نمونه سوالات مبحث 5 (نمونه سوالات تالیفی مبحث 5 و طبق آزمون)

اگر آزمون در پیش دارید، برای تثبیت کامل مطالب و آمادگی، باید حتماً به سراغ نمونه سوالات مبحث 5 بروید. حل نمونه سوالات مبحث 5 مقررات ملی ساختمان به شما کمک می‌کند تا با نوع طراحی سوالات، نکات پرتکرار و شیوه‌های تست‌زنی آشنا شوید. در ادامه چندین نمونه سوالات تالیفی مبحث 5 و نمونه سوالات آزمون های پیشین مطرح شده است.

تعداد سوالات مبحث ۵ در آزمون‌های نظام مهندسی عمران

با بررسی دوره‌های اخیر آزمون‌های نظام مهندسی، تعداد سوالات طرح‌شده از مبحث ۵ (مصالح و فرآورده‌های ساختمانی) به شرح زیر است:

دوره آزمون	تعداد سوال (آزمون نظارت)	تعداد سوال (آزمون اجرا)
مرداد ۱۴۰۳	۵ سوال	۵ سوال
اسفند ۱۴۰۲	۵ سوال	۳ سوال
مهر ۱۴۰۲	۷ سوال	۳ سوال
اردیبهشت ۱۴۰۲	۶ سوال	۲ سوال
دی ۱۴۰۱	۶ سوال	۳ سوال
شهریور ۱۴۰۱	۷ سوال	۵ سوال
مرداد ۱۴۰۰	۴ سوال	۴ سوال
مهر ۱۳۹۹	۵ سوال	۴ سوال
مهر ۱۳۹۸	۳ سوال	۴ سوال
بهمن ۱۳۹۷	۴ سوال	۲ سوال
اردیبهشت ۱۳۹۷	۴ سوال	۴ سوال
مهر ۱۳۹۶	۳ سوال	۲ سوال
اسفند ۱۳۹۵	۳ سوال	۳ سوال
بهمن ۱۳۹۴	۴ سوال	۳ سوال
مرداد ۱۳۹۴	۳ سوال	۳ سوال

---

 

قبل از شروع و مطالعه خود کتاب، سری به خلاصه مبحث پنجم مقررات ملی بزنید. این مبحث جزو مهم ترین منابع آزمون نظام مهندسی عمران و منابع آزمون نظام مهندسی معماری است. اگر شما  آزمون دارید باید خیلی خوب این مبحث را بخوانید.  

برای تهیه خود کتاب اصلی مبحث 5  همراه با لیبل میتوانید از ازبیلت بوک اقدام کنید.    اگر در مورد کتاب مبحث 5  ویرایش جدید سوالی دارید، یا میخواهید از طریق دیگری تهیه کنید، میتوانید به پشتیبانی در تلگرام رجوع کنید یا به شماره02188831021 دفتر مرکزی تماس بگیرید. 

 

نمونه سوالات مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان (تالیفی و طبق آزمون)

۱. در مناطق زلزله‌خیز، برای سبک‌سازی و کاهش جرم ساختمان، از چه نوع مصالحی باید استفاده کرد؟

۱. مصالح مقاوم و سبک با حداکثر نسبت مقاومت به وزن ۲. مصالح سبک و غیرمقاوم ۳. مصالح مقاوم و سبک با حداقل نسبت مقاومت به وزن ۴. مصالح مقاوم و سبک با حداکثر نسبت وزن به مقاومت پاسخ صحیح سوال مبحث 5: ۱ توضیح: در ساختمان‌های واقع در مناطق زلزله‌خیز، کاهش وزن سازه به کاهش نیروهای ناشی از زلزله کمک می‌کند. بنابراین، استفاده از مصالحی که در عین سبک بودن، مقاومت بالایی دارند (یعنی نسبت مقاومت به وزن بالایی دارند) ضروری است.

---

۲. سیمان مقاوم در برابر سولفات جزو کدام دسته از سیمان‌ها طبقه‌بندی می‌شود؟

۱. پ ۲ ۲. پ ۳ ۳. پ ۴ ۴. پ ۵ پاسخ صحیح: ۲ ✅ توضیح: بر اساس استاندارد ملی ایران، سیمان نوع پ ۲ (سیمان پرتلند معمولی) و سیمان نوع پ ۵ (سیمان پرتلند پوزولانی) برای شرایط معمولی مناسب هستند. سیمان نوع پ ۳ (سیمان پرتلند سرباره‌ای) برای مقاومت در برابر سولفات‌ها و سیمان نوع پ ۴ (سیمان پرتلند پوزولانی) برای سازه‌های حجیم و شرایط خاص آب و هوایی استفاده می‌شوند.

