این مقاله تحت عنوان خلاصه مبحث 14، شامل نکات مهم و فرمول ها ها و توضیحات شب امتحانی نیست. اگر یک شب مانده به آزمون پیشنهاد میکنیم که خلاصه مبحث 14 را قورت بدهید. البته برای همه داوطلبین و مهندسین ساختمان به ویژه مهندسین تاسیسات، خلاصه مبحث چهاردهم پیشنهاد میشود. این مبحث جزو مهم ترین منابع آزمون نظام مهندسی مکانیک است. با هم نکات مهم و فرمول های مبخث 14 را میخوانیم. چکیده تجربیاتی از مبحث 14 اینجا توضیح داده ایم.
خلاصه ای از مبحث 14
اگر در مورد خرید کتاب مبحث 14 سوالی دارید، میتوانید به پشتیبانی در تلگرام رجوع کنید یا به شماره02188831021 دفتر مرکزی تماس بگیرید. درضمن به صورت حضوری هم میتوانید این کتاب را از ازبیلت بوک تهیه کنید. شما میتوانید منابع آزمون نظام مهندسی مکانیک را از ازبیلت بوک به صورن فیزیکی خریداری کنید.
دوستان عزیز، شما میتوانید دوره آموزش مبحث 14 و یا دوره آمادگی آزمون نظام مهندسی مکانیک را از ازبیلت تهیه کنید و لذت موفقیت در آزمون سختی که در راه است، بچشید و نمره قبولی بگیرید. اگر سوالی دارید، با شماره 02188831021 تماس بگیرید یا از طریق پشتیبانی تلگرام اقدام کنید.
خلاصه ای مبحث 14 فصل به فصل
نکات مهم مبحث 14 که در قالب همین متن است، برای مرور نکات کلیدی و پرکاربرد قبل از آزمون، بدون نیاز به مطالعه تمام جزئیات مبحث اصلی که زمانبر است بسیار عالی است.
ادامه این مبحث به طور کلی سه حوزه اصلی را پوشش میدهد:
خلاصه سیستمهای گرمایش و سرمایش و تهویه مطبوع (HVAC)
خلاصه سیستمهای لولهکشی گاز طبیعی
خلاصه سیستمهای آتشنشانی (که بخشی از آن در مبحث 3 نیز پوشش داده شده است)
در ادامه به خلاصهای از نکات کلیدی هر بخش میپردازیم:
1. سیستمهای گرمایش، سرمایش و تهویه مطبوع (HVAC)
این بخش از خلاصه مبحث 14 به جنبههای مختلف سیستمهای تهویه مطبوع میپردازد:
اصول طراحی:
محاسبه بارهای حرارتی و برودتی: تعیین دقیق نیاز سرمایشی و گرمایشی ساختمان بر اساس شرایط آب و هوایی، مصالح ساختمانی، نوع کاربری و بارهای داخلی (افراد، تجهیزات و روشنایی).
انتخاب سیستم مناسب: انتخاب نوع سیستم (مانند چیلر، بویلر، هواساز، فنکویل، پکیج، داکتاسپلیت و…) با توجه به کاربری ساختمان، بودجه، بهرهوری انرژی و ملاحظات زیستمحیطی.
طراحی کانالکشی و لولهکشی: طراحی مسیرهای توزیع هوا (کانالها) و سیال (لولهها) با حداقل افت فشار و با رعایت اصول عایقکاری.
مصالح و تجهیزات:
استانداردها: لزوم استفاده از مصالح و تجهیزات مورد تأیید استانداردها برای اطمینان از کیفیت و ایمنی (مانند استاندارد لولهها، عایقها، فنها و پمپها).
عایقکاری: الزامات دقیق برای عایقکاری حرارتی و صوتی کانالها، لولهها و تجهیزات برای کاهش اتلاف انرژی و سروصدا.
کیفیت هوای داخلی (IAQ):
تهویه مناسب: تأمین هوای تازه کافی و تخلیه هوای آلوده برای حفظ کیفیت هوای داخلی و جلوگیری از تجمع آلایندهها.
