یکی از مشکلاتی که در حین ساخت و ساز ممکن است پیش بیاید، شکایت همسایگان است. در واقع شکایت از بازسازی همسایه، شکایت از ساختمان سازی همسایه یکی از رایج ترین چیزی است که شهرداری و مهندسین پروژه و مالک با آن رو به رو میشوند. اگر شما قصد شکایت کردن از ساخت و ساز به دلیل ایجاد سروصدا، ایجاد مزاحمت، شلوغی کوچه و خیابان و… را دارید در ادامه همراه مطلب را بخوانید.
در چه شرایطی میتوان از ساخت‌وساز همسایه شکایت کرد؟
شکایت از همسایه بابت اضافه بنا یا تخلفات ساختمانی زمانی مطرح میشود که اقدامات انجام‌شده برخلاف قوانین و مقررات شهری، آیین‌نامه‌های شهرداری یا حقوق متعارف سایر ساکنان باشد. در بسیاری از موارد، ساخت‌وسازهای غیرمجاز یا غیراصولی همسایه‌ها میتواند موجب تضییع حقوق افراد مجاور شده و زمینه‌ساز طرح شکایت شود. به‌ویژه زمانی که این اقدامات با مقررات شهرسازی یا آسایش و امنیت ساکنان اطراف در تعارض باشد، امکان پیگیری قانونی وجود دارد. مهم‌ترین موارد قابل شکایت از همسایه در زمان ساخت و ساز عبارت‌اند از:
عدم رعایت مفاد پروانه ساختمانی:
هرگاه همسایه بیش از حدود مندرج در مجوز ساخت‌وساز خود اقدام به بنا کند، این عمل تخلف محسوب میشود. شما میتوانید از همسایه شکایت کنید. برای مثال اگر در ابعاد بیشتری ساختمان سازی شود، قطعا همسایه میتواند شکایت کند.
ایجاد سر و صدای غیرمتعارف در ساعات ممنوع:
انجام عملیات ساختمانی در زمان‌های غیرمجاز و ایجاد آلودگی صوتی، از دلایل رایج شکایت است. شکایت از ساخت و ساز در روز تعطیل بسیار رخ داده و اگر در روزهای پنجشنبه 12 ظهر به بعد و جمعه با ساختمانی مواجه شدید که در حال بازسازی، تعمیرات یا ساخت و ساز بنایی است، میتوانید از همسایه شکایت کنید. همچنین شکایت از ساخت و ساز در روز تعطیل بسیار رخ داده است چرا که سروصدا در تایم تعطیل اصلا مجاز نیست. ممکن است همسایه، مجوز بازسازی از شهرداری نگرفته باشد و جریمه شود.
ایجاد گردوغبار و آلودگی محیطی:
یکی دیگر از مواردی که از همسایه برای ساختمان سازی شکایت میشود، به دلیل ایجاد گردو غبار و بوی نامطبوع در تعداد دفعات زیاد است. پخش آوار، آلودگی هوا یا تهدید سلامت ساکنان مجاور در اثر ساخت‌وساز، قابلیت پیگیری قانونی دارد.
نقض حریم خصوصی:
در صورتی که ساخت‌وساز باعث ایجاد دید مستقیم به داخل منزل یا حیاط شما شود و حریم خصوصی‌تان را خدشه‌دار کند، میتوانید شکایت مطرح کنید. حتی اگر باعث شود که ماشین با مشکل عبور و مرور یابد، میتوان از از مالک ساخت و ساز شکایت کرد.
وارد شدن خسارت به ملک مجاور از موارد شایع شکایت از همسایه:
آسیب به دیوار، سقف، تأسیسات یا سایر بخش‌های ساختمان شما بر اثر فعالیت‌های ساختمانی همسایه، از موارد مهم قابل شکایت است.
سایه‌اندازی بیش از حد:
جالب است بدانید بر طبق حقوق مالکین و همسایگی، اگر بنای جدید موجب کاهش محسوس نور یا ایجاد سایه آزاردهنده برای ملک شما شود، امکان پیگیری حقوقی وجود دارد.
