نمونه سوالات مبحث 12 مقررات ملی ساختمان + حل تست

این پست به طور ویژه به نمونه سوالات مبحث 12 مقررات ملی ساختمان اختصاص دارد. برای اینکه برای آزمون آمادگی پیدا کنید و بعد از مطالعه مبحث 12، خیلی خوب این مبحث را یاد بگیرید و هر آنچه در مورد ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا را بدانید، پیشنهاد میدهیم که نمونه سوالات مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان را مو به مو اینجا بخوانید. هدف ما آشنایی شما با مبحث ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا است، مبحثی که جز منابع ازمون است. 

نمونه سوالات مبحث 12 مقررات ملی ساختمان همراه با توضیح جواب

1- در مورد عملیات تخریب بنا کدام‌یک از گزینه‌های زیر صحیح می‌باشد؟ ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت مهر۹۷)

۱) چوب‌بست‌های مورد استفاده در تخریب می‌توانند با تأیید مرجع رسمی ساختمان تا ۹۰٪ مقاومت خود بارگذاری شوند.

۲) عملیات تخریب در شب مجاز نیست مگر در مواقعی که به تأیید مرجع رسمی ساختمان رسیده باشد.

۳) پله‌های موقت مورد استفاده در تخریب می‌توانند تا ۷۵٪ مقاومت خود بارگذاری شوند.

۴) عملیات تخریب بهتر است در شب انجام شود.

پاسخ: گزینه ۲ صحیح است. (مبحث ۱۲ صفحه ۵۹ بند ۱۲-۸-۱-۱۱)

---

2-در یک کارگاه ساختمانی برای استفاده از فرز در برشکاری سنگ‌نما، باید حدود ۳۰ متر سیم‌کشی انجام شود. با توجه به مقدور نبودن محافظت سیم‌ها از آسیب‌های احتمالی، حداقل ارتفاع مناسب برای سیم‌کشی به کدام‌یک از گزینه‌های زیر نزدیک‌تر است؟ ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت مهر۹۷)

۱) 1.5 متر

۲) 2 متر

۳)3 متر

۴) 2.5 متر

پاسخ صحیح: گزینه ۴ (۲.۵ متر)

تحلیل و استناد قانونی:
طبق بند ۱۲-۶-۲-۵ از مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان:

«در مواردی که محافظت سیم‌های انتقال برق در برابر آسیب‌های مکانیکی امکان‌پذیر نباشد، سیم‌های مذکور باید در ارتفاع حداقل ۲.۵ متر از کف یا تراز زمین نصب گردند.»

---

3-تعداد سرویس‌های بهداشتی الزامی در کارگاه‌های ساختمانی چند عدد است؟ ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت)

۱) به ازای هر ۱۰ نفر کارگر حداقل یک توالت و روشویی و در هر حال در کارگاه ساختمانی تعبیه یک توالت و دو روشویی الزامی است.

۲) به ازای هر ۱۵ نفر کارگر حداقل یک توالت و روشویی و در هر حال در کارگاه ساختمانی تعبیه یک توالت و دو روشویی الزامی است.

۳) به ازای هر ۴۰ نفر کارگر حداقل یک توالت و روشویی و در هر حال در کارگاه ساختمانی تعبیه یک توالت و روشویی الزامی است.

۴) به ازای هر ۲۵ نفر کارگر حداقل یک توالت و روشویی و در هر حال در کارگاه ساختمانی تعبیه یک توالت و روشویی الزامی است.

گزینه 4 درست است

---

4-اختلاف در ارتفاع اعلام شده و نرده پلکان در مبحث ۴ و ۱۲ به شرح زیر (ارتفاع نرده پله در مبحث ۴ از نوک پله ۹۰ سانتی‌متر و در مبحث ۱۲ بین ۷۵ تا ۸۵ سانتی‌متر) به چه علت است؟ ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت مهر ۹۷)

۱) نبود کف‌سازی در محوطه و پلکان مبحث ۱۲

۲) موقتی بودن نرده‌های ذکر شده در مبحث ۱۲

۳) نبود نازک‌کاری و کارهای چوبی لازم در مبحث ۱۲

۴) لزوم قرارگیری بار و وسایل ساختمانی روی نرده و حفاظ در مبحث ۱۲

گزینه 2 درست است.

---

5-کدام‌یک از عبارات زیر در مورد استفاده از نردبان در کارگاه‌های ساختمانی صحیح نیست؟

۱) طول نردبان باید حدود ۲.۵ متر از کفی که برای رسیدن به آن مورد استفاده است بلندتر باشد.

۲) هنگام استفاده از نردبان حمل بار با دست ممنوع است.