---

۳. کدام نوع سیمان، درصد پوزولان بیشتری دارد و کدام نوع حرارت هیدراسیون کمتری تولید می‌کند؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

۱. پ-پ/ پ-پ ۲. پ-پ-و/ پ-پ ۳. پ-پ-و/ پ-پ-و ۴. پ-پ/ پ-پ-و پاسخ صحیح: ۳ ✅ توضیح: سیمان پوزولانی ویژه (پ-پ-و) دارای درصد پوزولان بیشتری نسبت به سیمان پوزولانی معمولی (پ-پ) است. همچنین به دلیل وجود پوزولان، حرارت هیدراسیون کمتری تولید می‌کند که آن را برای بتن‌ریزی‌های حجیم مناسب می‌سازد.

---

۴. استفاده از کدام نوع سیمان در بتن و بتن آرمه مجاز نیست؟

۱. پوزولانی ۲. سرباره‌ای ۳. بنایی ۴. گزینه‌های ۱ و ۲ پاسخ صحیح: ۳ ✅توضیح: سیمان بنایی (پ ب) برای ساخت ملات‌های بنایی و اندودکاری مناسب است و استفاده از آن در ساخت بتن و بتن آرمه به دلیل مقاومت ناکافی و ترکیب نامناسب، طبق مقررات ملی ساختمان مجاز نیست.

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 9  

---

۵. ترکیبات رنگ‌زای اصلی در تولید سیمان سفید کدامند؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

۱. آهن ۲. منگنز ۳. سیلیس ۴. گزینه‌های ۱ و ۲ پاسخ صحیح: ۴ ✅ توضیح: رنگ خاکستری سیمان پرتلند معمولی به دلیل وجود ترکیبات آهن و منگنز است. برای تولید سیمان سفید، باید میزان این ترکیبات به حداقل ممکن برسد و در فرآیند تولید از خاک رس فاقد این ترکیبات استفاده شود.

---

۶. کیسه‌های سیمان در تمام مناطق باید حداقل چند سانتی‌متر از سقف فاصله داشته باشند؟

۱. ۶۰۰ ۲. ۶۰ ۳. ۳۰۰ ۴. ۳۰ پاسخ صحیح: ۲ ✅ توضیح: برای جلوگیری از جذب رطوبت توسط سیمان، باید کیسه‌ها به درستی انبار شوند. یکی از این شرایط، حفظ فاصله حداقل ۶۰ سانتی‌متری از سقف است.

---

۷. سیمان نگهداری‌شده در سیلو حداکثر چند ماه پس از تولید باید مصرف شود؟

۱. ۳ ۲. ۴ ۳. ۱ ۴. ۲ پاسخ صحیح: ۴ ✅توضیح: بر اساس مقررات مبحث پنجم، سیمان فله‌ای نگهداری‌شده در سیلو باید حداکثر تا ۲ ماه پس از تولید مصرف شود. این مدت زمان برای سیمان‌های کیسه‌ای در مناطق خشک تا ۹۰ روز و در مناطق شرجی تا ۴۵ روز است.

---

۸. آهک هیدراته هیدرولیکی با منیزیم زیاد، حاوی چه مقدار اکسید منیزیم است؟ (از ساده ترین سوالات مبحث پنجم مقررات ملی )

۱. کمتر از ۵ درصد اکسید منیزیم ۲. بیشتر از ۵ درصد اکسید منیزیم ۳. کمتر از ۰.۵ درصد اکسید منیزیم ۴. بیشتر از ۰.۵ درصد اکسید منیزیم پاسخ صحیح: ۲✅ توضیح: آهک هیدراته هیدرولیکی با منیزیم زیاد، نوعی آهک است که حاوی بیش از ۵ درصد اکسید منیزیم است و برای مصارف خاص ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

اگر آزمون عمران یا معماری در پیش دارید، یک برنامه بریزید و سوالات آزمون نظام مهندسی عمران و سری و دوره های قبلی سوالات آزمون نظام مهندسی معماری 1404 به قبل را بخوانید و از خودتان تست بگیرید.

---

۹. کدام عبارت زیر صحیح است؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

۱. آهک را باید در جایی استفاده کرد که هوا خشک باشد. ۲. آهک بهتر است به صورت دوغاب مصرف شود. ۳. سطح زیرین اندود آهک یا آهک و گچ حتماً باید خشک باشد. ۴. مشخصات آهک نباید روی ظروف حمل و کیسه‌ها نوشته شود. پاسخ صحیح: ۲ ✅توضیح: آهک برای گیرش و سخت شدن به رطوبت نیاز دارد و بهتر است به صورت دوغاب یا ملات مصرف شود. همچنین تمام مشخصات باید روی بسته‌بندی آن درج شود.

