آموزش گزارش‌ نویسی مهندس ناظر برق؛ اصول، مراحل و نمونه گزارش مهندس ناظر برق

گزارش‌ نویسی مهندس ناظر برق، به طور منظم و قطعی جزو مسئولیت های مهم یک مهندس برق است. البته مهندس برقی که طلاحیت نظارت دارد. در واقع  یک گزارش نویسی ناظر برق باعث میشود تا از خطاهای انسانی و سیستمی جلوگیری شود و پروژه به طور ایده آل، طبق نقشه پیش رود. گزایش نویسی ناظرین برق  علاوه بر بیان دقیق وضعیت عملیات اجرایی، باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که روند نظارت، ایرادات مشاهده‌شده، تذکرات ارائه‌شده و اقدامات انجام‌شده در پروژه را به‌صورت شفاف مستند کند.

 در این مطلب با اصول نمونه گزارش نویسی ناظر برق، که از وظایف مهندس برق است و همچنین مراحل تهیه گزارش، نکات مهم قبل از شروع عملیات و نحوه تنظیم گزارش مرحله ای ناظر برق آشنا می‌شویم. این مقاله آموزشی بسیار مفید است و فقط 5 دقیقه وقت شما را میگیرد.

گزارش‌ نویسی مهندس ناظر برق چیست؟

گزارش ناظر برق، گزارشی مکتوب از وضعیت اجرای تأسیسات الکتریکی ساختمان در مراحل مختلف پروژه است. مهندس ناظر باید بر اساس بازدیدهای انجام‌شده، وضعیت واقعی کارگاه را بررسی کرده و موارد مهم را در گزارش خود ثبت کند.

یک گزارش خوب که مهندس ناظر برق تنظیم میکند، معمولاً باید به پرسش‌های زیر پاسخ دهد:

  • پروژه در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
  • در زمان بازدید چه عملیات برقی انجام شده است؟
  • عملیات اجراشده با نقشه‌ها و ضوابط مربوطه مطابقت دارد یا خیر؟
  • چه ایرادها یا نواقصی مشاهده شده است؟
  • چه تذکراتی به مالک یا مجری داده شده است؟
  • برای رفع ایرادات چه اقدامی باید انجام شود؟
  • آیا ادامه عملیات اجرایی منوط به اصلاح موارد اعلام‌شده است؟

بنابراین، گزارش ناظر برق برای پروژه موردنظر، باید دقیق، واقعی، مستند، روشن و فاقد ابهام باشد.

اقدامات مهندس ناظر برق قبل از شروع به کار

قبل از شروع عملیات اجرایی، مهندس ناظر برق باید اطلاعات و مدارک پروژه را بررسی کند. این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از مشکلات نظارتی در مراحل بعدی به دلیل بررسی نکردن مدارک و شرایط پروژه در ابتدای کار ایجاد می‌شوند.

از مهم‌ترین اقدامات مهندس ناظر برق قبل از شروع به کار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بررسی مشخصات پروژه و محل ساختمان.
  • بررسی نقشه‌های تأسیسات الکتریکی.
  • بررسی مشخصات مالک، مجری و سایر عوامل پروژه.
  • بررسی وضعیت پروانه و مدارک مرتبط با ساختمان.
  • آشنایی با مرحله فعلی عملیات ساختمانی.
  • بررسی محل تابلوهای برق، کنتور و تجهیزات اصلی.
  • توجه به مسیرهای رایزر و محل عبور تأسیسات.
  • بررسی پیش‌بینی سیستم اتصال زمین و هم‌بندی.
  • هماهنگی برای بازدیدهای دوره‌ای.
  • مشخص کردن مواردی که باید در مراحل بعدی کنترل شوند.

در این مرحله بهتر است ناظر برق از وضعیت اولیه پروژه نیز مستندات لازم مانند تصاویر بازدید تهیه کند تا در صورت نیاز، سابقه وضعیت پروژه قابل بررسی باشد.

گزارش مرحله‌ای مهندس ناظر برق

یکی از مهم‌ترین انواع گزارش‌هایی که مهندس ناظر برق باید به کارفرما تحویل دهد، گزارش مرحله ای مهندس ناظر برق است. این گزارش باید متناسب با مرحله‌ای که عملیات ساختمانی و برقی در آن قرار دارد تهیه شود.

برای مثال، در یک پروژه ممکن است بازدیدهای نظارتی در مراحل مختلفی مانند اجرای لوله‌گذاری، سیم‌کشی، نصب تابلوها، اجرای سیستم ارت و تکمیل تجهیزات برقی انجام شود.

در هر مرحله از گزارش نویسی برق، ناظر باید فقط به نوشتن عباراتی کلی مانند «عملیات برق مورد تأیید است» اکتفا نکند؛ بلکه وضعیت واقعی عملیات را تا حد لازم توضیح دهد.

 

گزارش مرحله‌ای مهندس ناظر برق

ساختار پیشنهادی گزارش مرحله‌ای مهندس ناظر برق

یک گزارش مرحله ای ناظر برق می‌تواند شامل بخش‌های زیر باشد:

۱. مشخصات پروژه

  • نام پروژه
  • آدرس
  • شماره پرونده یا مشخصات مربوط به پروژه
  • مشخصات مالک
  • مشخصات مهندس ناظر

۲. تاریخ و زمان بازدید

تاریخ بازدید و در صورت نیاز ساعت حضور در کارگاه درج شود.

۳. وضعیت عملیات اجرایی

شرح داده شود که در زمان بازدید چه عملیات برقی انجام شده یا چه بخشی از تأسیسات اجرا شده است.

۴. موارد کنترل‌شده

مواردی که توسط ناظر بررسی شده‌اند به‌صورت واضح نوشته شوند.

۵. ایرادات و مغایرت‌ها

در صورت مشاهده اشکال، موضوع باید دقیق و قابل فهم بیان شود.

۶. تذکرات و اقدامات اصلاحی

مشخص شود که چه اصلاحی باید توسط مجری یا مالک انجام شود.

