نقشه‌های اتوکد تاسیسات برقی

یکی از مهم ترین نقشه های اتوکد که در بانک جامع نقشه های اتوکد سایت آموزشگاه مهندسی ساختمان عرضه شده است، نقشه های اتوکد تاسیسات الکتریکی است. لازم به ذکر است که دانلود نقشه های اتوکد تاسیسات الکتریکی از آموزشگاه ازبیلت به صورت کاملا رایگان است و هزینه‌ای از شما عزیزان دریافت نمی‌شود. در ادامه از شما دعوت می‌کنیم با ما همراه باشید تا توضیحاتی اجمالی درمورد تاسیسات الکتریکی خدمتتان شرح دهیم.

تاسیسات الکتریکی ساختمان چیست؟

تاسیسات الکتریکی ساختمان شامل مجموعه‌ای از سیستم‌ها و تجهیزات است که برای تأمین برق و روشنایی، ارتباطات، امنیت و سایر نیازهای الکتریکی در یک ساختمان استفاده می‌شود.

طراحی تاسیسات الکتریکی یک ساختمان بخش های مختلفی دارد و شامل طراحی سیستم های روشنایی، سیستم برق آسانسور، انواع تابلو برق ها، برق اضطراری، برق موتورخانه، آنتن و ماهواره مرکزی، دوربین های مدار بسته و … است.

گفتنی است که طراحی تاسیسات الکتریکی در ساختمان های بزرگ، بیمارستان ها و … می‌تواند پیچیده و طاقت فرسا باشد. درنتیجه تاسیسات الکتریکی بر اساس نوع ساختمان و کاربری آن نیاز به طراحی اختصاصی دارد.

ساختمان های تجاری، برج های مسکونی، بیمارستان ها و … تاسیسات الکتریکی متفاوتی دارند که باید در تدوین نقشه ها، مد نظر قرار گیرد و در طراحی آن  لازم است ملاحظات و استانداردهای مختلفی نیز رعایت شود.

بنابراین منطقی است که برای نقشه کشی تاسیسات الکتریکی و البته نقشه خوانی زمانی زیادی صرف آموزش و کسب تسلط شود. همچنین لازم است اطلاعات خود را نیز بروز کنید و بر اساس جدیدترین تکنولوژی‌ها و نیازها، اقدام به نقشه کشی نمایید. به همین دلیل بسیاری از مهندسان ترجیح می دهند تا برای مدیریت زمان، هزینه ها و ریسک، از نقشه های اتوکد تاسیسات الکتریکی از پیش طراحی شده که در این صفحه در اختیارشان است، استفاده نمایند.

گفتنی است در ادامه به راهنمای نقشه برق ساختمان و هر آنچه که باید در مورد آن بدانید، پرداخته و از شما نیز دعوت می‌کنیم همراه ما باشید.

انواع نقشه های برق ساختمان

• نقشه حقیقی (واقعی): این نقشه چیدمان فیزیکی و نحوه اتصال قطعات الکتریکی را به‌صورت دقیق نمایش می‌دهد.
• نقشه مسیر جریان:  این طرح مسیر عبور جریان الکتریکی از منبع تا مصرف‌کننده را مشخص می‌کند و بیشتر برای تحلیل مدار و عیب‌یابی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• نقشه فنی (تک‌خطی): در این نقشه، تجهیزات و اتصالات با استفاده از نمادهای استاندارد ترسیم می‌شود و معمولاً برای برآورد هزینه و اجرای پروژه به کار می‌رود.
• نقشه فرمان: این نقشه بخش کنترل مدار را نشان می‌دهد و نحوه عملکرد سیستم‌های قدرت را از طریق سیگنال‌های کنترلی مشخص می‌کند.
• نقشه مدار قدرت: بخشی از مدار که انرژی الکتریکی را به مصرف‌کننده منتقل می‌کند در این نقشه ترسیم می‌شود و جریان اصلی بار (مانند موتورها) از آن عبور می‌کند.
• نقشه مونتاژ (چیدمان تابلو): این طرح، نحوه استقرار و نصب تجهیزات داخل تابلوهای برق را مشخص می‌کند.
• نقشه خارجی (ارتباطات بیرونی): این نقشه چگونگی اتصال تابلو برق به تجهیزات خارج از آن را نشان می‌دهد و برای تفکیک بخش‌های داخلی و خارجی سیستم مفید است.
• نقشه ترمینال‌ها: به‌جای نقشه خارجی و مونتاژ، این نقشه تنها ترمینال‌های تابلو و اتصالات سیم‌های ورودی و خروجی را نمایش می‌دهد.