۳) از یک نردبان نباید بیش از یک نفر به‌طور همزمان استفاده کنند.

۴) نردبان یک‌طرفه نباید با طول بیش از ۱۰ متر مورد استفاده قرار بگیرد.

گزینه ۱ صحیح است. (یعنی این عبارت غلط است و پاسخ سوال می‌باشد).

توضیح: طبق مبحث ۱۲، صفحه ۵۲، بند ۱۲-۷-۳-۱-ج.

---

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 10

---

6-در رابطه با ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا، کدام‌یک از عبارات ذیل صحیح می‌باشد؟

۱) راهروی سرپوشیده موقت را می‌توان از موادی مانند توری سیمی و گونی اجرا نمود.

۲) در صورتی که فاصله بنای در دست تخریب از معابر عمومی کمتر از ۵۰ درصد ارتفاع آن باشد باید از راهروی سرپوشیده موقت استفاده کرد.

۳) ارتفاع راهروی سرپوشیده موقت نباید کمتر از ۲.۵ متر باشد.

۴) در سقف‌های راهروی سرپوشیده موقت می‌توان از تخته‌هایی به ضخامت حداقل ۲۰ میلی‌متر استفاده کرد.

گزینه 3 درست است.

---

7-سازنده ساختمان موظف است جهت کاهش آلاینده‌ها اقدامات زیر را انجام دهد:

۱) جداسازی محل‌های خطرناک کارگاه، تقلیل همه اقدامات ساختمانی، الزام به استفاده از وسایل حفاظت فردی، نصب دستگاه‌های حساس به آلودگی

۲) تعطیل همه اقدامات ساختمانی، تجهیز علائم و تابلوهای ایمنی در محل کارگاه، استفاده از وسایل حفاظت فردی

۳) نصب حفاظ‌ها و تهویه موضعی، تعلیق همه اقدامات ساختمانی، تجهیز کارگاه به تابلوهای ایمنی، نصب دستگاه‌های حساس به آلودگی

۴) جداسازی محل‌های خطرناک، نصب حفاظ‌ها و تهویه موضعی، محدودسازی ساعت کار شاغلین و افراد در معرض خطر، الزام به استفاده از وسایل حفاظت فردی گزینه 4 درست است.

---

8-…………………… شخصی است حقیقی یا حقوقی که یک یا چند نفر کارگر را در کارگاه ساختمانی به هزینه خود و با پرداخت مزد به‌کار می‌گمارد.

۱) خویش‌فرما ۲) پیمانکار ۳) صاحب‌کار ۴) کارفرما

نکته برای مطالعه: پاسخ سوال ۳۰۲ طبق تعاریف مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان، گزینه ۴ (کارفرما) می‌باشد.

---

9-«با توجه به تصاویر زیر، مناسب‌ترین و ایمن‌ترین روش برای گرم کردن و ذوب بشکه‌های قیر جامد در ابتدای شروع به کار چیست؟ دلیل انتخاب خود را با تکیه بر نکات ایمنی بیان کنید.» ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت)

۱) شکل (ب) در صورتی که در اثر بارگیری، در ناحیه تحتانی بشکه پارگی و یا سوراخ وجود داشته باشد، میزان قیر مذاب خروجی محدود می شود.

۲) شکل (الف) با گرم کردن ناحیه تحتانی امکان جابجایی قیر مذاب و ذوب شدن قیر ناحیه فوقانی آسان تر است.

۳) شکل (ب) با گرم کردن و ذوب شدن ناحیه فوقانی احتمال تجمع گاز و انفجار و ترکیدن بشکه حذف می شود.

۴) شکل (الف) به دلیلی جابجایی گرما از پایین به بالا، منطقی است گرمایش لازم جهت ذوب نمودن قیر از ناحیه تحتانی باشد.

جواب: گزینه ۳ صحیح است.

---

مطلب مرتبط: نمونه سوالات مبحث 11 

---

10-«در پروژه‌ی ساختمانی مطابق شکل، جهت تأمین ایمنی عابرین و جلوگیری از خطرات ناشی از سقوط اشیاء در معبر مجاور، احداث یک راهرو سرپوشیده موقت الزامی است. با استناد به ضوابط مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان، حداقل ارتفاع آزاد و حداقل عرض مفید مورد نیاز برای این راهرو به ترتیب چند متر باید باشد؟»

۱) ۱/۱-۲/۵

۲) ۱/۵-۲/۵

۳) ۱/۱-۲/۴

۴) ۱/۵-۲/۴

گزینه ۱ صحیح است

---

11-مطابق با ضوابط مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)، انباشتن مصالح ساختمانی و ضایعات حاصل از تخریب در پیاده‌روها و معابر عمومی چه حکمی دارد؟» ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت)

۱) در صورت تایید مهندس ناظر، اشغال تا یک‌سوم عرض پیاده‌رو بلامانع است. ۲) انباشتن هرگونه مصالح و ضایعات در معابر عمومی ممنوع است. ۳) تنها با کسب مجوز از مراجع رسمی ساختمان (شهرداری) و رعایت نکات ایمنی مجاز است. ۴) انباشتن مصالح تا حداکثر یک‌دوم عرض پیاده‌رو، مشروط به نصب علائم هشداردهنده مجاز است.