۷. نتیجه بازدید

در پایان، وضعیت کلی عملیات و موارد قابل پیگیری مشخص شود.

نمونه گزارش نویسی ناظر برق

در نمونه گزارش نویسی ناظر برق باید تلاش شود متن گزارش از حالت کلی و مبهم خارج شده و وضعیت واقعی کارگاه را منعکس کند.

برای مثال، به جای نوشتن:

«برق‌کاری ساختمان بررسی شد و ایرادی مشاهده نشد.»

بهتر است در صورت انطباق با وضعیت واقعی پروژه، گزارش جزئیات بیشتری داشته باشد؛ برای نمونه:

«در بازدید انجام‌شده، عملیات اجرای لوله‌های برق در بخش‌های مورد بازدید بررسی شد. مسیرهای اجراشده از نظر جانمایی و نحوه استقرار مورد بررسی قرار گرفت. موارد مغایر مشاهده‌شده به مجری اعلام گردید و مقرر شد پیش از ادامه عملیات مربوطه نسبت به اصلاح موارد اعلام‌شده اقدام شود.»

البته متن نهایی گزارش باید همیشه بر اساس مشاهدات واقعی مهندس ناظر برق تنظیم شود و نباید مواردی که کنترل نشده‌اند، در گزارش تأیید شوند.

 

گزارش نویسی برق

نمونه گزارش مرحله ای مهندس ناظر برق

فرض کنید عملیات اجرایی پروژه در مرحله سیم‌کشی برق قرار دارد. یک نمونه متن برای گزارش نویسی ناظر برق آموزشی می‌تواند به شکل زیر باشد:

گزارش بازدید مرحله‌ای تأسیسات برقی توسط ناظر برق:
در تاریخ مقرر از پروژه بازدید به عمل آمد. در زمان بازدید، عملیات سیم‌کشی بخش‌هایی از ساختمان در حال اجرا بود. وضعیت اجرای سیم‌ها و مسیرهای مربوطه در قسمت‌های قابل دسترس مورد بررسی قرار گرفت. برخی موارد اجرایی نیازمند اصلاح و تکمیل تشخیص داده شد و موارد مذکور به عوامل اجرایی پروژه اعلام گردید. ادامه عملیات در بخش‌های دارای نقص، منوط به رفع موارد اعلام‌شده و رعایت الزامات اجرایی مربوطه می‌باشد.

البته نمونه متن بالا برای گزارش نویسی برای تمامی پروژه ها صدق نمیکند صرفا یک نمونه آموزشی است. . از مهارت های مهندس برق گزارش نویسی است.

نمونه گزارش جدولی مهندس ناظر برق

در پروژه‌هایی که تعداد موارد قابل کنترل زیاد است، استفاده از جدول می‌تواند نظم گزارش را افزایش دهد.

یک نمونه گزارش جدولی مهندس ناظر برق می‌تواند ساختار زیر را داشته باشد:

ردیف بخش مورد بررسی وضعیت ایراد یا توضیح اقدام موردنیاز
۱ لوله‌گذاری برق نیازمند اصلاح برخی مسیرها نیاز به بررسی مجدد دارند اصلاح مسیر
۲ جعبه‌های برق قابل قبول موارد قابل مشاهده بررسی شد ادامه عملیات
۳ تابلو برق در حال اجرا عملیات تکمیل نشده است تکمیل و بررسی مجدد
۴ سیستم ارت در حال اجرا نیازمند کنترل در مرحله مربوطه ارائه امکان بازدید
۵ سیم‌کشی ناقص عملیات در برخی قسمت‌ها ادامه دارد تکمیل عملیات

مزیت گزارش جدولی این است که وضعیت هر قسمت را می‌توان به‌صورت خلاصه و منظم ثبت کرد. با این حال، در موارد مهم یا دارای ایراد، بهتر است توضیحات تکمیلی نیز در متن گزارش درج شود.

نمونه گزارش ناظر برق به شهرداری

در برخی پروژه‌ها ممکن است لازم باشد وضعیت تخلف، نقص یا عدم انطباق به مرجع مربوطه اعلام شود. در چنین شرایطی، متن گزارش باید کاملاً دقیق و مبتنی بر واقعیت باشد.

نمونه گزارش ناظر برق به شهرداری می‌تواند از چنین ساختاری پیروی کند:

با سلام، در بازدید انجام‌شده از پروژه واقع در ………… مشخص گردید عملیات اجرایی تأسیسات برقی در بخش‌هایی از ساختمان در حال انجام است. موارد مشاهده‌شده در زمان بازدید شامل ………… می‌باشد. موارد مذکور به عوامل مربوطه تذکر داده شد و مقرر گردید نسبت به اصلاح و رفع موارد اعلام‌شده اقدام شود. مراتب جهت اطلاع و پیگیری در سوابق نظارتی پروژه ثبت می‌گردد.

در گزارش‌های رسمی، بهتر است از بیان مطالب کلی، احساسی یا اتهام‌آمیز خودداری شده و محل دقیق، وضعیت مشاهده‌شده، مرحله عملیات و اقدام انجام‌شده به‌روشنی بیان شود.

ویژگی‌های یک گزارش خوب مهندس ناظر برق

یک گزارش حرفه‌ای باید چند ویژگی مهم داشته باشد:

دقیق باشد

گزارش باید بر اساس چیزی نوشته شود که ناظر واقعاً مشاهده یا بررسی کرده است.

قابل استناد باشد

تاریخ بازدید، مرحله پروژه، محل مورد بررسی و موارد مهم باید تا حد امکان مشخص باشند.

بدون ابهام باشد

عباراتی مانند «مشکلات زیادی وجود دارد» اطلاعات کافی ارائه نمی‌کنند. بهتر است مشکل دقیقاً مشخص شود.

از تأیید بی‌دلیل خودداری کند

مهندس ناظر نباید اجرای بخشی را که امکان بررسی آن وجود نداشته، صرفاً بر اساس اظهارات دیگران تأیید کند.

