مهندس ناظر معماری مسئول نظارت بر اجرای ساختمان از زمان صدور پروانه تا پایان کار است. یک مهندس ناظر باید مطابقت کار با نقشههای معماری مصوب و مقررات ملی ساختمان را بررسی کرده و مغایرتها را به مراجع مربوطه گزارش دهد. در پروژههایی که چهار ناظر دارند، خدمات نظارت معماری به سه مرحله اصلی تقسیم میشود. در ادامه مفصل به سراغ آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری رفته ایم.
آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری در 3 مرحله کلی
مرحله اول: اقدامات قبل از شروع عملیات اجرایی
در این مرحله، مهندس ناظر معماری باید قبل از اینکه حتی یک آجر روی آجر گذاشته شود، کارهای مهمی انجام دهد.
قبل از پذیرش کار توسط مهندس ناظر:
وقتی یک کار نظارت به یک مهندس معماری ارجاع داده میشود، باید به نکات زیر دقت کنید:
ارزیابی اولیه: با مالک و ناظر هماهنگکننده تماس بگیرید و از محل پروژه بازدید کنید. این بازدید به شما کمک میکند تا با شرایط پروژه و روحیات مالک آشنا شوید و تصمیم بگیرید که آیا این کار را قبول میکنید یا خیر.
بعد از پذیرش کار:
پس از قبول مسئولیت نظارت، وظایف مهندس معمار شامل موارد زیر است:
هماهنگی با تیم نظارت: باید به طور مستمر با ناظر هماهنگکننده و سایر ناظران (سازه، برق و مکانیک) در ارتباط باشید و با آنها همکاری کنید.
دریافت نقشهها: یک نسخه اصلی از نقشههای معماری را که مهر طراح و دفتر خدمات الکترونیک دارد، از ناظر هماهنگکننده یا مالک دریافت کنید.
بازدید میدانی: قبل از شروع کار، همراه با سایر ناظران از محل پروژه بازدید کنید. در این بازدید، علاوه بر بررسی کلی موقعیت ملک و همسایگیها، باید جزئیات معماری مانند محل استقرار ساختمان، سطح اشغال، عقبنشینیها و حد اصلاحی را با دقت بررسی و با پروانه ساختمان و نقشهها تطبیق دهید.
بررسی نقشهها: شما به عنوان یک مهندس ناظر معماری باید تمامی نقشههای مصوب را به دقت بررسی کنید تا از تطابق نقشههای معماری با نقشههای سازه، برق و مکانیک مطمئن شوید.
کنترل ابعاد و مختصات زمین: از آنجایی که در حال حاضر مسئولیت کنترل ابعاد زمین در تهران با مهندس معمار است، باید ابعاد و شیبهای زمین را با پروانه ساختمانی تطبیق دهید. میتوانید از مالک بخواهید برای دقت بیشتر از یک نقشهبردار ذیصلاح کمک بگیرد، اما به یاد داشته باشید که این کار از مسئولیت شما کم نمیکند.
بررسی درختان: در مرحله نظارت توسط معمار، حتی بررسی وجود درختان در محل پروژه را بر اساس تأییدیه فضای سبز شهرداری ضروری است.
◄ نحوه بررسی و کنترل نقشه های ساختمان توسط ناظر معماری
کنترل نقشه های ساختمان توسط مهندس ناظر معماری یکی از مهمترین اقدامات قبل از شروع کار است. او باید نقشهها را با دقت بررسی کند تا از تطابق آنها با مقررات ملی ساختمان، ضوابط شهرسازی و آییننامهها اطمینان یابد. این بررسی شامل کنترل جزئیات معماری، ابعاد، ارتفاعات، مصالح و تطابق با نقشههای سازه، برق و مکانیک است. هرگونه مغایرت یا نقص باید به موقع به طراح و مجری گزارش داده شود تا قبل از اجرا اصلاح شود. این کار نه تنها به جلوگیری از مشکلات حقوقی و فنی در آینده کمک میکند، بلکه باعث افزایش کیفیت و ایمنی پروژه نیز میشود.
نکات مهمی در این بخش از آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری :
اگر در نقشهها یا مدارک مغایرت یا نقصی دیدید، باید قبل از شروع کار، آن را به صورت کتبی به مالک یا مجری اطلاع دهید تا برای اصلاح به طراحان مراجعه کنند.
برای جلوگیری از مشکلات بعدی، تمام اسناد، گزارشها، مکاتبات، عکسها و دستورکارها را در یک پوشه جداگانه نگهداری کنید. این مدارک حتی پس از پایان کار نیز برای شما بسیار ارزشمند خواهند بود.
