میخواهید در رابطه با تفاوت نظارت و اجرا در نظام مهندسی و تفاوت نظارت با طراحی نظام مهندسی بیشتر بدانید؛ در این مقاله از گروه ناظرجوان با ما همراه باشید تا اطلاعات کامل و مفیدی را به دست آورید. یکی از آزمونهای اصلی و حائز اهمیت برای فارغ التحصیلان رشته های مهندسی، آزمون نظام مهندسی است؛ چرا که مهندسین، با قبول شدن در این آزمون و اخذ پروانه نظام مهندسی کار، میتوانند در سازمان نظام مهندسی و بخش های مختلف آن فعالیت کنند.
در این نوشتار قصد داریم به بررسی تفاوت نظارت و اجرا در نظام مهندسی برق- تفاوت صلاحیت نظام مهندسی طراحی-نظارت و اجرا عمران، تفاوت صلاحیت های طراحی و نظارت آزمون نظام مهندسی معماری و دیگر رشته ها بپردازیم و در رشته های مختلف این تفاوت را مورد بررسی قرار دهیم.
ماهیت و نقش هر صلاحیت نظارت و اجرا نظام مهندسی به طور کلی
صلاحیتهای نظارت و اجرا در نظام مهندسی، دو رکن جداییناپذیر در فرآیند ساختوساز هستند که نقشها و مسئولیتهای کاملاً متمایزی دارند. مهندسی که پروانه نظارت میگیرد، روی نظارت بر کنترل و ارزیابی کیفیت اجرای پروژهها متمرکز دارد؛ در واقع، مهندس ناظر مسئولیت بررسی انطباق عملیات ساختمانی با نقشههای مصوب، استانداردها و مقررات ملی را بر عهده دارد و وظیفه او تضمین کیفیت و ایمنی از طریق بازرسیهای دورهای و ارائه گزارش به مراجع ذیربط است. در مقابل، مهندسی که پروانه اجرا نظام مهندسی میگیرد، شامل عملیات مستقیم و مدیریت فیزیکی پروژه است؛ مهندس مجری، مسئولیت عملیاتی کردن برنامهها، مدیریت منابع، هماهنگی تیمهای اجرایی، کنترل هزینهها و انجام تمامی اقدامات فنی و عملی را برای تکمیل موفقیتآمیز پروژه بر عهده میگیرد. در نهایت، کیفیت نهایی پروژه به همکاری و توازن بین نظارت دقیق و اجرای صحیح وابسته است.
تفاوت صلاحیت نظارت و اجرا نظام مهندسی در چیست؟
تفاوت عمده بین دو صلاحیت نظارت و اجرا نظام مهندسی در نیاز به حضور فیزیکی و نوع تعهد شغلی است. پروانه نظارت برای فردی که شغل اصلی دیگری دارد، مزیت قابل توجهی محسوب میشود، زیرا نیازی به حضور دائمی و تماموقت در محل پروژه نیست و مهندس میتواند صرفاً با بازدیدهای مقطعی و ارائه گزارش در زمانهای مشخص، وظایف خود را انجام دهد؛ این ماهیت کار نظارت را به یک منبع درآمد جانبی یا شغل دوم تبدیل میکند. در حالی که اخذ پروانه اجرا مستلزم پذیرش مسئولیت اجرایی کامل پروژه است و فرد باید به عنوان مجری، حضور مستمر و فعال در کارگاه داشته باشد تا تمامی مراحل برنامهریزی تا راهاندازی را مدیریت کند. به این ترتیب، صلاحیت اجرا یک شغل اصلی و تماموقت با تعهدات و مسئولیتهای اجرایی گسترده است.
معایب صلاحیت اجرا نظام مهندسی نسبت به صلاحیت نظارت
صلاحیت اجرای ساختمان بر خلاف صلاحیت نظارت، به دلیل ماهیت عملیاتی و مدیریتی آن، با چالشهای مهمی همراه است که آن را از سایر صلاحیتها متمایز میکند:
اجرای پروژههای ساختمانی، باتوجه به وسعت و پیچیدگیهای کارگاهی، مستلزم حضور فیزیکی و تماموقت مهندس مجری در محل پروژه است. این تعهد زمانی بالا، امکان انجام کارهای جانبی یا مشاغل دفتری دیگر را محدود میکند.