پیوست و مستندات داشته باشد

در صورت نیاز، تصاویر و سایر مستندات مرتبط می‌توانند به ثبت بهتر وضعیت پروژه کمک کنند.

اشتباهات رایج در گزارش‌ نویسی ناظر برق

یکی از اشتباهات رایج مهندسین ناظر برای گزارش نویسی پروژه، استفاده مداوم از متن‌های تکراری و کلی در تمام مراحل پروژه است. گزارش باید متناسب با وضعیت واقعی هر بازدید تنظیم شود.

اشتباهات دیگر عبارت‌اند از:

  • ثبت نکردن تاریخ دقیق بازدید.
  • استفاده از عبارات مبهم.
  • تأیید عملیات بدون مشاهده یا کنترل کافی.
  • مشخص نکردن محل ایراد.
  • ثبت نکردن تذکرات مهم.
  • بی‌توجهی به تغییرات ایجادشده در پروژه.
  • استفاده از یک متن ثابت برای تمام پروژه‌ها.
  • گزارش نکردن موارد مهم مشاهده‌شده در زمان بازدید.

چگونه گزارش‌ های ناظر برق را حرفه‌ای‌تر بنویسیم؟

گزارش ها نباید ساده و سطحی باشد و باید جوری باشد که حرفه ای به نظر برسد و دقیق باشد. برای تهیه گزارش بهتر، ابتدا وضعیت پروژه را مشاهده کنید و سپس اطلاعات را دسته‌بندی کنید. بهتر است گزارش بر اساس یک الگوی ثابت تهیه شود تا هیچ بخش مهمی فراموش نشود.

یک روش ساده این است که قبل از نوشتن گزارش، چهار سؤال را پاسخ دهید:

  1. چه چیزی را دیدم؟
  2. چه چیزی را کنترل کردم؟
  3. چه ایرادی وجود داشت؟
  4. چه اقدامی باید انجام شود؟

سپس پاسخ این چهار سؤال را با زبان رسمی و دقیق در گزارش وارد کنید.

آیا می‌توان از نمونه گزارش‌های آماده استفاده کرد؟

بله، نمونه گزارش‌ها می‌توانند برای یادگیری ساختار و نحوه نگارش بسیار مفید باشند؛ اما نباید متن یک گزارش آماده بدون بررسی شرایط پروژه کپی شود.

 

هر پروژه شرایط خاص خود را دارد و گزارش باید مطابق با وضعیت واقعی ساختمان، مرحله اجرای کار، موارد مشاهده‌شده و حدود وظایف نظارتی تنظیم شود.

به همین دلیل، اگر به دنبال دانلود رایگان کتاب گزارش ناظر برق یا مجموعه نمونه گزارش هستید، بهتر است علاوه بر استفاده از نمونه‌ها، اصول گزارش‌نویسی و الزامات حرفه‌ای مربوط به نظارت را نیز یاد بگیرید. هرچه شما مهارت بیشتر، تسلط بیشتر داشته باشید، قطعا درآمدتان بالاتر خواهد رفت. در محتوایی جداگانه در مورد درآمد مهندس برق نوشته ایم.

جدول جامع چک‌لیست گزارش‌های ناظر برق ساختمان

 