فیلتراسیون: استفاده از فیلترهای مناسب برای حذف ذرات معلق و آلایندهها از هوای ورودی.
کنترل و اتوماسیون:
سیستمهای کنترل (ترموستاتها، سنسورها، سیستمهای مدیریت ساختمان BMS) برای بهینهسازی مصرف انرژی و حفظ شرایط آسایش.
2. نکات مهم و خلاصه مبحث 14 بخش سیستمهای لولهکشی گاز طبیعی
این بخش از خلاصه مبحث 14 از اهمیت بسیار بالایی در زمینه ایمنی برخوردار است:
الزامات ایمنی:
طراحی و اجرا: تمامی مراحل طراحی و اجرای لولهکشی گاز باید توسط افراد ذیصلاح و طبق نقشههای تأیید شده صورت گیرد.
مصالح لولهکشی: استفاده از لولهها، اتصالات و شیرآلات استاندارد و مورد تأیید (مانند لولههای فولادی و پلیاتیلن) که مقاومت کافی در برابر فشار و خوردگی را داشته باشند.
مسیرهای لولهکشی: لولهکشی گاز باید در مسیرهای مجاز و با رعایت حداقل فواصل از سایر تأسیسات (مانند برق) انجام شود.
تهویه محیط نصب وسایل گازسوز: تأمین هوای کافی برای احتراق کامل و تخلیه محصولات احتراق (دودکش) از طریق نصب صحیح دودکشها با رعایت شیب و ارتفاع مناسب.
نصب وسایل گازسوز:
نصب صحیح آبگرمکن، بخاری، پکیج و سایر وسایل گازسوز با رعایت فاصله از مواد قابل اشتعال و تأمین هوای لازم.
آزمایش و بازرسی:
نشتیابی: لولهکشی گاز پس از نصب باید تحت آزمایش نشتیابی دقیق قرار گیرد تا از عدم وجود هرگونه نشتی اطمینان حاصل شود.
تأییدیه شرکت گاز: اتمام کار و تأیید نهایی سیستم لولهکشی گاز توسط شرکت ملی گاز یا نماینده آن الزامی است.
3. نکات مهم و خلاصه مبحث 14 بخش سیستمهای آتشنشانی (بخشی از مبحث 3 و 14)
گرچه جزئیات اصلی سیستمهای آتشنشانی در مبحث 3 “حفاظت ساختمانها در مقابل حریق” آمده است، اما مبحث 14 به جنبههای مکانیکی و لولهکشی آنها میپردازد:
لولهکشی آب آتشنشانی:
رایزرهای تر و خشک: الزامات مربوط به نصب و ابعاد رایزرهای خشک (لوله خشک آتشنشانی که فقط در زمان حریق توسط آتشنشانان آبگیری میشود) و رایزرهای تر (که همواره تحت فشار آب قرار دارند).
هوزریل و جعبه آتشنشانی (FHC): محل نصب، ارتفاع و نحوه اتصال جعبههای آتشنشانی و هوزریلها.
سیستم اسپرینکلر:
اصول لولهکشی، انتخاب نوع اسپرینکلر (تر، خشک، پیشعملگر) و جانمایی آنها بر اساس نوع خطر و کاربری فضا.
پمپهای آتشنشانی:
انتخاب، نصب و نگهداری پمپهای آتشنشانی (پمپ اصلی، پمپ جوکی و پمپ دیزل) و همچنین طراحی صحیح مخازن ذخیره آب آتشنشانی.
خلاصه مبحث 16 را میتوانید از همینجا بخوانید.
♨️ نکات کاربردی مبحث 14 مقررات ملی ساختمان: دودکش و تامین هوا
در ادامه، گزیدهای از نکات مهم و تعاریف کلیدی مبحث 14 (تأسیسات مکانیکی) در خصوص دودکش و تامین هوا، به صورت موردی ارائه شده است:
الف. خلاصه مبحث 14 بخش مسئولیتها و الزامات عمومی
مالک/نماینده قانونی: مسئول راهبری و نگهداری تأسیسات مکانیکی در زمان بهرهبرداری است (بند 14-1-7-2).