چند کتاب درجه یک برای یادگیری صفر تا صد نظارت معماری
برای یادگیری کاملو صفر تا صد نظارت معماری، چند کتاب درجه یک وجود دارد که به شما کمک میکند. اولین و مهمترین منبع، مقررات ملی ساختمان است. این مقررات شامل ۲۲ مبحث اصلی است که هر مهندس ناظر باید به آنها مسلط باشد. از میان این مباحث، برای یک مهندس ناظر معماری، مبحث ۴ (الزامات عمومی ساختمان)، مبحث دهم، مبحث نهم، مبحث هفتم، مبحث پنجم، مبحث ۳ (حفاظت ساختمانها در برابر حریق)، مبحث ۱۵ (آسانسور و پله برقی)، مبحث ۱۷ (لولهکشی گاز طبیعی)، و مبحث ۱۹ (صرفهجویی در مصرف انرژی) از اهمیت ویژهای برخوردارند.
علاوه بر این، مطالعه کتابهایی مثل شرح خدمات مهندسی نظارت بر ساختمان (مفاهیم و چکلیستها) به قلم مهندس شاپور طاحونی و کتاب مقررات و ضوابط طراحی شهری و معماری میتواند به شما دید جامعی بدهد. این کتابها به صورت عملی و کاربردی به شما نشان میدهند که چگونه وظایف نظارتی خود را انجام دهید و از بروز مشکلات حقوقی و فنی جلوگیری کنید. این کتاب ها برای کسب آموزش نظارت معماری بسیار مهم هستند.
خرید منابع آزمون نظام مهندسی معماری از ازبیلت بوک با شرایط ویژه
برای خرید فیزیکی منابع آزمون نظام مهندسی معماری میتوانید به سایت ازبیلت بوک رجوع کنید. . برای خرید میتوانید به پشتیبانی در تلگرام رجوع کنید یا به شماره02188831021 دفتر مرکزی تماس بگیرید.
نمونه بسته منابع معماری با شرایط اقتصادی همراه با لیبل های رنگی و چاپ درجه یک در ویرایش جدید
وظایف ناظر معمار در مرحله فونداسیون و اسکلت بندی (مرحله دوم مهندس ناظر)
در این مرحله، وظیفه مهندس ناظر معماری این است که از اجرای صحیح عملیات خاکبرداری و پیریزی مطابق با نقشهها و مقررات اطمینان حاصل کند. بهتر است در این مرحله، نتایج آزمایش مکانیک خاک را بررسی کرده و با افراد متخصص در این زمینه مشورت کنید. در هر دوره یا کتاب آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری، در مورد وظایف مهندس ناظر در مرحله فونداسیون و اسکلت بندی توضیح داده شده است. این مبحث آنقدر مهم است که کتاب هایی مثل کتاب مبحث پنجم، کتاب مبجث نهم، مبحث دهم و هشتم جزو منابع آزمون نظام مهندسی معماری نظارت در نظر گرفته شده است.
- کنترل عمق گودبرداری: عمق گودبرداری باید با ابعاد فونداسیون، بتن مگر و ضخامت کفسازی که در نقشههای معماری ذکر شده، مطابقت داشته باشد.
- کنترل بر و کف: مهندس ناظر باید ابعاد و تراز ملک را با پروانه ساختمانی و نقشهها تطبیق دهد. در صورت نیاز به بررسی دقیقتر، میتواند از شهرداری درخواست اعزام کارشناس بر و کف کند.
- کنترل ابعاد فونداسیون: قبل از بتنریزی، باید ابعاد فونداسیون و شناژها، همچنین جانمایی آنها و ارتفاعشان را با نقشهها مقایسه کرده و در صورت وجود هرگونه مغایرت، به صورت کتبی به مالک، مجری و ناظر هماهنگکننده اطلاع دهد.
- کنترل جانمایی ستونها: باید از جانمایی صحیح ستونها اطمینان حاصل کنید تا مشکلاتی مثل حذف فضای پارکینگ پیش نیاید.
- کنترل درز انقطاع و محل آسانسور و پله: با هماهنگی ناظر ساختمان سازه، باید از رعایت درز انقطاع و جانمایی صحیح چاله آسانسور و پلهها مطمئن شوید.
- کنترل ایمنی کارگاه: رعایت اصول ایمنی در این مرحله حیاتی است. هرگونه تخلف ایمنی مانند عدم نصب حفاظ در لبه گود یا استفاده از نردبانهای نامناسب باید به صورت کتبی به مالک و ناظر هماهنگکننده گزارش شود.
