگیرند:
- گروه 1: ساختمانهای با اولویت بالا در صرفهجویی انرژی.
- گروه 2: ساختمانهای با اولویت متوسط در صرفهجویی انرژی.
- گروه 3: ساختمانهای با اولویت پایین در صرفهجویی انرژی.
- گروه 4: ساختمانهای با اولویت بسیار پایین در صرفهجویی انرژی.
مطلب مرتبط: حل تشریحی نمونه سوالات مبحث 13
خلاصه مبحث ۱۹ چه مزیتی دارد؟
خواندن خلاصه مبحث ۱۹ به شما کمک میکند تا در زمان کم، با اصول کلی صرفهجویی در انرژی ساختمانها آشنا شوید. این کار در طراحی، اجرا و نظارت بر ساختمانهای بهینه از نظر مصرف انرژی بسیار کاربردی است و به شما امکان میدهد تا در پروژههای خود، الزامات قانونی و ملاحظات پایداری را به نحو احسن رعایت کنید.
این مطالب مربوط به کدوم ویرایش مبحث 19 هست
سلام روزتون بخیر. ویرایش پنجم 1404