عدم رعایت اصول ایمنی:
بی‌توجهی به نکات ایمنی، خطر ریزش مصالح یا سهل‌انگاری در عملیات ساختمانی که جان و امنیت ساکنان اطراف را تهدید کند، از مصادیق تخلف و قابل شکایت است. مهندس پروژه موظف است که پلاکارت، بنر، یا موارد ایمنی اطراف ساختمان سازی بگذارد. مطلب مرتبط را بخوانید: خطرات رایج در محل ساخت و ساز
برای شکایت از همسایه به کجا زنگ بزنیم؟
تلفن شکایت از ساخت و ساز همسایه ثابت است. در واقع شما اگر قصد شکایت کردن را دارید باید به شهرداری منطقه خود تماس بگیرید. البته میتوانید با پلیس ۱۱۰ هم تماس بگیرید. پلیس 110 گزارش شما را به شهرداری انتقال میدهد اگر مربوط به ساخت و ساز غیرمجاز باشد. سریع‌ترین راه برای گزارش تخلفات ساختمانی، تماس با سامانه ۱۳۷ (شهرداری) است
مدارک و مستندات مورد نیاز جهت طرح شکایت از همسایه
لیست مدارک برای شکایت از ساخت‌وساز:
- فیلم و عکس واضح از ساختمان.
- یادداشت زمان تخلف (روز، ساعت و نوع مزاحمت).
- استشهادیه محلی با امضای همسایه‌ها.
- گزارش رسمی مامور کلانتری یا کارشناس ناحیه شهرداری.
تلفن شکایت از ساخت‌وساز همسایه چند است؟
همانطور که گفته شد، سریع‌ترین راه برای گزارش تخلفات ساختمانی، تماس با سامانه ۱۳۷ (شهرداری) است. اپراتورهای این مرکز گزارش شما را ثبت کرده و اکیپ‌های نظارتی (معروف به پلیس ساختمان) را برای بررسی به محل اعزام می‌کنند. علاوه بر ۱۳۷، اگر تخلف باعث ایجاد سد معبر یا خطر فوری شده باشد، سامانه ۱۸۸۸ (نظارت همگانی شهرداری) نیز آماده دریافت گزارش‌ها و شکایات شما از نحوه رسیدگی مناطق است.
رفع مشکل ممانعت همسایه از تعمیر ساختمان
طبق ماده ۱۳ قانون تملک آپارتمان، اگر تعمیرات بخش‌های مشترک یا حتی اختصاصی برای جلوگیری از ضرر به کل بنا ضروری باشد (مانند رفع نم یا تعمیر لوله‌های اصلی)، هیچ همسایه‌ای حق ممانعت ندارد. در صورت مخالفت همسایه، ابتدا با ارسال یک اظهارنامه رسمی به او هشدار دهید؛ اگر همچنان ممانعت کرد، میتوانید از طریق شورای حل اختلاف درخواست «تامین دلیل» و حکم ورود برای انجام تعمیرات ضروری را دریافت کنید.
سروصدای بنایی همسایه از رایج ترین موارد شکایت
اگرچه تعمیرات با مقداری صدا همراه است، اما این صدا نباید از حد متعارف خارج شده یا در ساعات استراحت باشد. طبق آیین‌نامه‌های اجرایی، همسایه موظف است فعالیت‌های پرصدا (مثل تخریب یا هیلتی) را به ساعات کاری وسط روز محدود کند. در صورت آلودگی صوتی بیش از حد، ابتدا از طریق مدیر ساختمان اقدام کنید و در صورت عدم رعایت، میتوانید به استناد «قانون تملک آپارتمان‌ها» و «ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی» بابت سلب آسایش شکایت کنید. داشتن مجوز برای تعمیرات و بنایی، جزو یکی از مجوزهای شهرداری است و همسایه باید حتما بگیرید و بعد شروع به فعالیت کند.