نکته مهم: یکی از مواردی که باید به آن توجه کنید، ضخامت کف سازی است. اگر این ضخامت با نقشهها بیش از ۴۰ سانتیمتر اختلاف داشته باشد، باید در گزارش مرحله فونداسیون قید شود. برای محاسبه آن کافی است کد نهایی کف را از کد روی فونداسیون کم کنید.
وظایف ناظر معماری در گودبرداری
از دیگر مراحل نظارت معماری، نظارت بر بخش گودبرداری است. وظایف ناظر معماری در مرحله گودبرداری، کنترل انطباق ابعاد، عمق، و جانمایی گود با نقشههای معماری و پروانه ساختمانی است.
مرحله سوم وظایف مهندس ناظر معماری در مرحله اسکلت بندی
در این مرحله، وظیفه مهندس ناظر معماری تمرکز بر ابعاد و جزئیات معماری اسکلت بندی ساختمان است. در پروژههای بتنی یا فلزی، باید به نکات زیر توجه ویژه داشت:
درز انقطاع: باید از رعایت درز انقطاع در محلهای تعیینشده در نقشهها اطمینان حاصل شود.
آسانسور و پلکان: جانمایی دقیق چاله آسانسور و پلهها باید کنترل شود. عدم توجه به این موضوع میتواند منجر به تخریب بخشهایی از سازه (مانند پوترها) برای نصب درب آسانسور شود. همچنین، کنترل ابعاد، شیب، و تعداد پلهها بسیار مهم است تا مطابق با مقررات ملی (مبحث ۳) باشد و ارتفاع هر پله از ۱۸ سانتیمتر تجاوز نکند.
ارتفاع طبقات: ارتفاع هر طبقه، به ویژه پارکینگها، باید با نقشههای مصوب مطابقت داشته باشد تا از مشکلات بعدی مانند کاهش یا افزایش ارتفاع کل ساختمان جلوگیری شود.
راستای ستونها: با هماهنگی ناظر سازه، باید از قائم بودن ستونها و عدم انحراف آنها اطمینان حاصل کرد.
تطابق نقشهها: باید مجدداً نقشههای معماری و سازه را کنترل کرد تا محل بادبندها یا دیوارهای برشی با محل درب و پنجرهها تداخل نداشته باشد.
ابعاد نورگیرها: ابعاد نورگیرها باید با احتساب ضخامت نازککاری بررسی شوند.
سازه نگهدارنده نما: در صورت نیاز به سازه نگهدارنده نما (شاسیکشی یا نبشیکشی)، باید پیشبینیهای لازم برای اتصال آن به اسکلت اصلی صورت گیرد و این جزئیات به تأیید ناظر و محاسب سازه برسد.
ایمنی کارگاه: با هماهنگی ناظر سازه، ایمنی کارگران و کارگاه در این مرحله حساس کنترل شود.
تذکر جدی: عدم دقت در اندازهگیری فاصله بین ستونها و در نتیجه حذف پارکینگها میتواند عواقب مالی و انتظامی جدی برای مهندس ناظر معماری در پی داشته باشد.
وظایف و نکات مهندس ناظر معماری درمرحله سفتکاری
نظارت بر مرحله سفت کاری در مرحله دوم قرار دارد. اگر به سراغ کتاب های آموزش نظارت ساختمان معماری بروید متوجه میشوید که یک ناظر معمار باید در این مرحله دقت به خرج بدهد و تمامی دیوارهای خارجی و داخلی عایقکاری، و سفتکاری سقف را بررسی کند.
آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری در این مرحله، بر اجرای صحیح بخشهای کلیدی تمرکز دارد:
- دیوارها:
- کنترل جانمایی و ابعاد دیوارهای داخلی و خارجی بر اساس نقشههای معماری مصوب.
- اطمینان از استفاده صحیح از مصالح دیوارچینی و اجرای اصولی آنها.
- عایقکاری حرارتی:
- نظارت بر اجرای صحیح عایقکاری حرارتی بر اساس مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، به ویژه در دیوارهای خارجی و سقف.
- عایقکاری رطوبتی:
- کنترل اجرای دقیق عایقهای رطوبتی در کف فضاهای مرطوب مانند حمام و سرویس بهداشتی، مطابق با ضوابط فنی.
- بازشوها:
- کنترل جانمایی و ابعاد چارچوب درب و پنجرهها و اطمینان از مطابقت آنها با نقشهها و جزئیات نما.
- هماهنگی با تأسیسات:
- هماهنگی با ناظران تأسیسات برای اطمینان از جایگذاری صحیح داکتها و لولههای تأسیساتی در داخل دیوارها و سقف قبل از پوششکاری.