اجزای اصلی نقشه برق ساختمان

برای یادگیری اصول نقشه‌کشی برق ساختمان و نحوه اجرای سیم‌کشی، در قدم اول باید با اجزای مختلف نقشه اتوکد برق ساختمان آشنا شویم. این نقشه شامل عناصر متعددی نظیر علائم استاندارد، نمودارهای فنی، پلان‌ها، دیاگرام تابلو برق، جایگاه تجهیزات و دستگاه‌ها، و سایر موارد مربوط به سیستم برق‌رسانی ساختمان می‌باشد.

1. سیم کشی تک قطبی نقشه ساختمان

یکی از انواع رایج نقشه های تاسیسات الکتریکی، نقشه تک‌قطبی است. در این نقشه، اطلاعات دقیق مربوط به اجزای مصرفی، مسیر سیم‌کشی، نوع و سایز سیم‌ها و همچنین مشخصات فنی تجهیزات الکتریکی درج می‌شود. این نقشه دید کلی و دقیقی از ساختار سیم‌کشی ساختمان ارائه می‌دهد و به عنوان نقشه تک‌خطی شناخته می‌شود.

2. علائم استاندارد در نمونه نقشه برق ساختمان

تمامی نمونه نقشه برق ساختمان از نمادهای ویژه‌ای برای شناسایی تجهیزات و المان‌های الکتریکی استفاده می‌کنند. این علائم که با عنوان “علائم اختصاری برق ساختمان” شناخته می‌شوند، مطابق با استانداردهای مندرج در مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان تهیه می‌گردند. رعایت این نشانه‌ها برای مهندسان و تکنسین‌هایی که در زمینه برق ساختمان فعالیت می‌کنند، الزامی است.

برای مشاهده این علائم در نقشه، کافیست نقشه اماده اتوکد الکتریکال موجود در این صفحه که تعداد آنها نیز بسیار است را دانلود کرده و مشاهده نمایید.

نقشه پلان‌ها و جای‌گذاری تجهیزات برقی

در تهیه نقشه‌های پلان، جای‌گذاری صحیح تجهیزات الکتریکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تمامی وسایل برقی باید به صورت دقیق و بر اساس استانداردها در محل مناسب خود جانمایی شوند. برای هر وسیله، امکانات لازم برای راه‌اندازی آن از جمله سیم‌کشی، تغذیه برق، و سایر اتصالات مورد نیاز مانند کابل تلفن یا آنتن پیش‌بینی می‌شود. به عنوان نمونه، در جانمایی تلویزیون، علاوه بر برق‌رسانی، باید مسیرهای مناسب برای کابل آنتن و تلفن نیز طراحی شود. همچنین در اتاق‌ خواب، کلیدهای تبدیل و پریزها در کنار تخت خواب نصب می‌شوند تا کارایی و راحتی بیشتری فراهم گردد.

در رسم نقشه های اتوکد تاسیسات الکتریکی، باید شرایط محیطی مانند خشک یا مرطوب بودن فضا نیز مدنظر قرار گیرد، چرا که این فاکتورها می‌توانند بر انتخاب نوع تجهیزات و مکان نصب آن‌ها تأثیرگذار باشند. در نتیجه، محل دقیق هر وسیله باید مطابق با ضوابط ایمنی و اصول طراحی، مشخص گردد.