مثالی از شکایت از بنای ساختمان از سوی همسایه
شکایت از نحوه بنای ساختمان (مثلاً رعایت نکردن بر و کف، اشراف پنجره‌ها، یا عدم استحکام) مستقیماً در حوزه اختیارات کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری است. اگر همسایه شما خارج از جواز صادر شده اقدام به ساخت‌وساز کرده یا بیش از تراکم مجاز پیشروی کرده است، باید با مراجعه به شهرداری منطقه و ارائه مدارک، تقاضای توقف عملیات و ارجاع پرونده به کمیسیون ماده ۱۰۰ را داشته باشید.
شکایت از ساخت‌وساز در روز تعطیل مجاز است؟
بله بر اساس ضوابط شهرداری، انجام عملیات ساختمانی که باعث ایجاد مزاحمت صوتی برای مجاورین میشود در روزهای تعطیل رسمی و جمعه‌ها ممنوع است. در صورت مشاهده فعالیت ساختمانی پرصدا در این روزها، میتوانید بلافاصله با شماره ۱۳۷ تماس بگیرید تا گشت انضباط شهری نسبت به تعطیلی موقت کارگاه و جریمه متخلف اقدام کند.
قانون ساعت تعمیرات در آپارتمان و قانون ساعت ساخت و ساز
اگرچه قانون مدون ثابتی برای تمام ساختمان‌ها وجود ندارد، اما طبق عرف و اساسنامه‌های تیپ آپارتمان‌نشینی، ساعات مجاز تعمیرات معمولاً از ۸:۳۰ صبح تا ۱۳ و از ۱۶ تا ۲۰ در روزهای غیرتعطیل است. انجام کارهای پرصدا در ساعات استراحت ظهرگاهی و شبانه ممنوع است. بهتر است هرگونه بازسازی از قبل به اطلاع مدیر ساختمان و همسایگان برسد تا از تنش‌های احتمالی جلوگیری شود. ت. بر اساس مقررات، به هیچ عنوان هیچ پیمانکاری حق ندارد بین ساعت 10 شب تا 6 صبح اقدام به کار پر سر و صدا کند.
مطلب مرتبط را بخوانید: چگونه از پیمانکار شکایت کنیم
نمونه متن شکایت ساخت‌وساز به شهرداری یا به خود همسایه قبل از تنش
. متن نامه محترمانه (خطاب به همسایه)
این متن برای زمانی است که می‌خواهید بدون تنش و درگیری، موضوع را به همسایه یادآوری کنید.
همسایه گرامی جناب آقای / سرکار خانم [نام خانوادگی همسایه] واحد [شماره واحد]
با سلام و احترام؛ ضمن آرزوی سلامتی برای شما، به استحضار می‌رساند که با توجه به نزدیکی واحدهای مسکونی، صدای [نوع صدا: مثلاً جابجایی وسایل/موسیقی/تعمیرات] از واحد شما در ساعات ظهر (بین ساعت ۱۳ تا ۱۶) به طور وضوح در منزل ما شنیده میشود. از آنجا که این بازه زمانی وقت استراحت و آرامش خانواده است، خواهشمندیم دستور فرمایید در رعایت سکوت در این ساعات همکاری لازم را مبذول نمایید تا حقوق همسایگی و آرامش ساختمان حفظ گردد.
با تشکر و سپاس همسایه شما – واحد [شماره واحد شما]
نمونه متن شماره 1: شکایت ساخت‌وساز غیرمجاز به شهرداری
ریاست محترم شهرداری منطقه … با سلام، احتراماً به استحضار می‌رساند مالک ملک به آدرس ………………………………. در مجاورت واحد مسکونی اینجانب، بدون رعایت ضوابط فنی و ایمنی (یا بدون داشتن پروانه ساخت)، اقدام به ………………………………. (ذکر نوع تخلف مثلاً احداث طبقه اضافه/سد معبر) نموده است که این امر موجب تضییع حقوق مجاورین و خطرات احتمالی شده است. لذا خواهشمند است طبق ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها، دستور توقف عملیات و رسیدگی به تخلف مذکور را صادر فرمایید. با تشکر.