همچنین کار در حیطه اجرا، نیازمند روحیه و پشتکار قوی برای مقابله با سختیها، موانع اجرایی و چالشهای پیشبینی نشده است. همچنین، به دلیل تعامل گسترده با کارگران، پیمانکاران جزء، و تأمینکنندگان، داشتن مهارتهای ارتباطی و مدیریتی قوی برای هماهنگی و حل اختلاف، کاملاً ضروری است.
مجری مسئولیت مستقیم کیفیت، زمانبندی و مدیریت مالی کل فرآیند ساخت را بر عهده دارد که این موضوع، ریسک و فشار کاری بالایی را به مهندس تحمیل میکند.
تفاوت صلاحیت های نظام مهندسی برق ( طراحی، نظارت و اجرا)
به طور کلی آزمون نظام مهندسی برق در سه صلاحیت یعنی طراحی، نظارت و اجرا تعریف شده است. از اسفند ماه سال 1395 صلاحیت های نظارت و طراحی در نظام مهندسی برق از هم مجزا شدند و آزمونهای آنها نیز جداگانه برگزار میشود. میان منابع آزمون نظارت و طراحی در نظام مهندسی برق تفاوت زیادی وجود ندارد. آزمونهای طراحی و نظارت تنها در هدف و تیپ سوالات با هم تفاوت دارند.
پس از قبولی در آزمون مربوطه، مهندسان جهت هر صلاحیت پروانه مجزا دریافت میکنند. چرا که مسولیتها، وظایف و درآمد آنها با هم فرق دارد. به طور کلی میزان مسولیت و درآمد یک مهندس ناظر نسبت به یک مهندس طراح بیشتر است. در سالهای اخیر به رشته تاسیسات برقی در آزمون نظام مهندسی، رشته صلاحیت اجرا هم اضافه شده است.
در جهت بررسی تفاوت نظام مهندسی برق نظارت و اجرا و در رابطه با صلاحیت اجرا باید گفت که عملیات اجرایی ساختمان باید به طور انحصاری و تحت نظر مهندس مجری که دارای صلاحیت اجرا است، انجام شود. مهندس مجری باید در تمامی مراحل اجرای کار پاسخگوی ناظران باشد. در ادامه به بررسی بیشتر تفاوت نظارت و اجرا در نظام مهندسی خواهیم پرداخت.
مطلب مرتبط: جدول حدود صلاحیت نظام مهندسی
تفاوت صلاحیت نظارت و طراحی آزمون در سطح سوالات آزمون
آزمون صلاحیت نظارت در قیاس با آزمون طراحی ساده تر است و سوالات تئوری در آن بیشتر مطرح میشود. اما در آزمون طراحی تعداد سوالات تئوری کمتر است، البته تعداد سوالات مفهومی بیشتری مطرح میشود. همچنین زمان آزمون نظارت از طراحی کمتر است. لازم است بدانید دریافت هر دو پروانه و استفاده همزمان از پروانه نظارت و اجرا، باعث درآمد زایی بیشتری برای فرد میشود و اعتبار شغلی او را افزایش میدهد. در واقع فرد میتواند در هر دو آزمون به طور جداگانه شرکت کند و پروانه اشتغال در هر صلاحیت کسب نماید. برای قبولی در آزمونی که در پیش دارید، پکیج های آمادگی زیر را پیشنهاد میدهیم، به گفته دانش پژوهان، با این پکیج، زمان را میخرید و درصد قبولی بالا میرود.
صلاحیت اجرا نظام مهندسی چیست؟
در بررسی تفاوت نظارت و اجرا در نظام مهندسی باید گفت که برای فعالیت در صلاحیت اجرا نظام مهندسی، مجری باید در کارگاه ساختمانی حضور تمام وقت داشته باشد. به همین دلیل، مجری باید صفر تا صد کار را بر عهده بگیرد و با چالش های اجرایی در ساخت و ساز دست و پنجه نرم کند. صلاحیت اجرا برای افرادی که روحیه کار اجرایی در آنها بالا است، میتواند بهترین انتخاب باشد.
یکی از معایب این صلاحیت در واقع نیاز به حضور تمام وقت در مکان پروژه است. همچنین فرد همواره در معرض خطرات کار اجرایی و بروز انواع حوادث قرار دارد.
تفاوت صلاحیت های طراحی و نظارت آزمون نظام مهندسی چیست؟
براساس گزارش دپارتمان آزمون های تخصصی گروه مهندسی سودا، تفاوت صلاحیت های طراحی و نظارت آزمون نظام مهندسی به قرار زیر است :
در رشته تاسیسات برقی تا شهریور سال 1395 فقط یک آزمون نظام مهندسی برق برگزار میشد، اما در اسفند ماه 1395 صلاحیت های نظارت و طراحی از یکدیگر مجزا شده اند و این دو آزمون هیچ ارتباطی به یکدیگر ندارند و برای هر یک باید به طور جداگانه ثبت نام کنید. میان منابع صلاحیت نظارت و طراحی آزمون نظام مهندسی برق تفاوت چندانی وجود ندارد و تفاوت آنها در هدف سوالات است.