مرحله مورد قابل کنترل و تست شرح کنترل / آزمایش وضعیت
۱. قبل از اجرا نقشه‌های برق تطبیق نقشه‌های اجرایی با نقشه مصوب و معماری ☐ تأیید ☐ مغایر
جانمایی تابلوها بررسی محل تابلوهای برق، دسترسی و فضای کار ☐ تأیید ☐ مغایر
مسیر رایزرها کنترل مسیر رایزر برق و هماهنگی با معماری و مکانیک ☐ تأیید ☐ مغایر
مسیر کابل‌ها بررسی مسیرهای اصلی کابل و سینی کابل ☐ تأیید ☐ مغایر
ارت ساختمان بررسی پیش‌بینی سیستم اتصال زمین ☐ تأیید ☐ مغایر
هم‌بندی بررسی پیش‌بینی هم‌بندی اصلی و اضافی ☐ تأیید ☐ مغایر
۲. مرحله فونداسیون الکترود زمین کنترل اجرای الکترود و سیستم اتصال زمین ☐ تأیید ☐ مغایر
هادی ارت کنترل مسیر و اتصال هادی ارت ☐ تأیید ☐ مغایر
هم‌بندی فونداسیون
بررسی اتصال اجزای فلزی موردنیاز به سیستم زمین ☐ تأیید ☐ مغایر
تست مقاومت زمین
اندازه‌گیری و ثبت مقاومت سیستم زمین ☐ مناسب ☐ نامناسب
۳. اسکلت ساختمان هم‌بندی سازه کنترل اتصال قسمت‌های فلزی لازم به سیستم هم‌بندی ☐ تأیید ☐ مغایر
لوله‌های برق کنترل مسیر لوله‌گذاری در سقف و دیوار ☐ تأیید ☐ مغایر
قوطی کلید و پریز
کنترل تراز، ارتفاع و محل نصب ☐ تأیید ☐ مغایر
لوله‌های رایزر کنترل مسیر و قطر لوله‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
۴. دیوارچینی مسیر لوله‌ها کنترل مسیر لوله‌های برق داخل دیوار ☐ تأیید ☐ مغایر
تفکیک مدارها کنترل جداسازی مدارهای قدرت، روشنایی، مخابرات و… ☐ تأیید ☐ مغایر
جعبه‌ها کنترل استقرار صحیح قوطی‌ها و جعبه‌های تقسیم ☐ تأیید ☐ مغایر
عمق شیار بررسی عدم آسیب به اجزای سازه‌ای ☐ تأیید ☐ مغایر
۵. لوله‌گذاری سلامت لوله بررسی شکستگی، له‌شدگی و گرفتگی لوله‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
قطر لوله تطبیق قطر با تعداد و سطح مقطع سیم‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
خم لوله کنترل شعاع و تعداد خم‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
سیم راهنما کنترل وجود سیم مناسب برای سیم‌کشی ☐ تأیید ☐ مغایر
اتصال لوله‌ها کنترل اتصالات و بوشینگ‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
۶. سیم و کابل‌کشی سطح مقطع سیم‌ها تطبیق سطح مقطع با نقشه و بار مدار ☐ تأیید ☐ مغایر
رنگ‌بندی کنترل شناسایی فاز، نول و ارت ☐ تأیید ☐ مغایر
سیم ارت کنترل وجود سیم حفاظتی در مدارهای لازم ☐ تأیید ☐ مغایر
اتصالات کنترل ترمینال‌ها و عدم اتصال غیرمجاز ☐ تأیید ☐ مغایر
کابل‌های اصلی کنترل نوع، سطح مقطع و مسیر کابل‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
۷. تابلوهای برق تابلو اصلی کنترل مشخصات و محل نصب تابلو ☐ تأیید ☐ مغایر
تابلو واحدها کنترل تابلوهای برق واحدها ☐ تأیید ☐ مغایر
فیوزها تطبیق تیپ و جریان نامی فیوزها با مدار ☐ تأیید ☐ مغایر
کلید محافظ جان کنترل وجود و عملکرد RCD در مدارهای لازم ☐ تأیید ☐ مغایر
شینه نول کنترل شینه‌بندی نول ☐ تأیید ☐ مغایر
شینه ارت کنترل شینه ارت و اتصالات آن ☐ تأیید ☐ مغایر
تفکیک N و PE
کنترل جدایی صحیح نول و ارت در محل‌های مربوط ☐ تأیید ☐ مغایر
برچسب‌گذاری مشخص بودن مدار هر فیوز ☐ تأیید ☐ مغایر
فضای تابلو کنترل دسترسی و فضای مناسب اطراف تابلو ☐ تأیید ☐ مغایر
۸. روشنایی چراغ‌ها کنترل محل و نوع چراغ‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
کلیدها کنترل محل و ارتفاع نصب کلیدها ☐ تأیید ☐ مغایر
مدار روشنایی کنترل تفکیک و حفاظت مدارها ☐ تأیید ☐ مغایر
روشنایی راه‌پله کنترل مدار و کلیدهای مربوط ☐ تأیید ☐ مغایر
روشنایی اضطراری
کنترل پیش‌بینی روشنایی اضطراری در محل‌های لازم ☐ تأیید ☐ مغایر
۹. پریزها تعداد پریز تطبیق تعداد با نقشه و الزامات ☐ تأیید ☐ مغایر
ارتفاع پریز کنترل ارتفاع و جانمایی ☐ تأیید ☐ مغایر
پریز ارت‌دار کنترل وجود اتصال حفاظتی ☐ تأیید ☐ مغایر
پریز آشپزخانه کنترل جانمایی و مدارهای اختصاصی ☐ تأیید ☐ مغایر
پریز سرویس‌ها کنترل الزامات حفاظتی و فاصله از منابع آب ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۰. سیستم اتصال زمین پیوستگی هادی PE تست پیوستگی هادی حفاظتی ☐ مناسب ☐ نامناسب