1. طراحی پلان روشنایی

در طراحی پلان روشنایی، ابتدا نقاط نصب چراغ‌ها و سایر تجهیزات روشنایی مشخص می‌شوند. سپس ارتباط این وسایل با تابلو برق ساختمان تعیین می‌گردد. به عنوان مثال، چراغ‌های هر بخش باید به کلید و مدار مربوطه متصل باشند تا امکان کنترل مستقل هر قسمت وجود داشته باشد.

2. نحوه چینش چراغ‌ها

در فضاهای داخلی مانند اتاق‌ها، نصب چراغ روشنایی در مرکز فضا صورت می‌گیرد. به‌ویژه در اتاق‌هایی با کمد دیواری، باید محل چراغ به گونه‌ای انتخاب شود که روشنایی یکنواختی در کل فضا ایجاد گردد. شدت نور مورد نیاز هر بخش باید متناسب با کاربری آن تنظیم شود؛ به عنوان مثال، فضاهایی مانند آشپزخانه و نشیمن به نور بیشتری نسبت به سایر بخش‌ها نیاز دارند.

3. جای‌گذاری کلیدها

از آنجا که بیشتر درهای اتاق‌ها به سمت داخل باز می‌شوند، کلیدها باید در سمتی از دیوار نصب گردند که پس از باز شدن درب، پشت آن پنهان نشوند. این موضوع یکی از نکات مهم در طراحی نقشه برق ساختمان است. همچنین عبور سیم‌کشی از ستون‌های بتنی و نصب کلید بر روی آن‌ها توصیه نمی‌شود.

4. طراحی روشنایی اتاق خواب

در اتاق خواب معمولا یک چراغ سقفی برای نور اصلی نصب می‌گردد که با استفاده از یک کلید تبدیل در ورودی روشن و توسط کلیدی دیگر در کنار تخت خاموش می‌شود. علاوه بر این، در صورت نیاز می‌توان چراغی برای مطالعه یا روشنایی بالای تخت در نظر گرفت و مسیرهای لازم برای تلفن و آنتن نیز پیش‌بینی شود.

5. روشنایی آشپزخانه

آشپزخانه به یک منبع روشنایی مرکزی (معمولاً لامپ کم‌مصرف یا فلورسنت) نیاز دارد که با یک کلید ساده کنترل می‌شود. همچنین برای قسمت‌هایی مانند آرک، می‌توان از چراغ‌های هالوژن استفاده کرد که به وسیله کلید دوپل کنترل می‌شوند تا امکان روشن یا خاموش کردن بخش‌های مختلف فراهم شود.

6. روشنایی در هال و پذیرایی

در قسمت‌هایی مانند سالن پذیرایی و هال، استفاده از لوستر بسیار رایج است که معمولاً با کلید دوپل کنترل می‌شود. محل نصب کلید این چراغ‌ها اغلب در ورودی آپارتمان یا در خود سالن در نظر گرفته می‌شود. برای زیباسازی محیط می‌توان از نورهای مخفی یا چراغ‌های دکوراتیو نیز بهره گرفت که آن‌ها معمولاً به وسیله کلید تک پل کنترل می‌شوند.

7. محل مناسب کلید ورودی

برای تعیین محل مناسب نصب کلید در ورودی آپارتمان، ابتدا باید مشخص شود کدام لنگه در بزرگ‌تر است. سپس در سمتی از دیوار کلید قرار گیرد که پس از باز شدن در، در پشت آن پنهان نگردد.

8. سیستم زنگ درب

در طراحی سیستم زنگ، دکمه زنگ بیرون از ورودی نصب شده و زنگ اخبار در داخل ساختمان، معمولاً در کنار کلیدهای اصلی ورودی، قرار می‌گیرد.

توصیه می‌شود برای درک بهتر جایگذاری تجهیزات برقی، در این صفحه به دانلود نقشه های اتوکد برق که به صورت رایگان در اختیارتان است، بپردازید.