به طور معمول تعداد زیادی از سوالات ین هر دو صلاحیت مشترک است. همچنین طراح و ناظر هر یک مسولیت ها و وظایف منحصر به فرد خود را دارند.
پروانه نظارت بهتر است یا اجرا ؟
در بررسی تفاوت نظارت و اجرا و در پاسخ به سوال فوق باید گفت در صورتی که فرد شاغل باشد، اخذ پروانه نظارت برای او بهتر است، چرا که نیاز به حضور دائمی ندارد و تنها باید به طور مقطعی به محل پروژه سر بزند و در تایم مقرر به مرجع صدور پروانه گزارش ارائه کند. اما فردی که پروانه اجرا دارد و به اصطلاح مجری پروژه است؛ باید اجرای تمام پروژه را بر عهده بگیرد و تمام مراحل اجرایی پروژه زیر نظر مجری انجام شود.
از نظر پتانسیل درآمدی نامحدود و کسبوکارمحور، بالاترین درآمد میتواند متعلق به صلاحیت اجرا باشد.
هیچکدام از صلاحیتها درآمد ثابت یا تضمینشدهای ندارند و درآمد واقعی در هر سه حوزه به شدت به عوامل شخصی، مهارتهای مدیریتی و حجم کار ارجاعی بستگی دارد. با این حال، میتوان پتانسیل درآمدی آنها را به صورت زیر رتبهبندی کرد:
تفاوت صلاحیت نظارت و اجرا و محاسبات از نظر درآمد
- صلاحیت اجرا (Execution)
- صلاحیت طراحی / محاسبات (Design / Calculations)
- صلاحیت نظارت (Supervision)
۱. صلاحیت اجرا نظام مهندسی– بالاترین پتانسیل درآمد
صلاحیت اجرا بالاترین پتانسیل درآمدی را دارد، زیرا ماهیت آن یک کسبوکار فعال است، نه صرفاً یک حقالزحمه مهندسی. در واقع درآمد مجری از کل سود پروژه ساختمانی حاصل میشود، نه صرفاً حقالزحمه ناظر یا طراح که تابعی از تعرفه است.
۲. صلاحیت طراحی / محاسبات درآمد بالا و تخصصی
این صلاحیت از نظر درآمدی در رتبه دوم قرار میگیرد و برای مهندسان متخصص بسیار سودآور است. در واقع درآمد طراح بر اساس متراژ و نوع کاربری ساختمان (تعرفه مصوب) تعیین میشود. هر چه تعداد یا متراژ پروژههایی که یک مهندس میتواند در واحد زمان طراحی کند بیشتر باشد، درآمد بالاتر میرود.
۳. صلاحیت نظارت (Supervision) – درآمد مطمئن اما محدود
صلاحیت نظارت معمولاً کمترین پتانسیل درآمدی را در میان این سه صلاحیت برای تبدیل شدن به یک درآمد نجومی دارد، اما مطمئنترین و کمریسکترین است. در واقع افرادی اول باید پروانه نظارت بگیرند تا بتوانند برای پروانه اجرا اقدام کنند. درآمد ناظر بر اساس درصد ثابتی از هزینه ساخت پروژه (تعرفه مصوب) تعیین میشود. این درآمد معمولاً به صورت پلهای و متناسب با پیشرفت پروژه پرداخت میشود.
تفاوت آزمون نظارت و اجرا معماری
در بررسی تفاوت آزمون نظارت و اجرا معماری باید گفت که هر دو تست محور هستند و با بررسی تستهای مفید میتوان بر این آزمون غلبه کرد. آزمون نظام مهندسی معماری صلاحیت نظارت بیشتر مفهومی است. همچنین برای صلاحیت نظارت و اجرا معماری، سنوات کاردانی قابل محاسبه است. لازم به ذکر است منابع این دو آزمون مشترک هستند و تفاوتی در نحوه مطالعه آنها نیز وجود ندارد.