مقاومت سیستم زمین
اندازه‌گیری مقاومت الکترود/سیستم زمین ☐ مناسب ☐ نامناسب
اتصالات ارت کنترل محکم بودن و حفاظت اتصالات ☐ تأیید ☐ مغایر
هم‌بندی کنترل پیوستگی هم‌بندی ☐ مناسب ☐ نامناسب
۱۱. تست‌های الکتریکی تست پیوستگی بررسی پیوستگی هادی‌های حفاظتی ☐ قبول ☐ رد
تست عایقی اندازه‌گیری مقاومت عایقی مدارها ☐ قبول ☐ رد
تست پلاریته کنترل صحیح بودن فاز و نول ☐ قبول ☐ رد
تست RCD آزمایش عملکرد کلید محافظ جان ☐ قبول ☐ رد
بررسی حفاظت مدار در برابر اتصال کوتاه ☐ قبول ☐ رد
افت ولتاژ بررسی افت ولتاژ مدارهای مهم ☐ مناسب ☐ نامناسب
ولتاژ مدارها اندازه‌گیری ولتاژ در نقاط موردنظر ☐ مناسب ☐ نامناسب
۱۲. سیستم‌های حفاظتی محافظ جان بررسی نصب و عملکرد RCD ☐ تأیید ☐ مغایر
SPD کنترل تجهیزات حفاظت در برابر اضافه‌ولتاژ در صورت پیش‌بینی ☐ تأیید ☐ مغایر
حفاظت اضافه جریان
کنترل فیوز و کلید حفاظتی ☐ تأیید ☐ مغایر
حفاظت تجهیزات
کنترل هماهنگی حفاظت با تجهیزات ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۳. موتورخانه تابلو موتورخانه کنترل تابلو و مدارهای آن ☐ تأیید ☐ مغایر
پمپ‌ها کنترل کابل و حفاظت الکتریکی پمپ‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
اتصال زمین تجهیزات
کنترل ارت تجهیزات فلزی ☐ تأیید ☐ مغایر
کلید قطع اضطراری
کنترل در صورت الزام/پیش‌بینی ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۴. آسانسور برق آسانسور کنترل تغذیه و مدار اختصاصی ☐ تأیید ☐ مغایر
تابلو آسانسور بررسی تابلو و حفاظت مدار ☐ تأیید ☐ مغایر
ارت آسانسور کنترل اتصال زمین تجهیزات ☐ تأیید ☐ مغایر
روشنایی چاه کنترل روشنایی و تجهیزات مربوط ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۵. پارکینگ روشنایی کنترل روشنایی پارکینگ ☐ تأیید ☐ مغایر
پریزها کنترل پریزهای موردنیاز ☐ تأیید ☐ مغایر
تهویه کنترل تغذیه تجهیزات تهویه ☐ تأیید ☐ مغایر
پمپ کنترل مدار تغذیه پمپ‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۶. سیستم اعلام حریق کابل‌کشی کنترل مسیر و نوع کابل ☐ تأیید ☐ مغایر
دتکتورها کنترل جانمایی ☐ تأیید ☐ مغایر
شستی‌ها کنترل محل نصب ☐ تأیید ☐ مغایر
آژیرها کنترل جانمایی و عملکرد ☐ تأیید ☐ مغایر
تست سیستم آزمایش عملکرد کلی سیستم ☐ قبول ☐ رد
۱۷. سیستم‌های ضعیف تلفن کنترل لوله‌گذاری و خروجی‌ها ☐ تأیید ☐ مغایر
آنتن مرکزی کنترل مسیر و تجهیزات ☐ تأیید ☐ مغایر
شبکه کنترل مسیر کابل و پریز شبکه ☐ تأیید ☐ مغایر
آیفون کنترل لوله‌گذاری و سیم‌کشی ☐ تأیید ☐ مغایر
دوربین مداربسته
کنترل مسیر کابل و محل تجهیزات ☐ تأیید ☐ مغایر
درب بازکن کنترل سیم‌کشی و تغذیه ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۸. برق مشاعات راهروها کنترل روشنایی و کلیدها ☐ تأیید ☐ مغایر
راه‌پله کنترل روشنایی و مدارها ☐ تأیید ☐ مغایر
پشت‌بام کنترل روشنایی و پریزها ☐ تأیید ☐ مغایر
پارکینگ کنترل روشنایی و پریزها ☐ تأیید ☐ مغایر
ورودی ساختمان
کنترل تجهیزات برق ورودی ☐ تأیید ☐ مغایر
۱۹. پشت‌بام تجهیزات فلزی کنترل هم‌بندی تجهیزات لازم ☐ تأیید ☐ مغایر
تابلوها بررسی تابلوهای نصب‌شده ☐ تأیید ☐ مغایر
پریز کنترل پریز مناسب فضای مربوط ☐ تأیید ☐ مغایر
روشنایی کنترل روشنایی ☐ تأیید ☐ مغایر
۲۰. پایان کار تطبیق با نقشه کنترل نهایی اجرای تأسیسات با نقشه مصوب ☐ تأیید ☐ مغایر
تست تابلوها انجام تست‌های نهایی تابلو ☐ قبول ☐ رد
تست ارت ثبت نتیجه نهایی تست زمین ☐ قبول ☐ رد
تست عایقی ثبت نتایج تست عایقی ☐ قبول ☐ رد
تست RCD ثبت عملکرد محافظ جان ☐ قبول ☐ رد
تست روشنایی کنترل عملکرد کلی روشنایی ☐ قبول ☐ رد
تست پریزها کنترل عملکرد و پلاریته پریزها ☐ قبول ☐ رد
برچسب تابلو کنترل نام‌گذاری مدارها ☐ تأیید ☐ مغایر
مدارک فنی دریافت نتایج تست‌ها و مدارک لازم ☐ کامل ☐ ناقص
رفع نواقص بررسی رفع تمام موارد گزارش‌شده ☐ انجام شد ☐ انجام نشد
گزارش نهایی اعلام وضعیت تأسیسات برقی پروژه ☐ تأیید ☐ عدم تأیید