---

۱۰. کاربرد عمده بلوک سبک گچی کدام مورد است؟

۱. ساخت تیغه‌های غیرباربر ۲. پوشش مستقل دیوار و سقف تیرچه ۳. گزینه‌های ۱ و ۲ ۴. چاه آسانسور پاسخ صحیح: ۱ توضیح: بلوک‌های گچی به دلیل وزن کم و سرعت اجرای بالا، عمدتاً برای ساخت دیوارهای جداکننده داخلی (تیغه‌های غیرباربر) به کار می‌روند.

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 8    

---

۱۱. کدام یک از ملات‌های زیر برای پر کردن درز مناسب نیست؟

۱. ملات گچ و آهک ۲. ملات ساروج ۳. ملات ماسه و سیمان ۴. ملات ماسه و آهک پاسخ صحیح: ۲✅ توضیح: ملات ساروج به دلیل مقاومت و نفوذناپذیری بالا عمدتاً برای آب‌بندی و ساخت مخازن و آب‌انبارها استفاده می‌شود و برای پر کردن درزهای معمولی مناسب نیست.

---

۱۲. این سنگ عمدتاً از کانی‌های کلسیت و دولومیت یا ترکیبی از آن‌ها تشکیل شده است.

۱. مرمر ۲. اسلیت ۳. تراورتن ۴. گرانیت پاسخ صحیح: ۳✅ توضیح: سنگ تراورتن یک سنگ آهکی رسوبی است که از کلسیت، آراگونیت یا دولومیت تشکیل شده و اغلب در چشمه‌های آب گرم و رسوبات غارهای آهکی یافت می‌شود.

---

۱۳. کدام گزینه مربوط به مقدار جذب آب برای کاشی‌های با جذب آب بالا و متوسط است؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

۱. ۹ / ۱۲ ۲. ۲ / ۱۲ ۳. ۱۲ / ۹ ۴. ۱ / ۶ پاسخ صحیح: ۳✅ توضیح: بر اساس استاندارد، جذب آب برای کاشی‌های با جذب آب بالا بیش از ۱۰ درصد، کاشی‌های با جذب آب متوسط بین ۳ تا ۱۰ درصد، و کاشی‌های با جذب آب پایین کمتر از ۳ درصد است.

---

۱۴. ارتفاع انباشت بسته‌های کاشی به صورت افقی نباید بیش از چند ردیف باشد؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

۱. ۵ ۲. ۴ ۳. ۶ ۴. ۳ پاسخ صحیح: ۳ توضیح: برای جلوگیری از آسیب دیدن کاشی‌ها در اثر وزن زیاد، بسته‌ها نباید بیش از ۶ ردیف روی هم چیده شوند.

---

۱۵. پیمانکاری قصد استفاده از آجرهای کج و معوج را در ساخت یک دیوار ساختمان دارد. چنانچه در ساخت این دیوار ۶۰۰ عدد آجر نیاز باشد و ۲۰۰ عدد از این آجر (کج و معوج) در دسترس باشد، برای ساخت این دیوار حداکثر چند عدد از این آجرها را می‌توان استفاده کرد؟ (از سخت ترین سوالات مبحث 5)

۱. ۱۲۰ عدد ۲. ۸۰ عدد ۳. ۱۰۰ عدد ۴. ۱۳۰ عدد پاسخ صحیح: ۱✅ توضیح: بر اساس مقررات مبحث پنجم، حداکثر ۲۰ درصد آجرهای کج و معوج مجاز به استفاده در ساخت دیوارها هستند. ۲۰ درصد از ۶۰۰ عدد آجر مورد نیاز، ۱۲۰ عدد است.

---

۱۶. کدام مورد برای بتن اصلاح شده با پلیمر صحیح است؟

۱. حدود ۵ درصد وزن لاتکس‌ها از آب تشکیل می‌شوند. ۲. لاتکس‌ها مقاومت سایش، مقاومت کششی و خمشی را کاهش می‌دهند. ۳. لاتکس‌ها نفوذپذیری، مدول الاستیسیته و جمع‌شدگی بتن را کاهش می‌دهند. ۴. به علت استفاده از لاتکس‌ها، تمایل بتن به ترک‌خوردگی افزایش می‌یابد. پاسخ صحیح: ۳✅ توضیح: استفاده از پلیمرها (مانند لاتکس) در بتن باعث بهبود خواص آن از جمله کاهش نفوذپذیری، کاهش جمع‌شدگی و افزایش مقاومت در برابر سایش می‌شود.

---

۱۷. کدام گزینه برای بتن پاششی صحیح است؟ (از  سوالات تالیفی مبحث 5)

۱. نسبت آب به سیمان در حدود ۰.۳۵ تا ۰.۵ است. ۲. ماسه مصرفی می‌تواند گردگوشه یا تیزگوشه باشد. ۳. نسبت‌های اختلاط در حدود یک قسمت حجمی سیمان و ۴ تا ۴.۵ قسمت سنگدانه خشک در حالت غیرمتراکم است. ۴. تمام موارد. پاسخ صحیح: ۴✅ توضیح: تمام گزینه‌های ذکر شده از ویژگی‌های بتن پاششی هستند. نسبت آب به سیمان کم، استفاده از ماسه با هر نوع شکل دانه و نسبت اختلاط مناسب از جمله خصوصیات این نوع بتن محسوب می‌شوند.