متن شکایت شماره 2: شکایت از ساخت و ساز شبانه و در روز تعطیل
به نام خدا ریاست محترم شهرداری منطقه …
سلام علیکم
اینجانب …. ساکن …. به استحضار شما می رسانم که همسایه اینجانب در ملک واقع در شهر …. به صورت دایم و در ساعت غیر مجاز و در ساعات شبانه و همچنین در روزهای تعطیلات رسمی من جمله روزهای جمعه، اقدام به فعالیت های ساختمانی پر سر و صدا می نماید. این اقدام آنان باعث سلب آسایش و آرامش خانواده ها در محدوده گردیده و مصداق شکایت از ساخت و ساز شبانه و همچنین شکایت از ساخت و ساز در روز تعطیل است. خواهشمندم دستور رسیدگی فوری و توقف این اقدامات در روزهای تعطیل را صادر فرمایید.
با احترام
نام و نام خانوادگی
امضا و تاریخ
۱. متن محترمانه و دوستانه برای اشغال کوچه در زمان ساختمان سازی
بهتر است ابتدا از این متن استفاده کنید و آن را روی خودرو یا درب منزل همسایه بگذارید.
همسایه گرامی واحد [شماره واحد یا آدرس منزل] با سلام و احترام؛ ضمن عرض ادب، به استحضار می‌رساند که قرار دادن [نوع وسیله: مثلاً ماشین آلات ساختمانی/مصالح ساختمانی/ضایعات] در این نقطه از کوچه، باعث محدود شدن مسیر تردد و سختی در رفت‌وآمد (به‌ویژه برای خودروها) شده است. از آنجا که فضای کوچه متعلق به همه ساکنین است، خواهشمندیم نسبت به تخلیه و بازگشایی مسیر همکاری فرمایید تا باعث زحمت برای سایر همسایگان نگردد. با تشکر – همسایگان شما
۲. متن شکایت از همسایه به شهرداری (سد معبر)
شهرداری‌ها طبق تبصره ۱ ماده ۵۵ قانون شهرداری، وظیفه رفع سد معبر را دارند. میتوانید این متن را به سامانه ۱۳۷ یا به صورت کتبی به شهرداری منطقه ارائه دهید.
شهردار محترم منطقه [شماره منطقه] موضوع: گزارش سد معبر به دلیل ساختمان سازی
با سلام؛ بدین‌وسیله به اطلاع می‌رساند ساکن/مالک پلاک [آدرس دقیق] با قرار دادن [نام وسایل] در کوچه [نام کوچه]، عملاً مسیر تردد عمومی را مسدود کرده و موجب ترافیک و مزاحمت برای ساکنین محل شده است. با توجه به اینکه کوچه جزو اموال عمومی است، طبق ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها، تقاضای اعزام مأمورین رفع سد معبر و بازگشایی مسیر را داریم. با احترام – جمعی از ساکنین محله
جمع بندی برای شکایت از همسایه
جهت پیگیری شکایت از همسایه، ضروری است مدارکی از جمله تصاویر ویدئویی و عکس از محل پروژه، جزئیات دقیق زمان وقوع تخلف، استشهادیه مکتوب اهالی محل و همچنین گزارش‌های تنظیمی توسط ضابطین قضایی یا کارشناسان شهرداری ضمیمه پرونده گردد.
اگر تخلف مربوط به آلودگی صوتی است، بهتر است در فیلم‌ها صدای مزاحمت کاملاً مشخص باشد. در مورد گزارش پلیس، حتماً شماره کلاسه پرونده یا کپی صورت‌جلسه را نگهداری کنید.