نکته مهم برای گزارش‌های ناظر

در گزارش واقعی، بهتر است فقط ننویسید «برق مورد تأیید است». گزارش ناظر باید قابل استناد و مرحله‌بندی‌شده باشد. برای هر بازدید این موارد را ثبت کنید:

تاریخ بازدید → مرحله اجرای ساختمان → عملیات انجام‌شده → موارد کنترل‌شده → مغایرت‌ها → دستور اصلاح → نتیجه بازدید بعدی

مثلاً:

«در بازدید انجام‌شده، عملیات لوله‌گذاری برق طبقه دوم مورد بررسی قرار گرفت. مسیر لوله‌ها، جانمایی قوطی‌های کلید و پریز و تفکیک مسیرهای تأسیسات برقی بررسی شد. موارد مغایر با نقشه و ضوابط به مجری اعلام گردید و مقرر شد پیش از پوشاندن مسیرها نسبت به اصلاح موارد اقدام و جهت بازدید مجدد اطلاع‌رسانی شود.»

جدول اعداد و اندازه‌های مهم تأسیسات برقی ساختمان

 

بخش مورد کنترل عدد / مقدار مرجع واحد
چیزی که ناظر باید اندازه‌گیری یا کنترل کند
سیم و کابل سیم روشنایی معمولاً حداقل 1.5 mm² تطبیق سطح مقطع با نقشه و بار
سیم مدار پریز معمولاً حداقل 2.5 mm² کنترل سطح مقطع
مدارهای پرمصرف
متناسب با بار mm² محاسبه جریان و تطبیق کابل
هادی حفاظتی PE
مطابق طراحی و ضوابط mm² کنترل سطح مقطع
هادی نول مطابق طراحی mm² کنترل سطح مقطع
کابل ورودی ساختمان
مطابق بار محاسباتی mm² کنترل سایز کابل
لوله‌گذاری قطر لوله برق مطابق تعداد و سطح مقطع سیم‌ها mm اندازه‌گیری قطر داخلی/خارجی
لوله رایزر مطابق تعداد کابل‌ها mm کنترل ظرفیت
ضریب پرشدگی لوله
مطابق ضوابط % کنترل تعداد سیم‌ها نسبت به ظرفیت
شعاع خم لوله مطابق نوع لوله کنترل خم‌ها
ارتفاع نصب کلید روشنایی طبق نقشه/ضوابط پروژه cm اندازه‌گیری از کف تمام‌شده
پریز عمومی طبق نقشه/ضوابط cm اندازه‌گیری ارتفاع
پریز آشپزخانه طبق نقشه cm کنترل ارتفاع و محل
تابلو برق طبق نقشه و ضوابط cm کنترل ارتفاع و دسترسی
جعبه تقسیم طبق نقشه cm کنترل ارتفاع و دسترسی
آیفون طبق نقشه cm کنترل ارتفاع
تابلو برق جریان کلید اصلی مطابق بار محاسباتی A تطبیق با بار ساختمان
فیوز روشنایی مطابق بار مدار A کنترل جریان نامی
فیوز پریز مطابق بار مدار A کنترل جریان نامی
فیوز تجهیزات اختصاصی
مطابق بار A کنترل انتخاب صحیح
تعداد مدارها طبق نقشه عدد شمارش مدارها
ظرفیت تابلو مطابق تعداد تجهیزات ماژول کنترل فضای کافی
شینه نول متناسب با تابلو کنترل سایز و تعداد ترمینال
شینه ارت متناسب با تابلو کنترل سایز و تعداد ترمینال
حفاظت RCD / محافظ جان طبق طراحی mA کنترل جریان نشتی نامی و عملکرد
کلید مینیاتوری مطابق مدار A کنترل جریان نامی
قدرت قطع MCB
مطابق محاسبات اتصال کوتاه kA کنترل مقدار درج‌شده روی کلید
SPD مطابق طراحی سیستم حفاظت کنترل نوع و مشخصات
سیستم زمین مقاومت سیستم زمین طبق سیستم زمین و الزامات پروژه Ω اندازه‌گیری با دستگاه ارت‌تستر
مقاومت اتصال مطابق روش تست Ω تست اتصالات
پیوستگی PE باید پیوسته باشد Ω تست پیوستگی
سطح مقطع هادی اصلی ارت
مطابق طراحی و ضوابط mm² کنترل سایز
هم‌بندی اصلی مطابق طراحی mm² کنترل هادی هم‌بندی
تست عایقی مقاومت عایقی مدارها مطابق ولتاژ تست و استاندارد مربوط تست با مِگِر
عایق کابل‌های قدرت
مطابق مشخصات کابل ثبت مقدار تست
عایق مدار روشنایی
مطابق استاندارد ثبت مقدار
عایق مدار پریز مطابق استاندارد ثبت مقدار
ولتاژ ولتاژ شبکه تک‌فاز حدود 230 V اندازه‌گیری با مولتی‌متر
ولتاژ شبکه سه‌فاز
حدود 400 V اندازه‌گیری بین فازها
فاز به نول حدود 230 V اندازه‌گیری
فاز به ارت نزدیک به ولتاژ فاز-نول در شرایط عادی V اندازه‌گیری
نول به ارت نزدیک صفر در شرایط عادی V اندازه‌گیری و بررسی
افت ولتاژ مدارهای روشنایی طبق ضوابط طراحی % محاسبه افت ولتاژ
مدار پریز طبق ضوابط طراحی % محاسبه
فیدر اصلی طبق طراحی % محاسبه افت
روشنایی تعداد چراغ طبق نقشه عدد شمارش
توان چراغ طبق طراحی W کنترل توان
تعداد کلید طبق نقشه عدد شمارش
مدار روشنایی طبق نقشه عدد کنترل تفکیک مدار
پریزها تعداد پریز هر فضا طبق نقشه و ضوابط عدد شمارش
پریز اختصاصی طبق تجهیزات عدد کنترل مدار مستقل
پریز آشپزخانه طبق نقشه عدد شمارش و جانمایی
پریز پارکینگ طبق نقشه عدد کنترل
آسانسور کابل تغذیه طبق توان آسانسور mm² کنترل سایز
کلید حفاظتی طبق بار A کنترل
جریان نامی طبق پلاک تجهیزات A تطبیق
ارت تجهیزات مطابق طراحی mm² کنترل
موتورخانه کابل پمپ مطابق توان موتور mm² کنترل سایز
جریان موتور مطابق پلاک A اندازه‌گیری/تطبیق
فیوز موتور مطابق طراحی A کنترل
کنتاکتور مطابق جریان موتور A کنترل
بی‌متال مطابق جریان نامی موتور A کنترل تنظیم
اعلام حریق تعداد دتکتورها طبق نقشه و طراحی عدد شمارش
فاصله دتکتورها طبق طراحی و استاندارد m اندازه‌گیری
تعداد شستی طبق نقشه عدد شمارش
تعداد آژیر طبق طراحی عدد شمارش
کابل سیستم طبق مشخصات سیستم mm² کنترل نوع و سایز
رایزر تعداد کابل‌ها طبق نقشه عدد شمارش
سایز کابل‌ها طبق نقشه mm² کنترل
ابعاد رایزر مطابق طراحی cm اندازه‌گیری
سینی کابل مطابق تعداد کابل mm کنترل عرض و ظرفیت
دیزل ژنراتور / برق اضطراری توان ژنراتور طبق بار اضطراری kVA تطبیق با محاسبات
جریان خروجی طبق توان A کنترل
کابل خروجی طبق جریان mm² کنترل
تابلو ATS مطابق طراحی A کنترل ظرفیت
تأسیسات مکانیکی مرتبط با برق توان پمپ پلاک موتور kW ثبت
جریان پمپ پلاک/اندازه‌گیری A کنترل
توان فن پلاک موتور kW کنترل
جریان فن پلاک A کنترل
توان هواساز پلاک kW کنترل
کابل تجهیزات مطابق بار mm² کنترل
پارکینگ توان فن‌ها طبق طراحی kW کنترل
کابل فن مطابق جریان mm² کنترل
تابلو پارکینگ طبق بار A کنترل
روشنایی طبق نقشه عدد شمارش
پشت‌بام پریز طبق نقشه عدد شمارش
روشنایی طبق نقشه عدد شمارش
کابل تجهیزات مطابق بار mm² کنترل
هم‌بندی تجهیزات فلزی
مطابق طراحی mm² کنترل
ارتباطات تلفن طبق نقشه نقطه شمارش
شبکه طبق نقشه نقطه شمارش
آنتن طبق نقشه نقطه شمارش
آیفون طبق نقشه نقطه شمارش
دوربین طبق نقشه نقطه شمارش