تفاوت آزمون های نظام مهندسی عمران(تفاوت آزمون نظارت و اجرا عمران)
آزمون نظام مهندسی عمران در پنج صلاحیت نظارت، اجرا، محاسبات، گودبرداری و بهسازی برگزار میشود. افراد با پروانه کار هر یک از این 5 صلاحیت قادر هستند به عنوان مهندس ذیصلاح فعالیت های خود را آغاز کنند. در رابطه با تفاوت آزمون های نظام مهندسی عمران باید گفت برای شرکت های عمرانی، مرتبه اهمیت پروانه محاسبات از نظارت و اجرا بیشتر است، اما برای جذب شدن در شرکت های عمرانی، صلاحیت های نظارت و اجرا نیز مناسب هستند.
هر یک از صلاحیت های نظارت و اجرا در برابر حرفه خود مسولیت دارند و نمی توان گفت مسئولیت کدامیک بیشتر است. اما به طور کلی مهندس ناظر و مجری با چالشهای زیادی مواجه میشوند. مجری باید برای پروژه زمان بیشتری صرف کند و دائما” در محل پروژه حضور داشته باشد؛ اما ناظر باید تنها برای تایید کار حضور پیدا کند.
تفاوت صلاحیت طراحی و محاسبات (رشتههای عمران و معماری)
صلاحیتهای طراحی و محاسبات، نقطه آغازین هر پروژه ساختمانی هستند و بر جنبههای فنی، ایمنی و بهینگی طرح تمرکز دارند.
۱. صلاحیت نظام مهندسی طراحی معماری
وظیفه مهندس طراح معماری، خلق نقشههای اولیه و پلانهای ساختمان است که چیدمان فضاها، نما، دسترسیها و زیباییشناسی پروژه را مشخص میکند. این نقشهها، مبنای کار سایر مهندسان هستند. طراح باید به خوبی با ضوابط شهرداری، مقررات آتشنشانی و مباحث مربوط به صرفهجویی در انرژی آشنا باشد تا طرحی منطبق با قوانین و در عین حال خلاقانه ارائه دهد.
برای دانلود رایگان یا خرید فیزیکی منابع آزمون نظام مهندسی معماری میتوانید به سایت ازبیلت بوک رجوع کنید. برای خرید میتوانید به پشتیبانی در تلگرام رجوع کنید یا به شماره02188831021 دفتر مرکزی تماس بگیرید
۲. صلاحیت نظام مهندسی محاسبات (رشته عمران)
مهندس محاسب، مسئولیت تحلیل فنی، محاسبات سازهای (بتنی، فولادی و…)، و طراحی اجزای باربر ساختمان را بر عهده دارد. هدف اصلی، تضمین ایمنی، پایداری در برابر بارهای مرده و زنده، و مقاومت در برابر زلزله است. محاسب باید بهترین راهکار سازهای را از نظر فنی و اقتصادی ارائه دهد.
مهمترین فاکتورها برای یک محاسب قوی، علاوه بر تسلط بر مباحث مقررات ملی ساختمان (مانند مبحث ۶، ۹ و ۱۰)، عبارتند از:
- تجزیه و تحلیل دقیق نقشههای معماری: برای درک محدودیتها و الزامات فضایی طرح.
- تسلط بر نرمافزارهای تخصصی: مانند ETABS (برای تحلیل و طراحی سازه) و SAFE (برای طراحی پی و فونداسیون).
شما تمامی منابع آزمون نظام مهندسی عمران و نشریه ها را میتوانید از ازبیلت بوک خریداری کنید.
سخن پایانی در مورد تفاوت نظارت و اجرا در نظام مهندسی
شما مخاطب عزیز میتوانید قبل از تهیه دورهها از وب سایت گروه مهندسی ازبیلت از مشاورههای رایگان و تخصصی این مجموعه مهندسی معتبر بهره مند شوید. همچنین شما میتوانید پکیج های آمادگی آزمون نظام مهندسی را با مناسب ترین هزینه از مجموعه مهندسی ما خریداری نمایید.
در این مطلب افتخار آن را داشتیم تا اطلاعاتی کامل و مفید در رابطه با تفاوت نظارت و اجرا در نظام مهندسی و تفاوت صلاحیت طراحی با اجرا و طراحی با نظارت و محاسبات نظام مهندسی را به شما عزیزان ارائه دهیم. امید بر آن است تا با مطالعه این مطلب بتوانید به یک جمع بندی مناسب برسید و بتوانید درست ترین تصمیم را در راستای انتخاب صلاحیت برای خود داشته باشید. جهت دریافت اطلاعات بیشتر با کارشناسان گروه مهندسی ناظرجوان در ارتباط باشید.