---

۱۸. کدام عبارت صحیح نیست؟

۱. در نقاط مرطوب، فرآورده‌های سیمانی باید مستقیماً در مجاورت گچ و فرآورده‌های گچی قرار گیرند. ۲. از مواد پاک‌کننده اسیدی باید در فرآورده‌های سیمانی استفاده شود. ۳. گزینه‌های ۱ و ۲ ۴. از به کار بردن مواد اسیدی بر روی فرآورده‌های سیمانی پرتلند پرهیز شود. پاسخ صحیح: ۳ ✅توضیح: فرآورده‌های سیمانی نباید در مجاورت مستقیم گچ قرار گیرند، زیرا در محیط مرطوب باعث واکنش‌های شیمیایی مخرب می‌شوند. همچنین، به دلیل قلیایی بودن بتن، استفاده از مواد اسیدی برای پاک‌سازی روی آن مجاز نیست.

---

۱۹. کدام قیر در راه‌سازی برای اندودهای سطحی و اندودهای نفوذی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟ (از ساده ترین سوالات مبحث پنجم مقررات ملی )

۱. قیر محلول ۲. قیر دمیده ۳. قیر اصلاح‌شده ۴. قیر امولسیون پاسخ صحیح: ۱✅ توضیح: قیرهای محلول (cutback asphalt) به دلیل روان بودن و نفوذپذیری بالا، برای اندودهای سطحی و نفوذی در راه‌سازی مناسب هستند.

---

۲۰. حداقل و حداکثر دمای نگهداری رول عایق چند درجه سلسیوس است؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

۱. -۵ / ۳۰ ۲. +۵ / ۳۵ ۳. +۳ / ۴۰ ۴. -۵ / ۳۵ پاسخ صحیح: ۲ ✅توضیح: رول‌های عایق رطوبتی برای حفظ کیفیت و جلوگیری از آسیب دیدن، باید در دمایی بین ۵+ تا ۳۵+ درجه سلسیوس نگهداری شوند.

---

۲۱. این عبارت معرف کدام گزینه است؟ “ماده عایقی که از انبساط و ورقه‌ای کردن کانی طبیعی میکا در اثر حرارت به دست می‌آید.”

۱. رس منبسط ۲. فوم فنلی ۳. ورمیکولیت ورقه‌ای ۴. پرلیت منبسط پاسخ صحیح: ۳ ✅توضیح: ورمیکولیت یک کانی معدنی است که در اثر حرارت شدید منبسط شده و به صورت ورقه‌ای درمی‌آید. از این ماده به عنوان عایق حرارتی استفاده می‌شود.

---

۲۲. برای انبار کردن بلوک‌های فوم پلیمری با حجم بیش از ۶۰ متر مکعب، باید آن‌ها را به قسمت‌هایی با حجم حداکثر چند متر مکعب تقسیم کرده و بین هر دو قسمت حداقل چند متر فاصله باشد؟

۱. ۲۰ / ۶۰ ۲. ۶۰ / ۲۰ ۳. ۵۰ / ۳۰ ۴. ۳۰ / ۱۰ پاسخ صحیح: ۴ ✅توضیح: برای جلوگیری از خطر آتش‌سوزی، بلوک‌های فوم پلیمری با حجم زیاد باید به بخش‌های کوچکتر تقسیم شوند. هر قسمت نباید بیش از ۳۰ متر مکعب باشد و بین آن‌ها باید حداقل ۱۰ متر فاصله وجود داشته باشد.

---

۲۳. پشم شیشه در داخل کدام یک از گزینه‌های زیر قرار داده می‌شود؟

۱. قیراندود ۲. تور و نمد ۳. پالت فیبری ۴. تمام موارد پاسخ صحیح: ۲ ✅توضیح: پشم شیشه برای نگهداری و حمل آسان، معمولاً در داخل تور یا نمد قرار داده می‌شود.

---

۲۴. یراق‌آلات از لحاظ مصالح شامل چند دسته هستند؟

۱. ۲ ۲. ۳ ۳. ۴ ۴. ۶ پاسخ صحیح: ۴ توضیح: یراق‌آلات ساختمانی از لحاظ مصالح به ۶ دسته کلی تقسیم می‌شوند: فولاد، چدن، برنج، برنز، مس و آلومینیوم.