 

مهم‌ترین اعداد برای تست نهایی

اگر بخواهید یک فرم تست نهایی برق ساختمان داشته باشید، این قسمت از همه کاربردی‌تر است:

جدول اعداد و اندازه‌های مهم تأسیسات برقی ساختمان
بخش مورد کنترل عدد / مقدار مرجع واحد
چیزی که ناظر باید اندازه‌گیری یا کنترل کند
سیم و کابل سیم روشنایی معمولاً حداقل 1.5 mm² تطبیق سطح مقطع با نقشه و بار
سیم مدار پریز معمولاً حداقل 2.5 mm² کنترل سطح مقطع
مدارهای پرمصرف
متناسب با بار mm² محاسبه جریان و تطبیق کابل
هادی حفاظتی PE
مطابق طراحی و ضوابط mm² کنترل سطح مقطع
هادی نول مطابق طراحی mm² کنترل سطح مقطع
کابل ورودی ساختمان
مطابق بار محاسباتی mm² کنترل سایز کابل
لوله‌گذاری قطر لوله برق مطابق تعداد و سطح مقطع سیم‌ها mm اندازه‌گیری قطر داخلی/خارجی
لوله رایزر مطابق تعداد کابل‌ها mm کنترل ظرفیت
ضریب پرشدگی لوله
مطابق ضوابط % کنترل تعداد سیم‌ها نسبت به ظرفیت
شعاع خم لوله مطابق نوع لوله کنترل خم‌ها
ارتفاع نصب کلید روشنایی طبق نقشه/ضوابط پروژه cm اندازه‌گیری از کف تمام‌شده
پریز عمومی طبق نقشه/ضوابط cm اندازه‌گیری ارتفاع
پریز آشپزخانه طبق نقشه cm کنترل ارتفاع و محل
تابلو برق طبق نقشه و ضوابط cm کنترل ارتفاع و دسترسی
جعبه تقسیم طبق نقشه cm کنترل ارتفاع و دسترسی
آیفون طبق نقشه cm کنترل ارتفاع
تابلو برق جریان کلید اصلی مطابق بار محاسباتی A تطبیق با بار ساختمان
فیوز روشنایی مطابق بار مدار A کنترل جریان نامی
فیوز پریز مطابق بار مدار A کنترل جریان نامی
فیوز تجهیزات اختصاصی
مطابق بار A کنترل انتخاب صحیح
تعداد مدارها طبق نقشه عدد شمارش مدارها
ظرفیت تابلو مطابق تعداد تجهیزات ماژول کنترل فضای کافی
شینه نول متناسب با تابلو کنترل سایز و تعداد ترمینال
شینه ارت متناسب با تابلو کنترل سایز و تعداد ترمینال
حفاظت RCD / محافظ جان طبق طراحی mA کنترل جریان نشتی نامی و عملکرد
کلید مینیاتوری مطابق مدار A کنترل جریان نامی
قدرت قطع MCB
مطابق محاسبات اتصال کوتاه kA کنترل مقدار درج‌شده روی کلید
SPD مطابق طراحی سیستم حفاظت کنترل نوع و مشخصات
سیستم زمین مقاومت سیستم زمین طبق سیستم زمین و الزامات پروژه Ω اندازه‌گیری با دستگاه ارت‌تستر
مقاومت اتصال مطابق روش تست Ω تست اتصالات
پیوستگی PE باید پیوسته باشد Ω تست پیوستگی
سطح مقطع هادی اصلی ارت
مطابق طراحی و ضوابط mm² کنترل سایز
هم‌بندی اصلی مطابق طراحی mm² کنترل هادی هم‌بندی
تست عایقی مقاومت عایقی مدارها مطابق ولتاژ تست و استاندارد مربوط تست با مِگِر
عایق کابل‌های قدرت
مطابق مشخصات کابل ثبت مقدار تست
عایق مدار روشنایی
مطابق استاندارد ثبت مقدار
عایق مدار پریز مطابق استاندارد ثبت مقدار
ولتاژ ولتاژ شبکه تک‌فاز حدود 230 V اندازه‌گیری با مولتی‌متر
ولتاژ شبکه سه‌فاز
حدود 400 V اندازه‌گیری بین فازها
فاز به نول حدود 230 V اندازه‌گیری
فاز به ارت نزدیک به ولتاژ فاز-نول در شرایط عادی V اندازه‌گیری
نول به ارت نزدیک صفر در شرایط عادی V اندازه‌گیری و بررسی
افت ولتاژ مدارهای روشنایی طبق ضوابط طراحی % محاسبه افت ولتاژ
مدار پریز طبق ضوابط طراحی % محاسبه
فیدر اصلی طبق طراحی % محاسبه افت
روشنایی تعداد چراغ طبق نقشه عدد شمارش
توان چراغ طبق طراحی W کنترل توان
تعداد کلید طبق نقشه عدد شمارش
مدار روشنایی طبق نقشه عدد کنترل تفکیک مدار
پریزها تعداد پریز هر فضا طبق نقشه و ضوابط عدد شمارش
پریز اختصاصی طبق تجهیزات عدد کنترل مدار مستقل
پریز آشپزخانه طبق نقشه عدد شمارش و جانمایی
پریز پارکینگ طبق نقشه عدد کنترل
آسانسور کابل تغذیه طبق توان آسانسور mm² کنترل سایز
کلید حفاظتی طبق بار A کنترل
جریان نامی طبق پلاک تجهیزات A تطبیق
ارت تجهیزات مطابق طراحی mm² کنترل
موتورخانه کابل پمپ مطابق توان موتور mm² کنترل سایز
جریان موتور مطابق پلاک A اندازه‌گیری/تطبیق
فیوز موتور مطابق طراحی A کنترل
کنتاکتور مطابق جریان موتور A کنترل
بی‌متال مطابق جریان نامی موتور A کنترل تنظیم
اعلام حریق تعداد دتکتورها طبق نقشه و طراحی عدد شمارش
فاصله دتکتورها طبق طراحی و استاندارد m اندازه‌گیری
تعداد شستی طبق نقشه عدد شمارش
تعداد آژیر طبق طراحی عدد شمارش
کابل سیستم طبق مشخصات سیستم mm² کنترل نوع و سایز
رایزر تعداد کابل‌ها طبق نقشه عدد شمارش
سایز کابل‌ها طبق نقشه mm² کنترل
ابعاد رایزر مطابق طراحی cm اندازه‌گیری
سینی کابل مطابق تعداد کابل mm کنترل عرض و ظرفیت
دیزل ژنراتور / برق اضطراری توان ژنراتور طبق بار اضطراری kVA تطبیق با محاسبات
جریان خروجی طبق توان A کنترل
کابل خروجی طبق جریان mm² کنترل
تابلو ATS مطابق طراحی A کنترل ظرفیت
تأسیسات مکانیکی مرتبط با برق توان پمپ پلاک موتور kW ثبت
جریان پمپ پلاک/اندازه‌گیری A کنترل
توان فن پلاک موتور kW کنترل
جریان فن پلاک A کنترل
توان هواساز پلاک kW کنترل
کابل تجهیزات مطابق بار mm² کنترل
پارکینگ توان فن‌ها طبق طراحی kW کنترل
کابل فن مطابق جریان mm² کنترل
تابلو پارکینگ طبق بار A کنترل
روشنایی طبق نقشه عدد شمارش
پشت‌بام پریز طبق نقشه عدد شمارش
روشنایی طبق نقشه عدد شمارش
کابل تجهیزات مطابق بار mm² کنترل
هم‌بندی تجهیزات فلزی
مطابق طراحی mm² کنترل
ارتباطات تلفن طبق نقشه نقطه شمارش
شبکه طبق نقشه نقطه شمارش
آنتن طبق نقشه نقطه شمارش
آیفون طبق نقشه نقطه شمارش
دوربین طبق نقشه نقطه شمارش
مهم‌ترین اعداد برای تست نهایی
اگر بخواهید یک فرم تست نهایی برق ساختمان داشته باشید، این قسمت از همه کاربردی‌تر است:
تست مقدار اندازه‌گیری‌شده واحد محدوده/معیار کنترل نتیجه
ولتاژ فاز ۱ به نول …… V مطابق ولتاژ نامی شبکه ☐ قبول ☐ رد
ولتاژ فاز ۲ به نول …… V مطابق ولتاژ نامی شبکه ☐ قبول ☐ رد
ولتاژ فاز ۳ به نول …… V مطابق ولتاژ نامی شبکه ☐ قبول ☐ رد
ولتاژ فاز ۱ به فاز ۲ …… V مطابق شبکه سه‌فاز ☐ قبول ☐ رد
ولتاژ فاز ۲ به فاز ۳ …… V مطابق شبکه سه‌فاز ☐ قبول ☐ رد
ولتاژ فاز ۳ به فاز ۱ …… V مطابق شبکه سه‌فاز ☐ قبول ☐ رد
ولتاژ نول به ارت …… V بررسی توسط ناظر ☐ قبول ☐ رد
مقاومت سیستم زمین …… Ω مطابق الزامات سیستم زمین ☐ قبول ☐ رد
پیوستگی هادی PE …… Ω باید پیوستگی مناسب داشته باشد ☐ قبول ☐ رد
مقاومت عایقی مدار روشنایی …… مطابق استاندارد/ضوابط تست ☐ قبول ☐ رد
مقاومت عایقی مدار پریز …… مطابق استاندارد/ضوابط تست ☐ قبول ☐ رد
مقاومت عایقی فیدر اصلی …… مطابق استاندارد/ضوابط تست ☐ قبول ☐ رد
زمان عملکرد RCD …… ms طبق مشخصات تجهیز و ضوابط ☐ قبول ☐ رد
جریان عملکرد RCD …… mA مطابق مقدار نامی RCD ☐ قبول ☐ رد
افت ولتاژ فیدر …… % طبق طراحی/ضوابط ☐ قبول ☐ رد
جریان مدار روشنایی …… A ≤ ظرفیت حفاظتی مدار ☐ قبول ☐ رد
جریان مدار پریز …… A ≤ ظرفیت حفاظتی مدار ☐ قبول ☐ رد
جریان موتور پمپ …… A تطبیق با پلاک موتور ☐ قبول ☐ رد
جریان فن …… A تطبیق با پلاک موتور