تخریب ساختمان: پیش از تخریب هر ساختمان با تأسیسات مکانیکی متصل به شبکه گاز یا برق شهری، باید خطوط تغذیه آن توسط سازمان مسئول مربوطه به طور کامل قطع شود (بند 14-1-9).
مصالح: استفاده از مصالح کارکرده، آسیبدیده و معیوب مجاز نیست (بند 14-1-10-3).
ب. خلاصه مبحث 14 بخش تعاریف کلیدی مربوط به هوا و تهویه (بند 14-2-2)
آلایندههای هوا: ذرات جامد، گازهای زیانآور، بو، دود و هر نوع مادهای در هوا که برای تنفس و سلامت انسان زیانآور باشد. (بخار آب همراه هوا، آلاینده محسوب نمیشود).
تخلیه هوا: خارج کردن بخشی از هوای فضا و هدایت آن به هوای آزاد، به طور طبیعی یا مکانیکی.
تعویض هوا / تهویه: ورود یا خروج هوا در یک فضا، به طور طبیعی یا با کمک وسایل مکانیکی.
تهویه طبیعی هوا: جریان هوا از خارج به داخل یا از داخل به خارج فضاهای ساختمان، از راه دهانههای بازشو (مانند پنجره و درب) یا به وسیله هواکشهای بدون موتور.
تهویه مکانیکی: جریان هوا از بیرون به درون یا از درون به بیرون فضاهای ساختمان، به کمک دستگاههای مکانیکی.
هوای بیرون (تازه): هوایی که پیش از ورود به ساختمان در آن گردش نکرده است. (نصب دریچه جهت تامین هوای تازه در راهرو قابل قبول نیست).
هوای تخلیه: هوایی که از فضای ساختمان برگردانده شده و بدون استفاده دوباره، از ساختمان خارج میگردد.
نفوذ هوا به داخل: نفوذ هوای خارج به درون ساختمان، از راه درزهای پنجرهها، دربها و هر شکاف دیگر در دیوارها، کف یا سقف ساختمان.
ج. خلاصه مبحث 14 بخش تعاریف کلیدی مربوط به دسترسی و فضا (بند 14-2-2)
در دسترس: دسترسی مستقیم به دستگاهها و اجزای لولهکشی، بدون نیاز به بازکردن، برداشتن یا جابجا کردن هرگونه مانع.
شیر قطعکن گاز مستقل داخل واحد: باید در دسترس باشد؛ میتواند نزدیک درب ورودی نباشد و در گودی داخل گچ دیوار قرار گیرد.
قابل دسترسی: وقتی دستگاهها یا کانالکشی قابل دسترسیاند که با بازکردن یک دریچه یا برداشتن مانعی، دسترسی به آنها کافی باشد.
فضای با حجم کافی: فضای محل نصب دستگاههای گازسوز که حجم کلی آن مساوی یا بیش از 1 متر مکعب برای هر 177 کیلوکالری در ساعت است. (حجم فضای مجاور که مستقیماً به محل نصب دستگاهها باز باشد، بخشی از حجم محسوب میشود).
فضای با حجم ناکافی: فضای محل نصب دستگاههای گازسوز که حجم کلی آن کمتر از 1 متر مکعب برای هر 177 کیلوکالری در ساعت است.
فضای با خطر: هر فضایی از ساختمان که به دلیل وجود گازها، گرد و غبار، الیاف سوختنی و دیگر مواد به شدت سوختنی، خطر آتشسوزی بالایی داشته باشد.
ساختمان با درزهای معمولی: ساختمانی که درزبندی جدارهای خارجی آن، امکان تعویض هوای طبیعی به میزان حداقل نصف حجم فضا در ساعت را فراهم کند.
ساختمان با درزهای هوابند: ساختمانی که جدارهای خارجی آن (مانند درز دربها و پنجرهها، محل عبور لولهها و کابلها) با نوارهای درزبندی یا وسایل دیگر تا حدی حفاظت شده که تعویض هوای طبیعی از نصف حجم فضا در ساعت کمتر شود.