---

۲۵. کدام عبارت صحیح نیست؟

۱. رنگ‌های مورد استفاده در ساختمان باید عاری از حلال آلی باشند. ۲. رنگ‌های روغنی عمدتاً دارای ترکیبات سمی هستند. ۳. رنگ‌های ساختمانی تزیینی باید دارای ترکیبات فرمالدهید باشند. ۴. هنگام به کار بردن یا رقیق کردن رنگ یا پوشش، ضروری است که کاربر از ماسک و دستکش استفاده کند. پاسخ صحیح: ۳ توضیح: فرمالدهید یک ماده شیمیایی سمی است که در برخی محصولات استفاده می‌شود و برای سلامتی مضر است. رنگ‌های استاندارد ساختمانی باید عاری از فرمالدهید باشند.

سری به نمونه سوالات مبحث دهم ، خلاصه مبحث دهم، خلاصه مبحث نهم  و خلاصه مبحث هشتم بزنید. 

---

۲۶. پلیمر قابل استفاده در خمیر و نوار درز بند در کدام سیستم یا فرآورده‌های اصلی ساختمان قرار دارند؟ (از ساده ترین سوالات مبحث پنجم مقررات ملی )

۱. درزبند ۲. توری تقویت ۳. پوشش تعمیر ۴. عایق حرارتی پاسخ صحیح: ۱ ✅ توضیح: پلیمرها به دلیل خاصیت کشسانی و چسبندگی بالا، در تولید درزبندها و نوارهای آب‌بندی به کار می‌روند.

---

۲۷. جنس چوب در کدام موارد متفاوت است؟ (از ساده ترین سوالات مبحث پنجم مقررات ملی )

۱. تخته راه پله / جان پناه ۲. نرده / دستگیره ۳. نرده / تخته راه پله ۴. سکو / دستگیره پاسخ صحیح: ۴✅ توضیح: جنس چوب برای ساخت سکو باید بسیار مقاوم و ضدسایش باشد، در حالی که برای دستگیره، نیاز به چوبی با بافت نرم‌تر و سطح صاف است.

---

۲۸. میزان کربن موجود در چدن حدود چند درصد است؟

۱. ۲ تا ۴ ۲. ۳ تا ۴ ۳. ۲ تا ۳ ۴. ۴ تا ۵ پاسخ صحیح: ۱ ✅توضیح: میزان کربن در چدن بین ۲ تا ۴ درصد است، که آن را از فولاد (با کربن کمتر از ۲ درصد) متمایز می‌کند.

---

۲۹. قطر الکترود تابع چه عواملی است؟

۱. نوع و وضعیت جوش ۲. نوع درز ۳. ضخامت ورق‌های اتصال و مهارت جوشکار ۴. تمام موارد پاسخ صحیح: ۴✅ توضیح: انتخاب قطر مناسب الکترود به عوامل مختلفی از جمله نوع جوش، ضخامت قطعات و مهارت جوشکار بستگی دارد.

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 7 

---

۳۰. از کدام ورق برای تراز کردن خرپاها و تیرهای فولادی به عنوان زیرسری استفاده می‌شود؟

۱. روی ۲. سرب ۳. قلع ۴. مس پاسخ صحیح: ۲✅ توضیح: ورق‌های سرب به دلیل نرم بودن و قابلیت تغییر شکل، برای تراز کردن و پر کردن فضاهای خالی زیر خرپاها و تیرها به کار می‌روند.

---

۳۱. در جاهای نمناک برای جلوگیری از زنگ‌زدگی ورق، لوله، پیچ و مهره و میخ فولادی از چه نوع اندودی استفاده می‌شود؟

۱. روی ۲. سرب ۳. قلع ۴. مس پاسخ صحیح: ۱✅ توضیح: ورق‌های فولادی با پوشش روی (گالوانیزه) در برابر رطوبت و خوردگی مقاوم هستند و برای استفاده در محیط‌های نمناک و مرطوب مناسبند.

---

۳۲. از این پودر به عنوان افزودنی در محصولاتی مانند سرامیک، سیمان و رنگ استفاده می‌شود. کدام است؟

۱. نانو اکسید روی ۲. نانونقره ۳. نانو کربنات کلسیم ۴. نانوسیلیس پاسخ صحیح: ۳✅ توضیح: نانو کربنات کلسیم به عنوان یک پرکننده و افزودنی در صنعت سیمان، سرامیک و رنگ‌سازی استفاده می‌شود.

---

۳۳. عایق‌های رطوبتی عمدتاً از کدام مواد و بر پایه کدام ماده تشکیل می‌شوند؟

۱. معدنی / آب ۲. شیمیایی / حلال ۳. گزینه‌های ۱ و ۲ ۴. آلی / بخار پاسخ صحیح: ۳✅ توضیح: عایق‌های رطوبتی می‌توانند بر پایه مواد معدنی (مانند قیر) با حلال آب، یا بر پایه مواد شیمیایی با حلال‌های شیمیایی تولید شوند.

---

سوال ۳۴ از مبحث 5: در مورد ملات‌های ساختمانی کدام گزینه نادرست است؟ (از ساده ترین سوالات مبحث پنجم مقررات ملی )

در مناطق مرطوب از ملات گچ و آهک برای اندودکاری استفاده می‌شود.