پاسخ صحیح گزینه ۲ است.

---

12-کدام‌یک از گزینه‌های زیر برای یک کارگاه ساختمانی با ۲۲۵ نفر کارگر شاغل، صحیح نمی‌باشد؟ ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت بهمن ۹۷)

۱) باید محل‌هایی برای غذاخوری فراهم شود. ۲) باید به تشکیل یک خانه بهداشت اقدام نمود. ۳) باید وسایل ارتباطی برای تماس فوری با مراکز اورژانس فراهم گردد. ۴) باید حداقل ۷ توالت و روشویی ساخته شود.

پاسخ صحیح: گزینه ۴

توضیح: طبق ضوابط مبحث ۱۲ (بند ۱۲-۳-۱-۳)، تعداد توالت‌ها بر اساس تعداد کارگران تعیین می‌شود. برای کارگاه‌هایی که بیش از ۱۰۰ نفر کارگر دارند، به ازای هر ۳۰ نفر اضافی باید یک توالت و روشویی بیشتر در نظر گرفته شود. برای ۲۲۵ نفر، تعداد ۷ عدد کافی نیست و محاسبات طبق جدول مربوطه عدد بالاتری را نشان می‌دهد (معمولاً به ازای هر ۲۵ نفر اول یک عدد و سپس به ازای هر ۳۰ نفر اضافی). همچنین طبق آیین‌نامه، کارگاه‌های بالای ۲۰۰ نفر ملزم به تاسیس خانه بهداشت کارگری هستند، لذا گزینه ۲ صحیح است.

13-در رابطه با نحوه کار کارگران روی بام ساختمان‌ها کدام گزینه صحیح نمی‌باشد؟ ( از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت بهمن ۹۷)

۱) از کارکردن روی بام ساختمان‌ها هنگام باد و طوفان باید جلوگیری شود. ۲) کارکردن روی بام ساختمان هنگام باد و طوفان، هنگامی مجاز است که کارگر به وسایل ایمنی مانند لباس مخصوص، کلاه و کفش ایمنی مجهز بوده و از مهندس ناظر مجوز لازم اخذ نماید. ۳) برای کار روی سقف‌های با صفحات شکل‌پذیر مانند صفحات موج‌دار نورگیر، باید از صفحات چوبی با عرض ۲۵ سانتی‌متر و بیشتر استفاده گردد. ۴) در لبه سقف‌های شیب‌دار باید موانع مناسب و کافی جهت جلوگیری از ریزش ابزار کار نصب شوند.

پاسخ صحیح: گزینه ۲

توضیح: بر اساس بند ۱۲-۱۱-۶-۲ مبحث ۱۲، کار کردن روی سقف‌ها در شرایط جوی نامساعد (باد شدید، طوفان، بارندگی یا برف شدید) به دلیل خطر لغزش و سقوط مطلقاً ممنوع است. در این شرایط، حتی با وجود تجهیزات حفاظت فردی و مجوز ناظر نیز نباید اجازه کار صادر شود، زیرا ایمنی محیطی برقرار نیست. سایر گزینه‌ها (۱، ۳ و ۴) دقیقاً مطابق نص صریح مقررات ایمنی هستند.

مطلب مرتبط: خلاصه مبحث 12

14-در راه‌پله‌های موقت کارگاه‌های ساختمانی ارتفاع نرده حفاظ (a) و فاصله اعضای قائم آن (b) چند میلی‌متر است؟ (اعداد از راست به چپ به‌ترتیب a و b می‌باشند. گزینه‌ای صحیح را که با مقررات سازگار باشد انتخاب کنید). (از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت بهمن ۹۷)

۱) ۸۰۰ و ۱۲۰۰ ۲) ۹۰۰ و ۱۵۰۰ ۳) ۸۵۰ و ۲۱۰۰ ۴) ۷۰۰ و ۲۱۰۰

پاسخ صحیح: گزینه ۱ (۸۰۰ و ۱۲۰۰)

توضیح فنی: طبق ضوابط مبحث ۱۲ (بند ۱۲-۷-۴-۷)، در راه‌پله‌های موقت، ارتفاع نرده حفاظتی (a) باید بین ۰/۸ متر تا ۱/۱ متر (۸۰۰ تا ۱۱۰۰ میلی‌متر) باشد. همچنین فاصله بین اعضای قائم نرده (b) نباید از ۱/۲ متر (۱۲۰۰ میلی‌متر) تجاوز کند. در میان گزینه‌ها، گزینه ۱ با این استانداردها همخوانی دارد.