- تهیه گزارش:
- تهیه گزارشهای مرحلهای و ثبت هرگونه مغایرت یا نقص در اجرا، مطابق با مبحث دوم مقررات ملی ساختمان.
آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری به شما کمک میکند تا با شناخت این وظایف، از کیفیت و ایمنی پروژه اطمینان حاصل کنید. رعایت این موارد برای جلوگیری از مشکلات آینده ضروری است.
آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری یک فرآیند پیوسته است که از شروع تا پایان پروژه ادامه دار
در این مرحله، هماهنگی مهندس ناظر معماری با ناظر تأسیسات برقی و مکانیکی اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از لولهگذاریها و داکتها در داخل دیوارها و سقفها قرار میگیرند.
مرحله سوم آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری : پس از اتمام عملیات اجرایی
در این مرحله از آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری، وظایف ناظر معماری و ناظر هماهنگکننده پیش از صدور گواهی پایان کار متمرکز بر بررسی نهایی و رفع نواقص است. ناظر باید با دقت تمام نواقص و تخلفات قبلی را دوباره بررسی کند و دستورات لازم برای رفع آنها را صادر نماید.
این تخلفات به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند: تخلفات جزئی مغایر با نقشهها (مثل جابجایی تیغهچینیها که با تهیه نقشه ازبیلت حل میشود)، تخلفات مربوط به ضوابط شهرداری (مثل تغییر کاربری یا افزایش ارتفاع که نیازمند تأییدیه شهرداری است)، تخلفات مرتبط با مقررات ملی ساختمان (مثل استاندارد نبودن نردهها یا عدم نصب دربهای ضدحریق که باید اصلاح شوند)، و مهمتر از همه، تخلفاتی که به استحکام سازه آسیب میزنند (مانند حذف بادبندها یا اجرای غیراصولی عناصر سازهای) که در این حالت، ناظر باید قاطعانه از صدور پایان کار خودداری کند.
پس از اطمینان از رفع تمام مشکلات، ناظر معماری باید گزارش نهایی خود را تنظیم کرده و به ناظر هماهنگکننده ارائه دهد. اگر پروژه ملزم به دریافت شناسنامه فنی-ملکی باشد، ناظر معماری باید اطلاعات مربوط به حوزه خود را در دفترچه اطلاعات ساختمان تکمیل کند. اگرچه در حال حاضر برگ پایان کار تنها با امضای ناظر هماهنگکننده پذیرفته میشود، اما مسئولیت قانونی او ایجاب میکند که ابتدا تأییدیه کتبی و امضای سایر ناظران را دریافت کند؛ در غیر این صورت، مسئولیت هرگونه مشکل فنی در سالهای بهرهبرداری نیز بر عهده او خواهد بود.
لیست مهم ترین کتاب ها برای آموزش نظارت ساختمان معماری
اگر در مورد کتاب های آموزش نظارت معماری سوالی دارید، میتوانید به پشتیبانی درتلگرام رجوع یا به شماره02188831021 دفتر مرکزی تماس بگیرید.
پی دی اف آموزش ناظر معماری را به صورت رایگان دانلود کنید.
آموزش ناظر معماری به طور دقیق تر از روی عکس های زیر بخوانید
وظایف ناظر معماری چیست؟
- مهندس ناظر معماری باید قبل از شروع عملیات ساختمانی، اقدامات کلیدی و مهمی را انجام دهد. این کارها در همان ابتدای پذیرش مسئولیت نظارت، مسیر را تا انتهای پروژه هموار کرده و بسیاری از مشکلات و مسئولیتهای احتمالی را از دوش مهندس برمیدارند.
- این اقدامات توسط مهندس ناظر معماری شامل موارد زیر است:
- کنترل نقشههای ساختمان: بررسی دقیق نقشهها برای اطمینان از صحت و تطابق آنها با استانداردها.
- پیگیری حضور مسئول ایمنی (HSE): اطمینان از حضور فردی متخصص برای مدیریت ایمنی و بهداشت در کارگاه.
- پیگیری بهکارگیری مجری ذیصلاح: اطمینان از اینکه اجرای پروژه به دست افراد و شرکتهای واجد شرایط سپرده شده است.
- انعقاد بیمه مسئولیت مهندسی: بستن قرارداد بیمه با آگاهی کامل از بندهای مهم آن برای پوشش دادن مسئولیتهای احتمالی.
این مقاله تخت عنوان آموزش نظارت ساختمان ناظر معماری، شامل مراحل کلی وظایف و خدمات مهندس ناظر معماری بود. اگر سوالی دارید در خدمت شما هستیم.