نکات مقررات ملی ساختمان در مورد کلید، پریز و مدارهای الکتریکی

برخی نکات مهم مقررات ملی ساختمان که در نمونه نقشه برق ساختمان نظام مهندسی نیز رعایت گردیده، شامل موارد زیر است.

1. مدارهای روشنایی

• هر مدار روشنایی حداکثر ۱۲ نقطه نوری (چراغ) را می‌تواند تغذیه کند.
• مدارهای روشنایی نباید برای پریزها یا سایر تجهیزات استفاده شوند (مستقل از مدار پریزها طراحی شوند).

2. اصول نصب پریزها

• محل پریزها باید بر اساس تجهیزات اصلی (مانند یخچال، ماشین لباسشویی، تلویزیون و …) تعیین شود.
• تمام پریزها (تک‌فاز و سه‌فاز) باید دارای سیم اتصال به زمین (ارت) باشند و این مورد در نقشه‌ها مشخص شود.
• پریزهای تلفن باید در کنار پریزهای برق نصب شوند (به دلیل نیاز تلفن‌ها به برق).
• توصیه می‌شود یک پریز تلفن نزدیک پیشخوان آشپزخانه نیز در نظر گرفته شود.

3. سیستم تلفن و آیفون

• مدار تلفن هر طبقه به جعبه تقسیم (TB) در راه‌پله همان طبقه متصل می‌شود.
• این جعبه‌ها به جعبه تقسیم اصلی (MTB) در طبقه همکف (نزدیک ورودی ساختمان) مرتبط هستند.
• محل گوشی آیفون باید بین آشپزخانه و پذیرایی باشد، با دسترسی مناسب به راه‌پله (به دلیل مسیر کابل‌کشی).

4. پریز آنتن و تجهیزات ارتباطی

• پریز آنتن باید متناسب با محل تلویزیون در پذیرایی تعیین شود.

5. دیگر نکات‌های مهم کلید، پریز و مدارهای الکتریکی

• از ترکیب مدار روشنایی و پریزها خودداری شود.
• رعایت الزامات ارت‌ینگ در تمام پریزها ضروری است.
• موقعیت جعبه تقسیم تلفن باید به گونه‌ای باشد که ارتباط بین طبقات به‌راحتی امکان‌پذیر باشد.

این مقررات به افزایش ایمنی، کارایی و نظم سیستم برق ساختمان کمک می‌کنند و رعایت آنها در طراحی و اجرا الزامی است.

سخن پایانی در مورد نقشه های اتوکد تاسیسات الکتریکی

لازم است تأکید شود که در تهیه نقشه های برق ساختمان، توجه به جزئیاتی مانند تعیین دقیق سطح مقطع سیم‌ها، نوع آن‌ها، تعداد رشته‌ها، ورودی و خروجی‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. برای خروجی تابلوهای برق، تقسیم‌بندی مدارها باید به‌گونه‌ای باشد که شامل چند مدار برای روشنایی و پریزها، یک مدار مستقل برای کولر و حداقل یک مدار رزرو در نظر گرفته شود.

همچنین مشخصات کامل تجهیزات قطع‌ و وصل و حفاظتی، مانند نوع و آمپراژ فیوزهای به‌کاررفته در مدارهای ورودی و خروجی، باید به‌وضوح در نقشه قید گردد. نباید فراموش کرد که سطح مقطع سیم‌ها نیز باید مطابق با استانداردها باشد؛ به طوری که برای مدارهای روشنایی حداقل ۱.۵ میلی‌متر مربع و برای مدارهای پریز حداقل ۲.۵ میلی‌متر مربع لحاظ شود تا ایمنی و کارایی سیستم برق ساختمان تضمین گردد.

در آخر، اگر هنگام دانلود نمونه نقشه برق ساختمان از سایت ما با مشکل مواجه شدید، می‌توانید با شماره ما که در پایین سایت قرار دارد، تماس بگیرید تا راهنماییتان کنیم.