برای پر کردن درز قطعات بتنی کف پارکینگ‌ها، ملات ماسه آسفالت مناسب است.

ملات ماسه آهک برای مصرف درزهای بین قطعات ساختمانی گزینه‌ای عالی محسوب می‌شود.

ملات ماسه سیمان برای آب‌بندی سازه‌های بتن مسلح در زیر آب مناسب است.

پاسخ صحیح: گزینه ۳  ✅

تحلیل دقیق:
بر اساس بند ۵-۵-۲-۲-۹ از مبحث پنجم، ملات ماسه و آهک برای سخت شدن به دی‌اکسید کربن موجود در هوا نیاز دارد. وقتی این ملات در فضاهای بسته و کوچک مانند درز بین قطعات استفاده شود، هوا به آن نمی‌رسد و فقط لایه سطحی آن سخت می‌شود، در حالی که هسته داخلی آن نرم باقی می‌ماند. به همین دلیل، این نوع ملات برای درزبندی مناسب نیست.

---

سوال ۳۵: برای اجرای بلوک‌های سقفی سفالی در سقف‌های تیرچه بلوک، این بلوک‌ها باید مطابق با کدام استاندارد ملی ایران باشند؟ (از مهم ترین سوالات مبحث 5)

استاندارد ملی ایران شماره ۲-۲۹۰۹

استاندارد ملی ایران شماره ۷۱۲۱

استاندارد ملی ایران شماره ۱-۷۰

استاندارد ملی ایران شماره ۲-۷۰

پاسخ صحیح: گزینه ۱ ✅

تحلیل دقیق:
طبق بند ۵-۹-۳-۱-۱۴ مبحث پنجم، تمامی ویژگی‌های مربوط به بلوک‌های سفالی سقفی مورد استفاده در سقف‌های تیرچه بلوک، از جمله رواداری‌های ابعادی، حداقل بار شکست، حداکثر جذب آب و میزان یون‌های محلول، باید دقیقاً با استاندارد ملی ایران به شماره ۲-۲۹۰۹ مطابقت داشته باشد.

---

سوال ۳۶: آهک شکفته به چه ماده‌ای اطلاق می‌شود؟ (از ساده ترین سوالات مبحث 5)

نوعی آهک زنده است.

ماده‌ای است که از پختن سنگ آهک به دست می‌آید.

محلول سنگ آهک در آب است.

پودری است که از ترکیب آب و آهک زنده حاصل می‌شود.

پاسخ صحیح: گزینه ۴ ✅

تحلیل دقیق:
بند ۵-۳-۱-۱-۳ مبحث پنجم به طور واضح بیان می‌کند که آهک شکفته (یا هیدراته) پودر خشکی است که از واکنش شیمیایی آب و آهک زنده (اکسید کلسیم) به وجود می‌آید. این پودر در نهایت به صورت عمده از هیدروکسید کلسیم تشکیل شده است.

سوال ۳۷: کدام یک از گزینه‌های زیر در مورد مصالح ساختمانی صحیح است؟ (از ساده ترین سوالات مبحث 5)

از سیمان سفید نمی‌توان برای ساخت بتن سازه‌ای استفاده کرد.

می‌توان آهک شکفته را به گونه‌ای انبار کرد که فعالیت آن کاهش نیابد.

استفاده از مصالح ساختمانی مستعمل تحت هیچ شرایطی برای احداث ساختمان جدید مجاز نیست.

استفاده از فرآورده‌های گچی در مجاورت قطعات بتنی همیشه مجاز است، اما در مجاورت قطعات فولادی بدون پوشش ضدزنگ غیرمجاز است.

پاسخ صحیح: گزینه ۲ ✅

تحلیل دقیق:
طبق بند ۵-۳-۶-۵ مبحث پنجم، آهک شکفته در صورت نگهداری مناسب و محافظت از هوا و رطوبت، می‌تواند برای مدت طولانی بدون از دست دادن خواص خود نگهداری شود. این در حالی است که آهک زنده به سرعت با رطوبت محیط واکنش می‌دهد و شکفته می‌شود.

---

نمونه سوالات تالیفی مبحث پنجم

سوال ۳۸: بر اساس مبحث پنجم، کدام گزینه در مورد سیمان کیسه‌ای و بسته‌بندی آن صحیح است؟ (از نمونه سوالات تالیفی مبحث 5)

وزن اسمی هر کیسه سیمان پرتلند می‌تواند ۴۰ یا ۵۰ کیلوگرم باشد. ✅

کیسه‌های سیمان باید به صورت جداگانه و بر اساس تاریخ تولید انبار شوند.

استفاده از پاکت‌های نفوذپذیر در برابر رطوبت برای بسته‌بندی سیمان مجاز است.