دلایل شکایت از همسایه را میتوان در ۴ دسته اصلی طبقه‌بندی کرد:
۱. مزاحمت‌های صوتی و زمانی (سلب آسایش)
این رایج‌ترین دلیل شکایت است و شامل موارد زیر میشود:
- کار در ساعات غیرمجاز: فعالیت‌های ساختمانی در شب (معمولاً بعد از ساعت ۹ شب) یا در روزهای تعطیل رسمی.
- آلودگی صوتی بیش از حد: استفاده از دستگاه‌های بسیار پرصدا (مانند چکش برقی یا هیلتی) به صورت مداوم و در ساعات استراحت همسایگان.
۲. تخلفات فنی و مهندسی (نقض قوانین شهرداری)
- این موارد مستقیماً با «پروانه ساختمان» و نقشه‌های مصوب در ارتباط است:
- ساخت‌وساز بدون پروانه: اقدام به بنایی بدون اخذ مجوز از شهرداری.
- تراکم اضافی و طبقات غیرمجاز: ساخت طبقاتی بیش از آنچه در جواز ذکر شده (تخلف ماده ۱۰۰).
- پیشروی بیش از حد: جلو آمدن بالکن یا دیوارها بیش از حد مجاز (مثلاً رعایت نکردن قانون ۶۰ به علاوه ۲ متر).
- نقض حریم خصوصی (اشراف): تعبیه پنجره‌های بازشو یا بالکن‌هایی که مستقیماً به داخل خانه شما دید دارند (بدون رعایت ارتفاع مشجر یا شیشه مات).
۳. تهدید ایمنی و خسارت مالی
- اگر ساخت‌وساز به ملک شما آسیب بزند یا پایداری آن را به خطر بیندازد:
- گودبرداری غیر اصولی: ایجاد ترک در دیوارها یا سقف خانه شما به دلیل عدم مهاربندی صحیح خاک (سازه نگهبان).
- عدم نصب حفاظ ایمنی: نصب نکردن توری‌های محافظ یا داربست‌های ایمنی که باعث سقوط مصالح به داخل حیاط یا روی خودروی شما شود.
- سد معبر: اشغال بیش از یک‌سوم عرض گذرگاه توسط مصالح ساختمانی یا مسدود کردن طولانی‌مدت مسیر تردد. مطلب مرتبط را بخوانید: صفر تا صد ایمنی ساختمان
۴. آسیب به مشاعات و بهداشت
- تخریب مشاعات: آسیب رساندن به آسفالت کوچه، جدول‌بندی یا لوله‌های اصلی آب و گاز ساختمان‌های مجاور.
- آلودگی محیطی: پخش شدن گرد و غبار شدید به دلیل عدم آب‌پاشی یا رها کردن نخاله‌های ساختمانی در معابر برای مدت طولانی.
یک نکته کلیدی: اگر تخلف همسایه مربوط به ایمنی و گودبرداری است، نباید صبر کنید؛ بلافاصله از طریق نظام مهندسی و شهرداری اقدام کنید، زیرا این مسئله با جان شما در ارتباط است. اما در مورد مسائل سروصدا، همیشه توصیه میشود ابتدا با «مدیر ساختمان» یا «مالک» گفتگو کنید.
من دوطبقه ساختمان ساختم زمین خالی کنارم بوده اضافه بنا دارم همسایه من می‌تونه آزمون شکایت کنه
بله، همسایه میتواند نسبت به اضافه بنا یا تخلفات ساختمانی اعتراض و شکایت کند؛ اما صرفِ اینکه زمین کناری خالی بوده، به‌تنهایی مانع شکایت یا موجب محکومیت شما نمی‌شود. موضوع به پروانه ساختمانی، میزان و نوع اضافه‌بنا، ضوابط شهرداری و آرای کمیسیون ماده ۱۰۰ بستگی دارد. اگر اضافه‌بنا خارج از پروانه ساخته شده باشد، بهتر است قبل از هر اقدامی مدارک پروانه و وضعیت ملک بررسی شود؛ چون نتیجه میتواند از جریمه تا الزام به اصلاح یا تخریب قسمت غیرمجاز متفاوت باشد.