---

15-در مورد گودبرداری کدام عبارت صحیح نمی‌باشد؟ (از نمونه سوالات مبحث 12 نظارت بهمن ۹۷)

۱) اطراف محل گودبرداری و خاکبرداری، در صورتی که عمق آن بیش از ۱۲۰ سانتی‌متر باشد باید به‌نحو مناسب محصور و محافظت شود. ۲) در گودبرداری‌هایی که عمق آن‌ها بیش از ۱ متر است نباید کارگر در محل کار به تنهایی به‌کار گمارده شود. ۳) مواد حاصل از گودبرداری نباید به فاصله کمتر از ۱ متر از لبه گود ریخته شوند. ۴) در گودبرداری‌ها، باید حداقل عرض معابر و راه‌های شیب‌دار (رمپ‌ها)، جهت عبور و مرور وسایل نقلیه ۵.۶ متر باشد.

پاسخ صحیح: گزینه ۴

توضیح فنی: بر اساس بند ۱۲-۹-۲-۱۰ مبحث ۱۲، حداقل عرض معابر و رمپ‌های مخصوص عبور و مرور وسایل نقلیه در محل گودبرداری نباید از ۴ متر کمتر باشد. عدد ذکر شده در گزینه ۴ (۵.۶ متر) با نص صریح آیین‌نامه مغایرت دارد و به همین دلیل این گزینه “صحیح نمی‌باشد”.

نکته: سایر گزینه‌ها (۱، ۲ و ۳) کاملاً مطابق با ضوابط ایمنی گودبرداری در مبحث ۱۲ هستند.

این سری از سوالات از سایت mcivils.ir گرفته شده است.

---

16-یک مهندس مجری در جانمایی دستگاه بالابر (تاورکرین) برای یک کارگاه، متوجه می‌شود که در هر صورت، عبور بار باید از روی ملک یکی از همسایگان انجام شود. کدام‌یک از گزینه‌های زیر در این رابطه صحیح است؟ (از نمونه سوالات مبحث 12 اجرا مهر ۹۸)

۱) باید موضوع کتباً به مالک و ساکنین ملک اطلاع داده شود، ضرورت عبور بار از ملک همسایه توسط مرجع رسمی ساختمان تائید گردد و تمهیدات ایمنی لازم به عمل آید.

۲) قبل از نصب بالابر (تاور) باید موافقت محضری مالک ملک مجاور اخذ شود.

۳) مهندس مجری مجاز به این کار نیست و باید از نصب بالابر (تاور) صرف‌نظر کند.

۴) ملک مجاور در برابر خطرات احتمالی بیمه شده و تمهیدات ایمنی لازم به عمل آید.

پاسخ صحیح طبق متن تصویر: گزینه (۱) – مبحث ۱۲ صفحه ۴۵ بند ۱۲-۶-۲-۱۴

---

17-کدام‌یک از عبارات زیر در مورد وسایل و سازه‌های حفاظتی صحیح است؟ (از نمونه سوالات مبحث 12 اجرا مهر ۹۸)

۱) ارتفاع نرده حفاظتی موقت راه‌پله و سطوح شیب‌دار باید حداقل ۱ متر باشد.

۲) هرگاه ارتفاع سقوط افراد کمتر از ۲ متر باشد نیازی به نصب نرده حفاظتی نمی‌باشد.

۳) هرگاه ارتفاع سقوط افراد بیش از ۱.۲ متر باشد باید نرده حفاظتی موقت از کف طبقه یا سکوی کار نصب گردد.

۴) نرده حفاظتی باید در فواصل حداکثر ۲.۵ متر دارای پایه‌های عمودی باشد.

پاسخ صحیح طبق متن تصویر: گزینه (۳) – مبحث ۱۲ صفحه ۳۳ بند ۱۲-۵-۲-۱

---

جمع بندی در مورد مبحث 12 مقررات ملی

مبحث ۱۲ با عنوان مبحث ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا جزو مباحثی است که در آزمون‌های نظارت و اجرا، تعداد سوالات قابل توجهی را به خود اختصاص می‌دهد (معمولاً بین ۴ تا ۶ سوال) است.  بعد از مطالعه خود کتاب اصلی، پیشنهاد ویژه میکنیم که شروع کنید به تست زنی. در این پست نمونه سوالات مبحث 12 مقررات ملی را تست بزنید.