فضای بطور غیر عادی درزبند: ساختمانی که دیوارها و سقف آن در برابر نفوذ رطوبت مقاوم است و درزهای دربها و پنجرههای آن با نوارهای درزبند طوری مسدود شده که میزان نفوذ رطوبت به درون آن از 1 پرم (57 نانوگرم بر ثانیه بر متر مربع برای 1 پاسکال اختلاف فشار) تجاوز نمیکند.
خلاصه مبحث 17 را از همینجا بخوانید.
د. خلاصه مبحث 14 بخش تعاریف کلیدی مربوط به دستگاهها و دودکش (بند 14-2-2)
دستگاه با دودکش: هر دستگاه گازسوز که محصولات احتراق آن، از راه دودکش، مستقیماً به هوای خارج از ساختمان منتقل شود. (اصطلاح رایج “پکیج بدون دودکش” میان مجریان غلط است).
دستگاه بدون دودکش: هر دستگاه گرمازای گازسوز که دودکش ندارد و محصولات احتراق آن به فضای اطراف دستگاه منتقل شود. (عملاً دستگاه بدون دودکش نداریم).
دودکش: معبری فلزی یا با مصالح بنایی که گازهای حاصل از احتراق از راه آن به خارج ساختمان منتقل میشود.
دودکش با دمای پایین: دودکشی که برای انتقال محصولات احتراق دستگاه گازسوز با حداکثر دمای 538 درجه سانتیگراد استفاده میشود.
دودکش پیشساخته: دودکش پیشساخته در کارخانه شامل معبر انتقال دود، که برای نوع و کلاس معینی از دستگاه گازسوز ساخته شده و مشخصات آن از طرف مؤسسه معتبر و مورد تأیید گواهی شده و دارای پلاک تأیید باشد.
دودکش قائم با مصالح بنایی: شفت قائم یا تقریباً قائم، شامل یک یا چند معبر دود، برای انتقال محصولات احتراق یک یا چند دستگاه گازسوز، به هوای خارج از ساختمان.
معبر قائم دود: معبری که درون یک شفت قائم قرار دارد و محصولات احتراق را به هوای خارج از ساختمان منتقل میکند.
غلاف تهویه شونده: غلافی فلزی در محل عبور دودکش قائم فلزی از بام، برای جدا کردن سطح خارجی دودکش از مصالح سوختنی و ایجاد فاصله بین سطح خارجی دودکش و سطح داخلی غلاف، برای جریان هوا. (قیرگونی، مصالح سوختنی به حساب میآید).
ه. خلاصه مبحث 14 بخش فواصل ایمنی (بند 14-2-2)
فاصله مجاز: حداقل فاصله هوایی بین سطوح گرمکننده دستگاههای گرمازا یا فاصله لوازم و دستگاههای تأسیسات گرمایی با سطوح اجزا و لوازم دیگر که از مواد سوختنی تشکیل شده است.
فاصله هوایی: فاصله هوایی میان مواد سوختنی با سطوح گرم، یا قطعات حائل، به طوری که هوا در آن فاصله جریان یابد.
و. خلاصه مبحث 14 بخش شیرآلات (بند 14-2-2)
شیر قطع خودکار گاز: شیری در مشعل دیگهای گازسوز، که با فرمان حسگر فشار یا دما و یا هر کنترل کننده دیگر، بسته میشود و راه ورود گاز به مشعل را مسدود میکند.
شیر قطع سریع: شیری که با یک حرکت سریع دست یا خودکار و با گردش یک چهارم دور، به طور کامل بسته میشود (ربع گرد).
به طور خلاصه، خلاصه مبحث 14 به شما کمک میکند تا در زمان کوتاه، به اطلاعات مهم و کاربردی دسترسی پیدا کرده و از رعایت اصول ایمنی، بهداشتی و عملکردی در تأسیسات مکانیکی ساختمانها اطمینان حاصل کنید.