وزن اسمی هر کیسه سیمان پرتلند باید دقیقاً ۵۰ کیلوگرم باشد و نباید تلورانس وزنی داشته باشد.

توضیح: طبق بند ۵-۲-۶-۳ مبحث پنجم، وزن اسمی سیمان‌های پرتلند می‌تواند ۴۰ یا ۵۰ کیلوگرم باشد.

سوال ۳۹: طبق مقررات مبحث پنجم، کدام یک از ویژگی‌های زیر برای سنگدانه‌های مصرفی در بتن ضروری نیست؟
دانه بندی مناسب

وجود مقادیر مجاز یون‌های کلر و سولفات

مقاومت در برابر واکنش قلیایی-سیلیسی

داشتن شکل کاملاً گردگوشه برای افزایش کارایی بتن ✅

توضیح: هرچند سنگدانه‌های گردگوشه کارایی بتن را افزایش می‌دهند، اما داشتن این شکل هندسی یک الزام ضروری نیست و سنگدانه‌های تیزگوشه نیز در صورت دانه بندی و مقاومت مناسب، قابل استفاده هستند.

سوال ۴۰: حداکثر تعداد کیسه سیمان که می‌توان در مناطق شرجی و با رطوبت نسبی بیش از ۹۰ درصد بر روی هم انباشت کرد، چند پاکت است؟
۱۲ پاکت

۸ پاکت ✅

۱۰ پاکت

۱۵ پاکت

توضیح: بر اساس بند ۵-۲-۶-۴ مبحث پنجم، حداکثر تعداد کیسه‌های سیمان که می‌توان در مناطق شرجی بر روی هم قرار داد، ۸ پاکت است. در شرایط عادی، این تعداد به ۱۲ پاکت می‌رسد.

سوال ۴۱: کدام گزینه در مورد ملات ساروج صحیح است؟ (از نمونه سوالات تالیفی مبحث 5)

برای ساخت آن از گچ، ماسه و آهک استفاده می‌شود.

به دلیل جذب آب بالا، برای آب‌بندی مناسب نیست.

مقاومت فشاری آن از ملات‌های ماسه سیمان بیشتر است.

برای آب‌بندی و ساخت مخازن و آب‌انبارها کاربرد دارد. ✅

توضیح: ملات ساروج به دلیل نفوذناپذیری بسیار بالا در برابر آب، در گذشته و حال برای آب‌بندی سازه‌های آبی مانند حمام‌ها، آب‌انبارها و حوض‌ها استفاده می‌شده است.

سوال ۴۲: کدام گزینه در مورد بلوک‌های سفالی سقفی مورد استفاده در سقف‌های تیرچه بلوک صحیح است؟ (از نمونه سوالات تالیفی مبحث 5)
نباید دارای هرگونه ترک یا شکستگی باشند.

حداکثر بار شکست آن‌ها با استاندارد ملی ۲-۲۹۰۹ مطابقت دارد.

می‌توان از آن‌ها به عنوان تیغه‌های باربر در دیوارهای داخلی استفاده کرد.

گزینه‌های ۱ و ۲ صحیح هستند. ✅

توضیح: بلوک‌های سفالی باید کاملاً سالم و عاری از هرگونه ترک باشند. همچنین ویژگی‌های آن‌ها از جمله بار شکست، باید مطابق با استاندارد ملی ایران ۲-۲۹۰۹ باشد. این بلوک‌ها صرفاً پرکننده بوده و به دلیل مقاومت کم، هرگز به عنوان عضو باربر استفاده نمی‌شوند.

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 9     

سوال ۴۳: در چه شرایطی می‌توان از مصالح ساختمانی مستعمل برای احداث یک ساختمان جدید استفاده کرد؟ (از نمونه سوالات تالیفی مبحث 5)

تحت هیچ شرایطی مجاز نیست.

تنها در صورتی که آزمایشگاه‌های معتبر، کیفیت و دوام آن‌ها را تأیید کنند. ✅

تنها در صورت استفاده در بخش‌های غیرسازه‌ای و با تأیید مهندس طراح.

با کسب مجوز از سازمان نظام مهندسی و اداره کل راه و شهرسازی.

توضیح: مبحث پنجم استفاده از مصالح مستعمل را به طور کامل رد نمی‌کند، اما تأکید دارد که این مصالح قبل از استفاده باید مورد ارزیابی دقیق قرار گرفته و خواص فنی و دوام آن‌ها توسط آزمایشگاه‌های معتبر تأیید شود.

سوال ۴۴: هدف از استفاده از پوشش‌های نانویی خودتمیزشونده در شیشه‌ها چیست؟ (از نمونه سوالات تالیفی مبحث 5)
افزایش مقاومت شیشه در برابر ضربه.

کاهش نیاز به نظافت شیشه با فعال‌سازی آب و نور خورشید. ✅

افزایش مقاومت شیشه در برابر حرارت بالا.