جمع‌بندی در مورد گزارش نویسی مهندس ناظر برق

گزارش‌نویسی صحیح یکی از مهارت‌های ضروری برای مهندس ناظر برق است. دوره های گزارش نویسی مهندس ناظر برق از سوی نظام مهندسی هر استان سالانه برگزار میشود و یک مهندس بعد از قبولی در صلاحیت نظارت، باید در این دوره شرکت کند. چراکه  یک گزارش مناسب باید نشان دهد که ناظر در چه تاریخی، در چه مرحله‌ای از پروژه، چه مواردی را مشاهده و کنترل کرده و در صورت وجود نقص، چه تذکرات و اقدامات اصلاحی را اعلام کرده است.

از گزارش مرحله ای ناظر برق گرفته تا گزارش‌های مربوط به اعلام ایرادات و مکاتبات رسمی، اصل مهم این است که گزارش بر پایه واقعیت، با جزئیات کافی و بدون تأیید موارد بررسی‌نشده نوشته شود.

استفاده از نمونه گزارش نویسی ناظر برق، نمونه گزارش مرحله ای مهندس ناظر برق و نمونه گزارش جدولی مهندس ناظر برق می‌تواند شروع خوبی برای یادگیری باشد؛ اما مهندس ناظر باید بتواند متناسب با شرایط هر پروژه گزارش اختصاصی و مستند تهیه کند.

دیدگاهتان را بنویسید