کاهش عبور اشعه ماوراء بنفش (UV) از شیشه.

توضیح: پوشش‌های نانویی خودتمیزشونده حاوی نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم هستند که با تابش نور خورشید و حضور رطوبت، مواد آلی را تجزیه کرده و باعث لغزش و شستشوی آلودگی‌ها از روی سطح می‌شوند.

---

9سؤال جذاب و کوتاه در مورد خلاصه مبحث ۵ مقررات ملی

در اینجا ۱۰ سؤال تالیفی مبحث 5  (مصالح و فرآورده‌های ساختمانی) به همراه پاسخ‌های مختصر و مفید ارائه شده است:

---

۱. چه عاملی باعث می‌شود یک آجر برای استفاده در مناطق سردسیر مناسب باشد؟ پاسخ: آجر باید مقاومت بالایی در برابر یخ‌زدگی و ذوب شدن داشته باشد تا در شرایط سردسیر دچار ترک‌خوردگی و فرسایش نشود.

۲. چگونه می‌توان فهمید سیمان کیسه‌ای برای مصرف هنوز مناسب است؟ پاسخ: اگر سیمان کلوخه‌شده باشد، با غلتاندن پاکت آن روی زمین، باید به راحتی به حالت پودری برگردد.

۳. چرا در حمل‌ونقل میلگردها از پلاک فلزی استفاده می‌شود؟ پاسخ: هر بسته میلگرد باید حداقل دو پلاک فلزی داشته باشد تا اطلاعات کلیدی مانند نوع میلگرد، کارخانه سازنده، و شماره ذوب مشخص باشد و از اشتباه در پروژه‌ها جلوگیری شود.

۴. در یک سازه بلندمرتبه، انتخاب مصالح بر چه اساسی صورت می‌گیرد؟ پاسخ: در ساختمان‌های بلند، مصالح باید در برابر نیروهای جانبی مانند باد و زلزله، مقاومت بسیار بالایی داشته باشند؛ بنابراین، استفاده از بتن مسلح و فولاد با مقاومت کششی بالا ضروری است.

۵. چه مصالحی برای ساخت‌وساز در مناطق شرجی (مرطوب) توصیه می‌شوند؟ پاسخ این سوال مبحث 5: مصالحی مانند بتن‌های مقاوم در برابر سولفات‌ها، آجرهای ضداسید، و قیرهایی که رطوبت را به خود جذب نمی‌کنند، برای این مناطق مناسب هستند.

۶. چرا به بتن‌های خودمتراکم‌شونده در ساخت‌وسازهای مدرن علاقه بیشتری نشان داده می‌شود؟ پاسخ: این نوع بتن‌ها بدون نیاز به لرزاننده و ویبراتور، فضای قالب را پر می‌کنند، که باعث سرعت بخشیدن به کار و کاهش نیروی انسانی می‌شود. این مورد بخشی از خلاصه مبحث ۵ است.

۷. چه نوع شیشه‌ای برای کاهش اتلاف انرژی در ساختمان‌ها به کار می‌رود؟ پاسخ: شیشه‌های کم‌گسیل یا دوجداره که با گازهای خنثی پر شده‌اند، انرژی حرارتی را به دام می‌اندازند و به عنوان یک عایق حرارتی مؤثر عمل می‌کنند.

۸. استفاده از مصالح سبک چه مزیتی در طراحی سازه دارد؟ پاسخ: مصالح سبک مانند بتن سبک، وزن مرده ساختمان را کاهش می‌دهند که به نوبه خود، باعث کاهش اندازه فونداسیون و هزینه‌های ساخت‌وساز می‌شود.

۹. یک سیمان استاندارد باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟ پاسخ این سوال مبحث 5: سیمان استاندارد باید مقاومت فشاری و کششی مناسب، زمان گیرش قابل کنترل و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مطابق با استانداردهای ملی داشته باشد.

مزیت مطالعه نمونه سوالات مبحث پنجم

مطالعه سؤالات مبحث ۵ باید بعد از مطالعه کامل و دقیق خود کتاب انجام شود. ابتدا باید با مفاهیم، تعاریف و ضوابط اصلی هر فصل (مانند سیمان، بتن، ملات، و فلزات) آشنا شوید. پس از این مرحله، حل سؤالات به شما کمک می‌کند تا: نقاط ضعف خود را شناسایی کنید، نوع سؤالات (مفهومی، حفظی، عددی) و تله‌های تستی را یاد می‌گیرید،  اطلاعات را از حافظه کوتاه‌مدت به بلندمدت منتقل می‌کنید و درنتیجه، ترتیب صحیح مطالعه، ابتدا فهم مفاهیم و سپس تمرین با سؤالات است تا به تسلط کامل برسید. یک بار دیگر نمونه سوالات مبحث 5 را از اینجا بخوانید.